Shloka 35
आदि पर्व — अध्याय ८३: ययाति-इन्द्र-संवादः तथा अष्टक-प्रश्नः
Yayāti–Indra Dialogue and Aṣṭaka’s Inquiry
(यद् यद् याचति मां कश्चित् तत् तद् देयमिति व्रतम् । त्वया च सापि दत्ता मे नान््यं नाथमिहेच्छति ।। मत्वैतन्मे धर्म इति कृतं ब्रह्मन् क्षमस्व माम् ।) इत्येतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह । अधर्मभयसंविग्न: शर्मिष्ठामुपजग्मिवान्,ब्रह्मन! मेरा यह व्रत है कि मुझसे कोई जो भी वस्तु माँगे, उसे वह अवश्य दे दूँगा। आपके ही द्वारा मुझे सौंपी हुई शर्मिष्ठा इस जगत्में दूसरे किसी पुरुषको अपना पति बनाना नहीं चाहती थी। अत: उसकी इच्छा पूर्ण करना धर्म समझकर मैंने वैसा किया है। आप इसके लिये मुझे क्षमा करें। भृगुश्रेष्ठ) इन्हीं सब कारणोंका विचार करके अधर्मके भयसे उद्विग्न हो मैं शर्मिष्ठाके पास गया था
śukra uvāca — yad yad yācati māṃ kaścit tat tad deyam iti vratam | tvayā ca sāpi dattā me nānyaṃ nātham ihecchati || matvaitanm e dharma iti kṛtaṃ brahman kṣamasva mām | ity etāni samīkṣyāhaṃ kāraṇāni bhṛgūdvaha | adharmabhayasaṃvignaḥ śarmiṣṭhām upajagmivān ||
قال شُكرا: «نذري هذا: أيًّا ما يطلبه أحدٌ مني فذلك بعينه يجب أن أُعطيه. وإن شارميشثا نفسها—التي سلّمتَها إليّ—لم تكن تريد في هذا العالم أن تتخذ رجلًا غيري زوجًا. فلذلك، إذ حسبتُ أن إتمام رغبتها واجبٌ عليّ وفق الدهرما، فعلتُ ما فعلت. يا براهمن، فاعفُ عني.» وبعد أن وازنتُ هذه الأسباب، يا أفضلَ آلِ بهريغو، وإذ ارتجفتُ خوفًا من الوقوع في الأدهرما، مضيتُ إلى شارميشثا.
शुक्र उवाच
Educational Q&A
The passage highlights a dharma-conflict: a rigid vow of generosity (“give whatever is asked”) collides with the duty of protecting someone entrusted to one’s care. Śukra frames his action as an attempt to honor both the vow and Śarmiṣṭhā’s expressed choice, while still seeking forgiveness because the situation risks adharma.
Śukra explains to a Brahmin (addressed as “best of the Bhṛgus”) why he went to Śarmiṣṭhā and acted to fulfill her wish regarding a husband. He justifies himself by citing his vow to grant requests and his fear of committing adharma, then asks pardon for the consequences of his decision.