Previous Verse
Next Verse

Shloka 80

आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः

Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition

द्रुपदश्चैव राजर्षिसतत एवाभवद्‌ गणात्‌ | मानुषे नृप लोकेडस्मिन्‌ सर्वशस्त्रभूृतां वर:,राजा जनमेजय! सम्पूर्ण शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ राजर्षि द्रपद भी इस मनुष्यलोकमें उस मरुदगणसे ही उत्पन्न हुए थे

vaiśampāyana uvāca |

Drupadaś caiva rājarṣiḥ satata evābhavad gaṇāt |

mānuṣe nṛpa loke 'smin sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ |

rājā janamejaya ||

قال فَيْشَمْبَايَنَة: «يا الملك جَنَمِيجَيَا، إنَّ الحكيمَ الملكيَّ دْرُوبَدَ—الذي كان على الدوام أسبقَ حملةِ السلاح جميعًا في هذا العالم الإنساني—قد وُلِد حقًّا من ذلك الجمع (gaṇa) نفسه من الماروت. وتُبرز الرواية كيف تُرَدُّ الملوكُ العظام إلى أنسابٍ إلهية، فتصلُ البأسَ الدنيويَّ بأصلٍ مقدّس، وبما يقتضيه ذلك المقام من مسؤوليات.»

द्रुपदःDrupada
द्रुपदः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रुपद
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
राजर्षिःroyal sage
राजर्षिः:
Karta
TypeNoun
Rootराजर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
सतःfrom (the) being/existent (i.e., from that group as existing)
सतः:
Apadana
TypeAdjective
Rootसत्
FormMasculine, Ablative, Singular
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada
गणात्from the troop/group
गणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Ablative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Drupada
M
Marut-gaṇa (host of the Maruts)
J
Janamejaya
M
mānuṣa-loka (human world)

Educational Q&A

The verse links exceptional worldly power (martial excellence and kingship) with a sacred lineage, implying that greatness carries dharmic responsibility: a ruler’s prowess should be guided by higher order and restraint, not mere force.

Vaiśampāyana continues a genealogical account for King Janamejaya, stating that the royal sage Drupada—renowned among warriors in the human realm—was born from the Marut-host (marudgaṇa), situating Drupada within a divine-associated lineage.