Shloka 30
Vasiṣṭhasya śokaḥ, Vipāśā–Śatadrū-nāmākaraṇam, Kalmāṣapādasya bhaya-prasaṅgaḥ (Ādi Parva 167)
Devanagari script
द्रोणाद् विशिष्टमासाद्य भवन्तं ब्रह्मुवित्तमम् । द्रोणान्तकमहं पुत्र लभेयं युधि दुर्जयम्,“आप वेदवेत्ताओंमें सबसे श्रेष्ठ होनेके कारण द्रोणाचार्यसे बहुत बढ़े-चढ़े हैं। मैं आपकी शरण लेकर एक ऐसा पुत्र पाना चाहता हूँ, जो युद्धमें दुर्जय और द्रोणाचार्यका विनाशक हो
Translation
وقد بلغتُ إليك، وأنتَ أرفعُ من درونا وأكملُ العارفين بالڤيدا، فأنا ألتمسُ حمايتك. يا بُنيّ، بعونك أرجو أن أُرزَقَ ابنًا لا يُقهَرُ في ساحة الحرب، ويكون هلاكُ دروناآچاريا على يديه.
Word by Word
द्रोणात्from Droṇa
द्रोणात्:
Apadana
TypeNoun
Rootद्रोण
FormMasculine, Ablative, Singular
विशिष्टम्superior, distinguished
विशिष्टम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविशिष्ट
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving approached / having reached
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
भवन्तम्you (honorific)
भवन्तम्:
Karma
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्रह्मवित्-तमम्the best knower of Brahman/Veda
ब्रह्मवित्-तमम्:
TypeAdjective
Rootब्रह्मवित्-तम
FormMasculine, Accusative, Singular
द्रोण-अन्तकम्destroyer of Droṇa
द्रोण-अन्तकम्:
TypeAdjective
Rootद्रोणान्तक
FormMasculine, Accusative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormMasculine/Feminine, Nominative, Singular
पुत्रO son
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Vocative, Singular
लभेयम्may I obtain
लभेयम्:
TypeVerb
Rootलभ्
FormOptative (Vidhi-lin), Atmanepada, First, Singular
युधिin battle
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
दुर्जयम्hard to conquer, invincible
दुर्जयम्:
TypeAdjective
Rootदुर्जय
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes