Shloka 30
Ādi Parva, Adhyāya 146 — Brāhmaṇī’s counsel on grief, duty, and protection of children
भौमं च बिलमगद्यैव करवाम सुसंवृतम् । गूढश्वासान्न नस्तत्र हुताश: सम्प्रधक्ष्यति,इसके सिवा आजसे ही हम जमीनमें एक सुरंग तैयार करें, जो ऊपरसे अच्छी तरह ढकी हो। वहाँ हमारी साँसतक छिपी रहेगी (फिर हमारे कार्योकी तो बात ही क्या है)। उस सुरंगमें घुस जानेपर आग हमें नहीं जला सकेगी
bhaumaṃ ca bilam agady eva karavāma susaṃvṛtam | gūḍhaśvāsān na nas tatra hutāśaḥ sampradhakṣyati ||
قال يودهيشثيرا: «فلنحفر في الأرض نفقًا تحتها من فورنا، ولْنُحكم ستره من الأعلى. هناك سيُخفى حتى نَفَسُنا—فما بالك بسائر أفعالنا؟ فإذا دخلنا ذلك الممرّ فلن يقدر النار أن تحرقنا.»
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
When faced with unjust danger, prudence and timely protective action are legitimate; safeguarding life can be a necessary support for dharma, especially when one is targeted by deceit and violence.
Yudhiṣṭhira proposes constructing a well-concealed underground passage so that, if fire is set, they can enter the tunnel and avoid being burned, remaining hidden even by their breath.