Shloka 46
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
अभिषेक्ष्यति मां राज्ये स पाड्चालो यदा तदा । त्वद्धोग्यं भविता तात सखे सत्येन ते शपे,“तात! जब पांचालनरेश मुझे राज्यपर अभिषिक्त करेंगे, उस समय मेरा राज्य तुम्हारे उपभोगमें आयेगा। सखे! मैं सत्यकी सौगंध खाकर कहता हूँ--मेरे भोग, वैभव और सुख सब तुम्हारे अधीन होंगे।' यों कहकर वे अस्त्रविद्यामें निपुण हो मुझसे सम्मानित होकर अपने देशको लौट गये
abhīṣekṣyati māṁ rājye sa pāñcālo yadā tadā | tvadbhogyaṁ bhavitā tāta sakhe satyena te śape ||
قال فايشَمبايانا: «متى ما أقام ملك بانشالا لي طقس التتويج (الأبهيشيكا) على العرش، فحينئذٍ تكون مملكتي لتمتّعك، أيها المكرَّم. يا صديقي، أقسم لك بالحقّ نفسه: إن لذّاتي وبهائي وسعادتي جميعًا ستكون تحت أمرك.» ثم بعد أن قال ذلك، عاد إلى بلاده، وهو بارع في علم السلاح وقد نال مني التكريم.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds satya (truth) as an ethical guarantor: a promise is strengthened by swearing upon truth, and friendship is framed as a binding moral relationship that can extend even to political power and personal enjoyments.
A speaker (reported by Vaiśampāyana) vows that when the Pāñcāla ruler later anoints him as king, his sovereignty and enjoyments will be at his friend’s disposal; after making this oath, he departs—praised as accomplished in weapon-lore—and returns to his homeland.