अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
सुखासीनानभ्यगच्छद् ब्रह्मर्षीन् संशितव्रतान् | विनयावनतो भूत्वा कदाचित् सूतनन्दन:,एक समयकी बात है, नैमिषारण्यमें: कुलपति* महर्षि शौनकके बारह वर्षोतक चालू रहनेवाले सत्रमें* जब उत्तम एवं कठोर ब्रह्मचर्यादि व्रतोंका पालन करनेवाले ब्रह्मर्षिगण अवकाशके समय सुखपूर्वक बैठे थे, सूतकुलको आनन्दित करनेवाले लोमहर्षणपुत्र उमग्रश्रवा सौति स्वयं कौतूहलवश उन ब्रह्मर्षियोंक समीप बड़े विनीतभावसे आये। वे पुराणोंके विद्वान और कथावाचक थे
sukhāsīnān abhyagacchad brahmarṣīn saṃśitavratān | vinayāvanato bhūtvā kadācit sūtanandanaḥ ||
وذات مرة، حين كان الحكماءُ من البراهمة—المشدودون بعهودٍ محكمة—جالسين في سكينةٍ خلال فسحةٍ من طقوسهم، أقبل ابنُ سلالة السُّوتا نحوهم. فانحنى بتواضعٍ محافظًا على آداب المقام، ودنا منهم مستعدًّا للكلام بما يليق بالنسّاك العلماء وبحرمة المكان.
The verse foregrounds vinaya (humility) as the proper ethical posture for entering a sacred assembly: learning and speech gain legitimacy when approached with reverence toward disciplined sages and their vows.
During a restful interval in the sages’ ritual setting, a Sūta-born narrator approaches the seated brahmarṣis respectfully, setting up the Mahābhārata’s frame-story in which the epic will be recounted to an ascetic audience.