Shloka 66

Prāyaścitta for Theft, Forbidden Foods, Impurity, and Ritual Lapses; Tīrtha–Vrata Remedies; Pativratā Mahātmyam via Sītā and Agni

Devanagari script

चाण्डालसूतकशवांस्तथा नारीं रजस्वलाम् / स्पृष्ट्वा स्नायाद् विशुद्ध्यर्थं तत्स्पृष्टं पतितिं तथा

Transliteration

cāṇḍālasūtakaśavāṃstathā nārīṃ rajasvalām / spṛṣṭvā snāyād viśuddhyarthaṃ tatspṛṣṭaṃ patitiṃ tathā

Translation

من لمسَ تشاندالا، أو من كان في سوتَكا (نجاسة بسبب ولادة أو وفاة)، أو جثةً، وكذلك امرأةً في حيضها، فعليه أن يغتسل طلبًا للطهارة؛ وكذلك تُطهَّر الأشياء التي مسّوها على النحو نفسه.

Word by Word

• चाण्डाल-सूतक-शवान्: Chandālas, those in impurity (sūtaka), and corpses
• चाण्डाल-सूतक-शवान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चाण्डाल (प्रातिपदिक) + सूतक (प्रातिपदिक) + शव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (चाण्डालाश्च सूतकं च शवाश्च)

• तथा: also
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/तुल्यवाचक (also/likewise)

• नारीम्: a woman
• नारीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• रजस्वलाम्: menstruating
• रजस्वलाम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: रजस्वला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नारीम्)

• स्पृष्ट्वा: having touched
• स्पृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्पृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund) अव्ययभावः; पूर्वक्रिया—‘स्पर्शं कृत्वा’

• स्नायात्: should bathe
• स्नायात्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), तृतीयपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• विशुद्धि-अर्थम्: for the sake of purification
• विशुद्धि-अर्थम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Noun
• Root: विशुद्धि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (विशुद्धेः अर्थः) प्रयोजनवाचक

• तत्-स्पृष्टम्: one that has been touched by them
• तत्-स्पृष्टम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + स्पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, स्पृश्+क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तैः स्पृष्टम्); विशेषणम् (पतितिम्)

• पतितिम्: a fallen/defiled state (patiti)
• पतितिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पतिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (पतित-सम्बन्धिनी/पतितत्वावस्था)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरुक्त-समुच्चयार्थक (likewise)

Speaker

Traditional narrator in the Purva-bhāga (Vyāsa/compiled Purāṇic voice) prescribing dharma-śāstra style rules of śauca

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bibhatsa

Characters & Entities

• Caṇḍāla
• Sūtaka
• Śava
• Rajasvalā

More Details (3 sections)

FAQs

How does this verse explain the nature of the Supreme Self (Atman)?

Indirectly: by emphasizing external śauca (ritual cleanliness), it supports the broader Purāṇic ideal that disciplined conduct and purity stabilize the mind, making it fit for inner knowledge of the Self taught elsewhere (including the Ishvara Gītā section).

What Yoga or Meditative practices are highlighted here?

No specific meditation is taught here; the verse highlights śauca—purificatory bathing and avoidance of impurity—as a preparatory discipline that undergirds yoga-sādhana and mantra-japa by cultivating bodily and mental order.

How does this verse depict the relationship between Shiva and Vishnu?

It does not explicitly mention Śiva or Viṣṇu; it reflects the shared dharma framework within which Shaiva-Vaishnava synthesis operates in the Kurma Purana—purity and right conduct as common prerequisites for devotion and liberation.