Previous Verse
Next Verse

Kurma Purana — Uttara Bhaga, Shloka 16

Brahmacārin-Dharma: Guru-Sevā, Daily Vedic Study, Gāyatrī-Japa, and Anadhyāya Regulations

गन्धमाल्यं रसं कल्यां शुक्तं प्राणिविहिंसनम् / अभ्यङ्गं चाञ्चनोपानच्छत्रधारणमेव च

gandhamālyaṃ rasaṃ kalyāṃ śuktaṃ prāṇivihiṃsanam / abhyaṅgaṃ cāñcanopānacchatradhāraṇameva ca

الطيبُ والأكاليلُ، والمذاقاتُ الشهيةُ، والطعامُ المباركُ، والمخللاتُ الحامضةُ التي لا تتضمن إيذاءَ الكائنات الحية؛ وكذلك دهنُ الجسد بالزيت، واستعمالُ الكحل، ولبسُ النعل، وحملُ المظلّة أيضًا.

गन्धमाल्यम्perfumed garland
गन्धमाल्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगन्ध-माल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गन्धस्य माल्यम्)
रसम्taste/juice (savory relish)
रसम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कल्याम्wine/fermented liquor (kalyā)
कल्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकल्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
शुक्तम्sour gruel/vinegar-like drink
शुक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राणिविहिंसनम्harming living beings
प्राणिविहिंसनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राणि-विहिंसन (प्रातिपदिक; √हिंस् (धातु) + ल्युट्/अन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्राणिनां विहिंसनम्)
अभ्यङ्गम्oil massage/anointing
अभ्यङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
आञ्चन-उपानत्-छत्र-धारणम्wearing ornaments, footwear, and carrying an umbrella
आञ्चन-उपानत्-छत्र-धारणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआञ्चन + उपानत् + छत्र + धारण (प्रातिपदिक; √धृ (धातु) + ल्युट्/अन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समाहार-द्वन्द्वः (आञ्चनं च उपानत् च छत्रं च—एषां धारणम्)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

Kurma (Vishnu) instructing on dharma/vrata conduct (contextual speaker attribution within the Purana’s didactic dialogue)

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

FAQs

It does so indirectly: by emphasizing ahiṃsā and purity in conduct, the verse supports the inner clarity (śuddhi) traditionally held to be necessary for realizing the Atman beyond bodily indulgence and harm.

Rather than a specific technique, it highlights preparatory disciplines (yama-like restraints and śauca): non-violence in consumption and regulated habits that stabilize the body-mind, supporting later Yoga and contemplation.

By teaching a shared dharmic-ascetic ethic (ahiṃsā, purity, restraint) common to both Shaiva and Vaishnava paths, it reflects the Kurma Purana’s integrative stance where devotional and yogic disciplines converge.