Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Śrīpura-Nirmāṇa-Prastāva (Inquiry into Śrīpura and its Construction) / “The Proposal to Build Śrīpura”

नानावृक्षमहोद्यानं तत्प्रोक्तं कुम्भसंभव / उद्भिज्जाद्यं यावदस्ति तत्सर्वं तत्र वर्तते

nānāvṛkṣamahodyānaṃ tatproktaṃ kumbhasaṃbhava / udbhijjādyaṃ yāvadasti tatsarvaṃ tatra vartate

تلك الحديقة العظمى ذات الأشجار المتنوّعة تُسمّى «كومبهاسَمبهافا»؛ وكلّ ما ينبت من الأرض، بل كلّ ما هو موجود، فهو قائمٌ هناك.

नानाvarious, many kinds of
नाना:
Viśeṣaṇa (विशेषण-भावः)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), प्रकारवाचक/विविधार्थक indeclinable (various)
वृक्षtree
वृक्ष:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular) — समासाङ्ग (compound member)
महत्great, large
महत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular) — समासाङ्ग
उद्यानम्garden, grove
उद्यानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular) — ‘that’ demonstrative used adjectivally
प्रोक्तम्said, declared
प्रोक्तम्:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)
कुम्भसंभवO Pot-born (Agastya)
कुम्भसंभव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक) + सम्भव (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa: ‘born from a pot’), पुंलिङ्ग (Masculine), सम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular)
उद्भिज्जvegetation; sprouting beings
उद्भिज्ज:
Karma/Viśeṣya (कर्म/विशेष्य)
TypeNoun
Rootउद्भिज्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular) — ‘sprouting beings/vegetation’ (as a class)
आद्यम्beginning with, etc.
आद्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular) — ‘beginning with’ (ādi)
यावत्as far as, as much as
यावत्:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), परिमाण/अवधि-वाचक (limit/extent marker)
अस्तिexists, is
अस्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद (Parasmaipada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular) — demonstrative used adjectivally
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular)
तत्रthere, in that place
तत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
वर्ततेis found, exists, occurs
वर्तते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद (Ātmanepada), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)