Shloka 70
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
एतस्याननुभूतस्य महाशब्दस्य डम्बरः / क्षोभयामास शक्तीनां श्रवांसि च मनांसि च
Transliteration
etasyānanubhūtasya mahāśabdasya ḍambaraḥ / kṣobhayāmāsa śaktīnāṃ śravāṃsi ca manāṃsi ca
Translation
إنّ دَوِيَّ ذلك الصوتِ العظيم الذي لم يُعهَد من قبل، قد أهاج أسماعَ الشَّكتيّات وقلوبَهنّ وعقولَهنّ.
Word by Word
एतस्यof this
एतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन; genitive ‘of this’
अननुभूतस्यunexperienced, unheard-of
अननुभूतस्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअननुभूत (कृदन्त; √भू/√भू + अनु-√भू ‘to experience’)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) with negation अ- ‘not experienced’
महाशब्दस्यof the great sound
महाशब्दस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमहाशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), एकवचन; कर्मधारयः—महान् शब्दः
डम्बरःuproar, tumult
डम्बरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootडम्बर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1 विभक्ति), एकवचन
क्षोभयामासshook, agitated
क्षोभयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√क्षुभ् (धातु)
Formलिट्-परिप्रयोग (periphrastic perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; causative sense ‘caused to shake’
शक्तीनाम्of the powers/energies
शक्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6 विभक्ति), बहुवचन
श्रवांसिears (organs of hearing)
श्रवांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मनांसिminds
मनांसि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2 विभक्ति), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)