Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation

स्वप्ने ऽपि यन्न संभाव्यं यन्न श्रुतमितः पुरा / यच्च नो शङ्कितं चित्ते तदेतत्कष्टमागतम्

svapne 'pi yanna saṃbhāvyaṃ yanna śrutamitaḥ purā / yacca no śaṅkitaṃ citte tadetatkaṣṭamāgatam

ما لم يكن يُتَصَوَّر حتى في المنام، وما لم نسمع به من قبل، وما لم يخطر لنا شكٌّ به في القلب—ها قد أقبلت هذه الشدّة علينا.

स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय; 'even'
यत्which/that which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative)
not
:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
संभाव्यम्conceivable/possible
संभाव्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+भू (धातु)
Formकृदन्त (यत्/अनीयर्-अर्थे -य/ण्यत् भावः), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'conceivable/possible'
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
not
:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रु (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'heard'
इतःfrom here/before this
इतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक/दिशावाचक 'from here/than this'
पुराformerly
पुरा:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय; 'formerly'
यत्and which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
and
:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; सर्वनाम
शङ्कितम्suspected
शङ्कितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशङ्क् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'suspected/feared'
चित्तेin the mind
चित्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootचित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशार्थक
एतत्this (very)
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समीपवाचक
कष्टम्calamity/distress
कष्टम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकष्ट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
आगतम्has come
आगतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootआ+गम् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'has come/arrived' (predicate with कष्टम्)