Shloka 42
Mānasasṛṣṭi-varṇana (Account of Mind-born Creation) | मानससृष्टिवर्णनम्
Devanagari script
देवी नाम्ना तथाकूलिः प्रसूतिश्चैव ते शुभे / स्वायंभुवः प्रसूतिं तु दक्षाय व्यसृजत्प्रभुः
Transliteration
devī nāmnā tathākūliḥ prasūtiścaiva te śubhe / svāyaṃbhuvaḥ prasūtiṃ tu dakṣāya vyasṛjatprabhuḥ
Translation
ومن بين تلك البنات المباركات كانت إحداهن تُدعى «ديفي»، والأخريان «آكوتي» و«برسوتي». وقد سلّم الربّ سوايمبهوفا مانو «برسوتي» إلى دكشا.
Word by Word
देवीDevī (a daughter named Devī)
देवी:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नाम्नाby name
नाम्ना:
करण (Instrument/Specification)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘by name’ (instrumental of specification)
तथाalso/likewise
तथा:
सम्बन्धसूचक (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय (adverb: ‘thus/also’)
आकूलिःĀkūli
आकूलिः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootआकूलि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रसूतिःPrasūti
प्रसूतिः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्धसूचक (Emphasis particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis)
तेthose two
ते:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; pronoun referring to ‘कन्ये’ (two daughters)
शुभेauspicious/beautiful (two)
शुभे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; adjective qualifying ‘ते (कन्ये)’
स्वायंभुवःSvāyambhuva (Manu)
स्वायंभुवः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; epithet/name of Manu
प्रसूतिम्Prasūti
प्रसूतिम्:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootप्रसूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
दक्षायto Dakṣa
दक्षाय:
सम्प्रदान (Recipient)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन
व्यसृजत्gave/assigned (in marriage); sent forth
व्यसृजत्:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootवि + सृज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
समानााधिकरण (Apposition)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to ‘स्वायंभुवः’