Shloka 40
लोकज्ञान-वर्णन (Lokajñāna-varṇana) — Description of World-Knowledge / Cosmogonic Classification
Devanagari script
भूतत्वात्ते रमृता भूताः पिशाचा पिशिताशनात् / गायतो गां ततस्तस्य गन्धर्वा जज्ञिरे सुताः
Transliteration
bhūtatvātte ramṛtā bhūtāḥ piśācā piśitāśanāt / gāyato gāṃ tatastasya gandharvā jajñire sutāḥ
Translation
لِكونهم من طبيعة البُهوت سُمّوا «بُهوتًا»، ولأكلهم اللحم سُمّوا «بيشاتشا»؛ ثم لما أنشد غناءه وُلد منه أبناءٌ هم الغندرفا.
Word by Word
भूतत्वात्from (their) being ‘bhūtas’
भूतत्वात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootभूतत्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भूतस्य त्वम्/भावः), नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन — Neuter, Ablative, Singular
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Pronoun, Nominative, Plural
अमृताःimmortal / deathless
अमृताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
भूताःbeings
भूताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
पिशाचाःpiśācas (ghouls)
पिशाचाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपिशाच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
पिशिताशनात्from flesh-eating
पिशिताशनात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootपिशित-अशन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन — Masculine, Ablative, Singular
गायतःof (him) singing
गायतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), षष्ठी, एकवचन — Genitive singular ‘of (him) singing’
गाम्a song/chant (lit. ‘gāṃ’)
गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — Feminine, Accusative, Singular
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — Indeclinable adverb (‘then/from that’)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular
गन्धर्वाःgandharvas
गन्धर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural
जज्ञिरेwere born
जज्ञिरे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद — Perfect, 3rd person plural, Ātmanepada
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Masculine, Nominative, Plural (apposition)