Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Nīlakaṇṭha-nāmotpatti-kathana

Origin of the Epithet “Nīlakaṇṭha”

नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवर्ण नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यकेश / नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यवीर नमो ऽस्तु ते देव हिरण्यदायिने

namo 'stu te deva hiraṇyavarṇa namo 'stu te deva hiraṇyakeśa / namo 'stu te deva hiraṇyavīra namo 'stu te deva hiraṇyadāyine

السلام لك أيها الإله ذو اللون الذهبي (هيرانيَفَرْنَ)، السلام لك أيها الإله ذو الشعر الذهبي (هيرانيَكيشا). السلام لك أيها الإله البطل الذهبي (هيرانيَفيرا)، السلام لك أيها الإله واهب الذهب (هيرانيَدايين).

namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootnamas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana; salutation usage
astumay it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLoṭ, Prathama-puruṣa, Ekavacana
teof you
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद्)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana
devaO god
deva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
hiraṇya-varṇaO golden-colored one
hiraṇya-varṇa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roothiraṇya (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana; Ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ‘hiraṇyasya varṇaḥ’ (golden-colored)
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootnamas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana
astumay it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLoṭ, Prathama-puruṣa, Ekavacana
teof you
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद्)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana
devaO god
deva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
hiraṇya-keśaO golden-haired one
hiraṇya-keśa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roothiraṇya (प्रातिपदिक) + keśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana; Ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ‘hiraṇyasya keśāḥ’ (golden-haired)
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootnamas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana
astumay it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLoṭ, Prathama-puruṣa, Ekavacana
teof you
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद्)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana
devaO god
deva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
hiraṇya-vīraO golden hero
hiraṇya-vīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roothiraṇya (प्रातिपदिक) + vīra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana; Karmadhāraya: ‘hiraṇyaḥ vīraḥ’ / ‘hiraṇya-sadṛśaḥ vīraḥ’ (golden/illustrious hero)
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambodhana/Address (सम्बोधन-प्रयोग)
TypeNoun
Rootnamas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Prathamā, Ekavacana
astumay it be
astu:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootas (अस् धातु)
FormLoṭ, Prathama-puruṣa, Ekavacana
teof you
te:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottvad (युष्मद्)
FormṢaṣṭhī, Ekavacana
devaO god
deva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Sambodhana, Ekavacana
hiraṇya-dāyineto the giver of gold
hiraṇya-dāyine:
Sampradāna (सम्प्रदान/Dative) in salutation formula
TypeNoun
Roothiraṇya (प्रातिपदिक) + dāyin (प्रातिपदिक; from √dā (दा धातु) with -in)
FormPuṃliṅga, Caturthī (चतुर्थी/4), Ekavacana; Ṣaṣṭhī-tatpuruṣa: ‘hiraṇyasya dāyī’ (giver of gold); dāyin is agent-noun