Shloka 48
Āditya-vyūha-kīrtana
Praise/Account of the Solar Array and Celestial Motions
Devanagari script
गजानां पर्वतानां च मेघानां भोगिभिः सह / कुलमेकं पृथग्भूतं योनिरेका जलं स्मृतम्
Transliteration
gajānāṃ parvatānāṃ ca meghānāṃ bhogibhiḥ saha / kulamekaṃ pṛthagbhūtaṃ yonirekā jalaṃ smṛtam
Translation
الفيلة والجبال والسحب، مع البهوغين (الناغا)، لهم سلالة واحدة وإن ظهروا متمايزين؛ ومصدرهم الواحد، أي الرحم، يُذكر أنه الماء.
Word by Word
गजानाम्of elephants
गजानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)
पर्वतानाम्of mountains
पर्वतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
मेघानाम्of clouds
मेघानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), षष्ठी (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)
भोगिभिःwith serpents (bhogins)
भोगिभिः:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootभोगिन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (Plural)
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक अव्यय (prepositional adverb)
कुलम्a lineage/group
कुलम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
एकम्one
एकम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
पृथक्separately
पृथक्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), भेदवाचक (separately)
भूतम्become; formed
भूतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + क्त (कृदन्त; भूत)
Formकृदन्त (Past Passive Participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); ‘become/formed’
योनिःsource; womb
योनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
एकाone
एका:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
जलम्water
जलम्:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular)
स्मृतम्is said/considered
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (Past Passive Participle, क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (Singular); कर्मणि ‘is considered/remembered’