Shloka 169
प्लक्षद्वीपवर्णनम्
Description of Plakṣa-dvīpa
Devanagari script
त्रिदशानामगम्यं ततस्थानं दिव्यमिति श्रुतिः / महतो देवदेवस्य मर्यादा या व्यवस्थिताः
Transliteration
tridaśānāmagamyaṃ tatasthānaṃ divyamiti śrutiḥ / mahato devadevasya maryādā yā vyavasthitāḥ
Translation
تقول الشروتي إن ذلك المقام لا يُنال حتى للثلاثين من الآلهة، وهو مقامٌ إلهي؛ تلك هي الحدود الراسخة للإله العظيم، إلهِ الآلهة.
Word by Word
त्रिदशानाम्of the thirty (gods), i.e., the gods
त्रिदशानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
अगम्यम्unreachable
अगम्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-गम्य (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formगम् (धातु) + यत् (gerundive) with negation; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘not to be reached’
तत्that
तत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; demonstrative modifying स्थानम्
स्थानम्place, station
स्थानम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), एकवचन
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agrees with स्थानम्
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)
श्रुतिःscriptural statement, tradition
श्रुतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
महतःof the great
महतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; modifies देवदेवस्य
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव-देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषः (देवानां देवः)
मर्यादाboundary, limit
मर्यादा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमर्यादा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (collective sense possible)
याwhich
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun referring to मर्यादा
व्यवस्थिताःestablished, set in order
व्यवस्थिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-अव-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; predicate; number may reflect ‘मर्यादाः’ (plural) in some recensions