Shloka 69
Rudra-prasava-varṇana
The Manifestation and Naming of Rudra / Nīlalohita
Devanagari script
पार्थिवी सा तनुस्तस्य साध्वी धारयते प्रजाः / या च स्थिता शरीरेषु भूतानां प्राणवृत्तिभिः
Transliteration
pārthivī sā tanustasya sādhvī dhārayate prajāḥ / yā ca sthitā śarīreṣu bhūtānāṃ prāṇavṛttibhiḥ
Translation
تنوُّه الأرضي الطاهر يحمل الخلائق. وهو قائم في أجساد الكائنات مع حركات البرانا (النَّفَس الحيوي).
Word by Word
पार्थिवीearthy, terrestrial
पार्थिवी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
साshe/that
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तनुःbody, form
तनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
साध्वीgood, virtuous
साध्वी:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण
धारयतेsupports, sustains
धारयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
प्रजाःcreatures
प्रजाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
याwhich (she)
या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
स्थिताsituated, standing
स्थिता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formभूतकृत् (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शरीरेषुin bodies
शरीरेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), बहुवचन
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
प्राणवृत्तिभिःby the functions of vital breath
प्राणवृत्तिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्राण + वृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तत्पुरुष-समास (प्राणस्य वृत्तिः)