Shloka 4
रामस्य पितृसेवा-तीर्थाटन-वृत्तान्तः
Rama’s filial service and ordered pilgrimage; setting for the Haihaya episode
Devanagari script
एतत्सर्वमशेषेण यदन्यच्चात्मना कृतम् / कथयामास तद्रामः पित्रोः संप्रीयमाणयोः
Transliteration
etatsarvamaśeṣeṇa yadanyaccātmanā kṛtam / kathayāmāsa tadrāmaḥ pitroḥ saṃprīyamāṇayoḥ
Translation
هذا كله، وما سواه مما فعله بنفسه، قصّه راما دون أن يترك شيئًا؛ فازداد والداه كلاهما سرورًا ورضًا.
Word by Word
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (this)
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
अशेषेणcompletely, without remainder
अशेषेण:
Prakaraṇa (प्रकरण/रीति)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (instrumental used adverbially)
यत्which
यत्:
Karma (कर्म; relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
अन्यत्other (things)
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
आत्मनाby himself
आत्मना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण
कृतम्done
कृतम्:
Karma (कर्म; qualifying the object)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) कृत (क्त-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (done)
कथयामासnarrated
कथयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कथ् (धातु)
Formलिट् (Periphrastic perfect/परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (that)
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पित्रोःof (his) two parents
पित्रोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; सम्बन्ध (of the two parents)
संप्रीयमाणयोःwhile (they) were being pleased
संप्रीयमाणयोः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + √प्री (धातु) प्रीयमाण (शतृ/शानच्-प्रत्यय; present passive participle)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; शानच्-प्रत्ययान्त (being pleased)