Previous Verse

Shloka 59

Śrāddha-kalpa: Dāna-phala-nirdeśa

Gifts in Śrāddha and Their Fruits

त्रैलोक्यस्या धिपत्यं हि दानेनैव ध्रुवं स्थितम् / अराजा लभते राज्यमधनश्चोत्तमं धनम् / क्षीणायुर्लभते चायुः पितृभक्तः सदा नरः

trailokyasyā dhipatyaṃ hi dānenaiva dhruvaṃ sthitam / arājā labhate rājyamadhanaścottamaṃ dhanam / kṣīṇāyurlabhate cāyuḥ pitṛbhaktaḥ sadā naraḥ

سيادة العوالم الثلاثة ثابتة يقينًا بالعطاء وحده؛ من لا مُلك له ينل مُلكًا، والفقير ينال خيرَ المال؛ وقصيرُ العمر ينال عمرًا—وهكذا للإنسان المخلص لعبادة الآباء (پِتْرِ) دائمًا.

trailokyasyaof the three worlds
trailokyasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottri + loka (प्रातिपदिक)
FormDvigu-samāsa (द्विगु): tri-lokam; Napuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग) (collective), Ṣaṣṭhī-vibhakti (षष्ठी), Eka-vacana (एकवचन)
adhipatyamsovereignty
adhipatyam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhipatya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā/Dvitīyā-vibhakti (प्रथमा/द्वितीया), Eka-vacana (एकवचन)
hiindeed
hi:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात) giving emphasis/reason
dānenaby giving
dānena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdāna (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Tṛtīyā-vibhakti (तृतीया), Eka-vacana (एकवचन)
evaalone/indeed
eva:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), particle (निपात) of restriction/emphasis
dhruvamcertainly/firmly
dhruvam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootdhruva (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन); viśeṣaṇa of implied state
sthitamis established
sthitam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√sthā (धातु)
FormKṛdanta: Past passive participle (क्त), Napuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन); predicate of "adhipatyam"
arājāone who is not a king
arājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roota- + rājan (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन)
labhateobtains
labhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√labh (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Ātmanepada (आत्मनेपद), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Eka-vacana (एकवचन)
rājyamkingdom
rājyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā-vibhakti (द्वितीया), Eka-vacana (एकवचन)
adhanaḥpoor/without wealth
adhanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota- + dhana (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
uttamamexcellent
uttamam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā-vibhakti (द्वितीया), Eka-vacana (एकवचन); viśeṣaṇa of "dhanam"
dhanamwealth
dhanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā-vibhakti (द्वितीया), Eka-vacana (एकवचन)
kṣīṇāyuḥone whose lifespan is diminished
kṣīṇāyuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṣīṇa + āyus (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi-samāsa (बहुव्रीहि): kṣīṇam āyuḥ yasya; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन)
labhateobtains
labhate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√labh (धातु)
FormLaṭ-lakāra (लट्, present), Ātmanepada (आत्मनेपद), Prathama-puruṣa (प्रथमपुरुष), Eka-vacana (एकवचन)
caand
ca:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), conjunction (समुच्चय)
āyuḥlifespan
āyuḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāyus (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka-liṅga (नपुंसकलिङ्ग), Dvitīyā-vibhakti (द्वितीया), Eka-vacana (एकवचन)
pitṛbhaktaḥdevoted to ancestors
pitṛbhaktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpitṛ + bhakta (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa-samāsa (तत्पुरुष): pitṛṣu bhaktaḥ; Puṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन)
sadāalways
sadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (कालवाचक)
naraḥman
naraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (पुंलिङ्ग), Prathamā-vibhakti (प्रथमा), Eka-vacana (एकवचन); apposition to pitṛbhaktaḥ