Mantra 14

Sukta 24

Sanskrit (Devanagari)

यमः पितॄणामधिपतिः स मावतु । अस्मिन् ब्रह्मण्यस्मिन् कर्मण्यस्यां पुरोधायामस्यां प्रतिष्ठायामस्यां चित्त्यामस्यामाकूत्यामस्यामाशिष्यस्यां देवहूत्यां स्वाहा

IAST Transliteration

yamáḥ pitṝṇā́m ádhipatiḥ sá mā́vatu | asmín bráhmaṇy asmín kármaṇy asyā́m purodhā́yām asyā́m pratiṣṭhā́yām asyā́m cittíyām asyā́m ākū́tyām asyā́m āśíṣy asyā́m devahū́tyāṃ svā́hā

English Translation (Griffith/Whitney)

Yama, the Lord of the Fathers—may he protect me: in this sacred spell, in this operation; in this fore-setting, in this establishment; in this intent, in this resolve; in this benediction, in this god-invocation—Svāhā!

Translation

يَما، سيِّدُ الآباء (الـPitṛ)—فليَحْفَظْني: في هذا البراهمَن (التعويذة المقدّسة)، في هذا الكَرْما (الفعل الطقسي)؛ في هذا التقديم السابق، في هذا التثبيت؛ في هذه النيّة، في هذا العزم؛ في هذه البركة، في هذا النداء إلى الآلهة—سْفاهَا!

Word by Word

• यमः: Yama
• यमः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• पितॄणाम्: of the fathers/ancestors
• पितॄणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• अधिपतिः: lord, overlord
• अधिपतिः: कर्तृ (यमः इति विशेषण/समास-प्रत्ययार्थ)
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)

• सः: he
• सः: कर्तृ (मावतु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मावतु: may he protect me
• मावतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु) + मा (अस्मद्-प्रत्यय/सर्वनाम-रूप, द्वितीया एकवचन) उपसर्ग-भावः

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ब्रह्मण्ये: in this sacred rite/holy matter
• ब्रह्मण्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मण्य (प्रातिपदिक; ‘ब्रह्मन्’ सम्बन्धि)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्मण्ये: in this act/ritual action
• कर्मण्ये: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: कर्मण्य (प्रातिपदिक; ‘कर्मन्’ सम्बन्धि)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुरोधायाम्: in this placing-in-front/fore-ordination
• पुरोधायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पुरोधा (प्रातिपदिक; ‘placing in front/fore-ordination’)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रतिष्ठायाम्: in this establishment/foundation
• प्रतिष्ठायाम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: प्रतिष्ठा (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• चित्त्याम्: in this intention/mental resolve
• चित्त्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: चित्ति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आकूत्याम्: in this purpose/resolve
• आकूत्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आकूति (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• आशिषि: in this blessing
• आशिषि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: आशिष् (प्रातिपदिक)

• अस्याम्: in this
• अस्याम्: अधिकरण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• देवहूत्याम्: in this invocation/calling of the gods
• देवहूत्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: देवहूति (प्रातिपदिक)

• स्वाहा: svāhā (hail!, offering-formula)
• स्वाहा: (मन्त्र-समापन/यज्ञाङ्ग-निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा (निपात/अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (anukramaṇī attribution uncertain here)

Devata: Yama (as pitṛ-adhipati)

Chandas: Litany/prose-like mantra cadence

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"From liminal fear (Yama/ancestors) to calm assurance through lawful protection.","listener_experience":"A feeling of being ‘covered on all sides’ and ritually legitimate.","intensity":4}