Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 13

पञ्चचत्वारिंशदेवं रथा रथव्यूहे भवन्ति द्वे शते पञ्चविंशतिश्चाश्वाः षट्शतानि पञ्चसप्ततिश्च पुरुषाः प्रतियोधारः तावन्तः पादगोपाः ॥ कZ_१०.५.१३ ॥

pañcacatvāriṃśad evaṃ rathā rathavyūhe bhavanti dve śate pañcaviṃśatiś cāśvāḥ ṣaṭśatāni pañcasaptatiś ca puruṣāḥ pratiyodhāraḥ tāvantaḥ pādagopāḥ

وهكذا، في صفّ القتال بالعربات يكون هناك خمسٌ وأربعون عربة؛ ومئتان وخمسٌ وعشرون فرسًا؛ وستمائة وخمسةٌ وسبعون رجلًا كمقاتلين للردّ؛ وعددٌ مساوٍ من حرس المشاة.

पञ्चचत्वारिंशत्forty-five
पञ्चचत्वारिंशत्:
TypeNoun (Numeral)
Rootपञ्चन्/चत्वारिंशत् (संख्याशब्द)
Formसंख्यावाचकः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (अव्ययवत्-प्रयोगः; गणनायाम्)
एवम्thus; in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकम्
रथाःchariots
रथाः:
TypeNoun
Rootरथ
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
रथव्यूहेin the chariot-formation (battle array)
रथव्यूहे:
TypeNoun
Rootरथव्यूह
Formपुंलिङ्गः; सप्तमी एकवचनम् (अधिकरणे)
भवन्तिare; become; amount to
भवन्ति:
TypeVerb
Rootभू
Formलट्; परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः; बहुवचनम्
द्वेtwo
द्वे:
TypeNoun (Numeral)
Rootद्वि (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया द्विवचनम् (शत-शब्दस्य विशेषणम्)
शतेhundreds (two hundred)
शते:
TypeNoun (Numeral)
Rootशत
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया/संबोधन द्विवचनम्
पञ्चविंशतिःtwenty-five
पञ्चविंशतिः:
TypeNoun (Numeral)
Rootपञ्चविंशति (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा एकवचनम् (गणनायाम्)
and
:
TypeParticle
Root
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
अश्वाःhorses
अश्वाः:
TypeNoun
Rootअश्व
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
षट्six
षट्:
TypeNoun (Numeral)
Rootषट् (संख्याशब्द)
Formप्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (शत-शब्दस्य विशेषणम्)
शतानिhundreds (six hundred)
शतानि:
TypeNoun (Numeral)
Rootशत
Formनपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया बहुवचनम्
पञ्चसप्ततिःseventy-five
पञ्चसप्ततिः:
TypeNoun (Numeral)
Rootपञ्चसप्तति (संख्याशब्द)
Formस्त्रीलिङ्गः; प्रथमा एकवचनम् (गणनायाम्)
and
:
TypeParticle
Root
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
पुरुषाःmen; personnel
पुरुषाः:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
प्रतियोधारःcounter-combatants; fighters (assigned to engage the enemy)
प्रतियोधारः:
TypeNoun
Rootप्रतियोधार
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
तावन्तःas many (the same number)
तावन्तः:
TypePronoun/Adjective
Rootतावत्
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्; परिमाणवाचकः
पादगोपाःfoot-guards; infantry guards
पादगोपाः:
TypeNoun
Rootपादगोप
Formपुंलिङ्गः; प्रथमा बहुवचनम्
4
45 chariots
2
225 horses
6
675 fighters
6
675 foot-guards

FAQs

A scalable establishment table: 5 horses per chariot and 3 fighters per horse, producing predictable totals for planning.

Totals reduce calculation errors in mobilization and auditing, and serve as a canonical ‘authorized strength’ benchmark.