Previous Verse
Next Verse

Agni Purana — Ayurveda, Shloka 28

Chapter 280 — रसादिलक्षणम् / सर्वरोगहराण्यौषधानि

Characteristics of Taste and Related Factors; Medicines that Remove All Diseases

स्नायुरुधिरदेहेषु अस्थि भातीव मांसलं स्कन्धौ बाहू तथैवेह तथा जङ्घे सजानुनी

snāyurudhiradeheṣu asthi bhātīva māṃsalaṃ skandhau bāhū tathaiveha tathā jaṅghe sajānunī

في الأجساد التي يغلب فيها العصب/الأوتار (snāyu) والدم (rudhira)، يبدو العظم كأنه مكسوٌّ باللحم؛ وكذلك هنا الكتفان والذراعان، وكذلك الساقان مع الركبتين، يبدوان ممتلئين باللحم.

स्नायु-रुधिर-देहेषुin bodies (characterized by) sinews and blood
स्नायु-रुधिर-देहेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्नायु (प्रातिपदिक) + रुधिर (प्रातिपदिक) + देह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; अधिकरण; समास: (स्नायु-रुधिर-सम्बद्धेषु देहेषु) बहुपद-तत्पुरुष
अस्थिbone
अस्थि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्थि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
भातिshines / appears
भाति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इवas if / like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-वाचक (particle of comparison)
मांसलम्fleshy
मांसलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमांसल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
स्कन्धौthe two shoulders
स्कन्धौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
बाहूthe two arms
बाहू:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), ‘thus/likewise’
एवindeed / just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (emphatic particle)
इहhere
इह:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb), ‘likewise’
जङ्घेthe two shanks/legs
जङ्घे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजङ्घा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (पाठानुसार; जङ्घे = two shanks)
स-जानुनीtogether with the two knees
स-जानुनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस (अव्यय/उपपदार्थ) + जानु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘स-’ = सहित (with) उपपदभाव; अर्थ: जानुभ्यां सहिते

Lord Agni

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: स्नायुरुधिरदेहेषु → स्नायु-रुधिर-देहेषु; भातीव → भाति इव; तथैवेह → तथा एव इह; (जङ्घे/सजानुनी द्विवचन-सम्बन्धः).

A
Agni
A
Ayurveda
Ś
Śarīra

FAQs

Ayurvedic śarīra-vidyā: it gives a diagnostic bodily marker—when snāyu (sinews) and rudhira (blood) are prominent, the limbs (shoulders, arms, shanks, knees) present a distinctly fleshy appearance, useful for assessing constitution and build.

It shows the Purana functioning as a compendium beyond myth—preserving technical, observation-based anatomical and constitutional notes aligned with Ayurvedic body-description (śarīra-lakṣaṇa), alongside its ritual and theological material.

Indirectly, it supports dharmic living by enabling proper care of the body (śarīra), which is treated as an instrument for duty, discipline, and worship; accurate knowledge of one’s constitution aids right regimen and balanced conduct.