Home›Srimad Bhagavatam›Dashama Skandha›Adhyaya 71›Shloka 27
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Dashama Skandha, Shloka 27

Uddhava’s Counsel: The Jarāsandha Resolution and Kṛṣṇa’s Arrival at Indraprastha

Devanagari script

तं मातुलेयं परिरभ्य निर्वृतो भीम: स्मयन् प्रेमजलाकुलेन्द्रिय: । यमौ किरीटी च सुहृत्तमं मुदा प्रवृद्धबाष्पा: परिरेभिरेऽच्युतम् ॥ २७ ॥

Transliteration

taṁ mātuleyaṁ parirabhya nirvṛto bhīmaḥ smayan prema-jalākulendriyaḥ yamau kirīṭī ca suhṛttamaṁ mudā pravṛddha-bāṣpāḥ parirebhire ’cyutam

Translation

Then Bhīma, his eyes brimming with tears, laughed with joy as he embraced his maternal cousin, Kṛṣṇa. Arjuna and the twins — Nakula and Sahadeva — also joyfully embraced their dearmost friend, the infallible Lord, and they cried profusely.

Synonyms
तम्him
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मातुलेयम्the maternal cousin (Kṛṣṇa)
मातुलेयम्:
कर्म (Object apposition/कर्म-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातुलेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘maternal uncle’s son’
परिरभ्यhaving embraced
परिरभ्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपरि-√रभ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
निर्वृतःdelighted, satisfied
निर्वृतः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्वृत (√वृत्/√वृ धातु, क्त with निर्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying भीमः)
भीमःBhīma
भीमः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्मयन्smiling
स्मयन्:
कर्ता-विशेषण (Participial qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Root√स्मि (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle/वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; ‘smiling’
प्रेम-जल-आकुल-इन्द्रियःwhose senses were flooded with love’s tears
प्रेम-जल-आकुल-इन्द्रियः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रेम (प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः (‘प्रेमजलैः आकुलानि इन्द्रियाणि यस्य’)
यमौthe twins (Nakula and Sahadeva)
यमौ:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
किरीटीKirīṭī (Arjuna)
किरीटी:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिरीटिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘the diadem-wearer’ (Arjuna)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
सुहृत्-तमम्the dearest friend
सुहृत्-तमम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुहृत् (प्रातिपदिक) + तम (प्रातिपदिक/प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; तमप्-प्रत्यय (superlative)
मुदाwith joy
मुदा:
करण (Manner/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; भावे करणम् (instrumental of manner)
प्रवृद्ध-बाष्पाःwith swelling tears
प्रवृद्ध-बाष्पाः:
कर्ता-विशेषण (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रवृद्ध (√वृध् धातु, क्त) + बाष्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying यमौ किरीटी); समासः—कर्मधारयः (‘प्रवृद्धः बाष्पः येषाम्’)
परिरेभिरेembraced
परिरेभिरे:
क्रिया (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-√रभ् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन
अच्युतम्Acyuta (Kṛṣṇa)
अच्युतम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Characters & Entities
K
Kṛṣṇa (Acyuta)
B
Bhīma
A
Arjuna (Kirīṭī)
N
Nakula
S
Sahadeva

FAQs

Because Kṛṣṇa is their dearest friend and protector; seeing Him after separation awakens intense prema, expressed through smiling, tears, and heartfelt embraces.

Acyuta refers to Śrī Kṛṣṇa; it means “infallible” or “one who never slips,” highlighting His unwavering divinity and reliability as the devotees’ shelter.

It teaches that sincere devotion is not merely intellectual—love for God naturally expresses itself through humility, warmth, and heartfelt emotion, especially in remembrance and reunion with the Lord.

←Previous Verse
Next Verse→