Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

साम्ब-हरणम्, बलदेवस्य रोषः, हस्तिनापुर-आकर्षणम्

अहो मदावलेपो ऽयम् असाराणां दुरात्मनाम् कौरवाणाम् आधिपत्यम् अस्माकं किल कालजम् उग्रसेनस्य येनाज्ञां मन्यन्ते ऽद्यापि लङ्घनम्

aho madāvalepo 'yam asārāṇāṃ durātmanām kauravāṇām ādhipatyam asmākaṃ kila kālajam ugrasenasya yenājñāṃ manyante 'dyāpi laṅghanam

唉!这些空虚而邪恶的俱卢人竟沉醉于何等傲慢!他们以为王权随着岁月已“成熟”为他们的权利;因此迷妄至今,仍自认可以逾越乌格拉塞那的命令。

ahoalas!/oh!
aho:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय, विस्मयादि-निपात (exclamatory particle)
madāvalepaḥarrogance due to intoxication/pride
madāvalepaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmada (प्रातिपदिक) + avalepa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मदेन अवलेपः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ayamthis
ayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
asārāṇāmof the worthless
asārāṇām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootasāra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (जनवाचक-सम्बन्धे), षष्ठी (6th), बहुवचन; विशेषणम्
durātmanāmof the evil-souled
durātmanām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootdurātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दुष्ट आत्मा), पुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
kauravāṇāmof the Kauravas
kauravāṇām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootkaurava (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
ādhipatyamsovereignty, overlordship
ādhipatyam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootādhipatya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
asmākamof us, our
asmākam:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), बहुवचन
kilaindeed, as is said
kila:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootkila (अव्यय)
Formअव्यय, खलु/किल (emphatic/quotative particle)
kālajamborn of time, time-produced
kālajam:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootkāla (प्रातिपदिक) + ja (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कालात् जातम्), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ādhipatyasya विशेषणम्
ugrasenasyaof Ugrasena
ugrasenasya:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठī)
TypeNoun
Rootugrasena (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
yenaby which
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतु/करणार्थे (by which/whereby)
ājñāmcommand, order
ājñām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootājñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
manyantethey consider
manyante:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√man (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
adya_apieven today, still now
adya_api:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootadya (अव्यय) + api (अव्यय)
Formअव्यय-द्वयम्; adya = कालवाचक (today/now), api = अपि (even/still)
laṅghanamtransgression, violation
laṅghanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootlaṅghana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियावाचक-नाम (act-noun)

A Yadava/Vrishni elder in the narrative (as recounted by Sage Parashara to Maitreya)

U
Ugrasena

FAQs

It presents Ugrasena as the benchmark of legitimate authority, implying that political power is valid only when aligned with rightful kingship and dharma—not merely because time has passed.

The verse rejects the notion that duration alone sanctifies power; it portrays such thinking as prideful delusion that leads to violating rightful authority.

In the Vishnu Purana’s worldview, Vishnu is the Supreme Reality who sustains order; narratives about rightful kingship and the rebuke of arrogant rulers implicitly affirm Vishnu’s role as the ground of dharma and cosmic governance.