Adhyaya 77: Measurements of Mount Meru, the Boundary Mountains, and the Four Directional Great Trees

Verse 1

रुद्र उवाच । यदेतत् कर्णिकामूलं मेरोर् मध्यं प्रकीर्तितम् । तद् योजनसहस्राणि संख्यया मानतः स्मृतम् ॥ ७७.१ ॥

鲁陀罗说道：“凡被宣说为‘迦尔尼迦’（karṇikā）之根——即须弥山（Meru）之中央区域——依数目与度量而记，为延展一千由旬（yojana）。”

Verse 2

चत्वारिंशत् तथा चाष्टौ सहस्राणि तु मण्डलैः । शैलराजस्य तत्तत्र मेरुमूलमिति स्मृतम् ॥ ७७.२ ॥

以曼荼罗（maṇḍala）之圆形分区计量，共有四万八千（单位）。彼处为群山之王所辖之地，传统上被称忆为“须弥之根”。

Verse 3

तेषां गिरिसहस्राणामनेकानां महोच्छ्रयः । दिगष्टौ च पुनस्तस्य मर्यादापर्वताः शुभाः ॥ ७७.३ ॥

在那无数千山之中，其高峻极其宏大；又在八方之位，有吉祥的界限之山，用以界定其疆域。

Verse 4

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ । पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तरव्यवस्थितौ । मर्यादापर्वतान् एतानष्टानाहुर्मनीषिणः ॥ ७७.४ ॥

在东方有两座山：阇吒罗（Jaṭhara）与天峰（Devakūṭa）。此二山自东向西延展，位于诸海之间。智者称这八座为“界限之山”（maryādā-parvata）。

Verse 5

योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रोक्तः कनकपर्वतः । विष्कम्भांस्तस्य वक्ष्यामि शृणुध्वं गदतस्तु तान् ॥ ७७.५ ॥

噫，诸二生中之最胜者！彼须弥已被称为“金山”；今我将宣说其广度（尺度）。汝等当听我所言。

Verse 6

महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्दिशम् । यैर्न चचाल विष्टब्धा सप्तद्वीपवती मही ॥ ७७.६ ॥

今须弥有四大支柱，伸向四方；由此支撑，具七洲之大地得以不动不摇。

Verse 7

दशयोजनसाहस्रं व्यायामस्तेषु शङ्क्यते । तिर्यगूर्ध्वं च रचिता हरितालतटैर्वृताः ॥ ७७.७ ॥

其中，其广度被计为一万由旬。它们横向与纵向皆被造作，并由哈利塔拉（haritāla，似黄雌黄之黄色矿质）之堤岸环绕。

Verse 8

मनःशिलादरीभिश्च सुवर्णमणिचित्रिताः । अनेकसिद्धभवनैः क्रीडास्थानैश्च सुप्रभाः ॥ ७७.८ ॥

并且，它们以摩那室罗（manahśilā，红雌黄）之峡谷为饰，杂缀黄金与宝珠；又有众多悉地者（Siddha）之居处与游乐之地，因此光辉灿然。

Verse 9

पूर्वेण मन्दरस्तस्य दक्षिणे गन्धमादनः । विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः ॥ ७७.९ ॥

其东方为曼陀罗（Mandara），其南方为甘达摩陀那（Gandhamādana）。西侧为毗补罗（Vipula），北方则为苏帕尔湿瓦（Supārśva），安住其处。

Verse 10

तेषां शृङ्गेषु चत्वारो महावृक्षाः प्रतिष्ठिताः । देवदैत्याप्सरोभिश्च सेविता गुणसंचयैः ॥ ७७.१० ॥

在那些山峰之上，安立着四株大树。诸天、代底耶（Daitya）与阿普萨拉（Apsaras）侍奉其旁——此等树木积聚诸般胜德。

Verse 11

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे कदम्बो नाम पादपः । प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश्चैत्यपादपः ॥ ७७.११ ॥

在曼陀罗山之峰，有一树名迦檀婆（Kadamba）；其枝条修长，舒展成冠。此迦檀婆被尊为制底耶树（caitya-tree），与圣迹、纪念与祠域之境相应。

Verse 12

महाकुम्भप्रमाणेश्च पुष्पैर्विकचकेसरैः । महागन्धबनोञ्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः ॥ ७७.१२ ॥

其量如大水罐（摩诃俱婆，mahā-kumbha），以花朵装饰，花丝尽开；又以极其芬芳悦意之林苑庄严，四时皆有生长，故常显妙丽。

Verse 13

समासेन परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः । सहस्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयन् दिशः ॥ ७७.१३ ॥

略而言之，它为诸能养育众生之世界所环绕；继而——其量逾千（就规模/广度而言）——以芬芳充满十方。

Verse 14

भद्राश्वो नाम वृक्षोऽयं वर्षाद्रेः केतुसंभवः । कीर्तिमान् रूपवान् श्रीमान् महापादपपादपः । यत्र साक्षाद्धृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्निषेव्यते ॥ ७७.१४ ॥

此树名为“跋陀罗湿婆”（Bhadrāśva），由雨山瓦尔沙陀利（Varṣādri）之计都（Ketu）所生。它声名卓著，形貌殊丽，光辉吉祥——乃枝干雄伟之大树；于彼处，赫利希凯沙（Hṛṣīkeśa）亲受诸悉地者（Siddha）众会侍奉。

Verse 15

तस्य भद्रकदम्बस्य तथाश्ववदनो हरिः । प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठः स हि सानुं पुनः पुनः ॥ ७७.१५ ॥

而为那吉祥的迦檀婆树，诃利（Hari）——面貌如马——一次又一次抵达其山坡；因为他确是诸不死者中最为尊胜者。

Verse 16

तेन चालोकितं वर्षं सर्वद्विपदनायकाः । यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वेति न संशयः ॥ ७७.१६ ॥

由他观见了那一方域（varṣa）；此事为一切两足之众（人类）诸领袖所共知。并且正以其名而称为“跋陀罗湿婆”（Bhadrāśva）——对此毫无疑惑。

Verse 17

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविते । जम्बूः सद्यः पुष्पफलाः महाशाखोपशोभिता ॥ ७७.१७ ॥

在南方那座山的峰顶上——仿佛为诸天所常来供奉之处——矗立着一株阎浮树，花果同时具足，以粗大繁茂的枝干庄严。

Verse 18

तस्याः ह्यतिप्रमाणानि स्वादूनि च मृदूनि च । फलान्यमृतकल्पानि पतन्ति गिरिमूर्धनि ॥ ७७.१८ ॥

其果实确实硕大非常，甘甜柔嫩，宛如甘露，坠落在山巅之上。

Verse 19

तस्माद् गिरिवरश्रेष्ठात् फलप्रस्यन्दवाहिनी । दिव्या जाम्बूनदी नाम प्रवृत्ता मधुवाहिनी ॥ ७७.१९ ॥

从那最胜妙的群山之首，涌出一股承载果汁渗流的水脉；一条名为“阎浮那提”的天界圣河由此发源，流淌如蜜。

Verse 20

तत्र जाम्बूनदं नाम सुवर्णमनलप्रभम् । देवालङ्कारमतुलमुत्पन्नं पापनाशनम् ॥ ७७.२० ॥

在那里，名为“阎浮那陀”的黄金出现了——光辉如火——乃诸天无比的庄严饰物，被称为能灭除罪垢。

Verse 21

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसगुह्यकाः । पपुस्तदमृतप्रख्यं मधु जम्बूफलस्रवम् ॥ ७७.२१ ॥

诸天、达那婆、乾闼婆、夜叉、罗刹与古希耶迦，皆饮那从阎浮果中流出的蜜状甘液，闻名如同甘露。

Verse 22

सा केतुर्दक्षिणे वर्षे जम्बूलोकेषु विश्रुता । यस्या नाम्ना समाख्याता जम्बूद्वीपेति मानवैः ॥ ७७.२२ ॥

那片地域在南方分区中以“计都（Ketu）”著称，于阎浮诸界（Jambū）间广为闻名；人类亦因其名而称此洲为“阎浮提（Jambūdvīpa）”。

Verse 23

विपुलस्य च शैलस्य दक्षिणेन महात्मनः । जातः शृङ्गेति सुमहानश्वत्थश्चेति पादपः ॥ ७७.२३ ॥

在大德之毗补罗山（Vipula）之南，生起一株极其巨大的阿湿婆他树（aśvattha），名曰“室陵伽（Śṛṅga）”。

Verse 24

महोच्छ्रायो महास्कन्धो नैकसत्त्वगुणालयः | कुम्भप्रमाणै रुचिरैः फलैः सर्वर्त्तुकैः शुभैः || ७७.२४ ||

此树极其高耸，干干粗大，为众多有情与诸德之所依止；其果吉祥悦目，大如水罐，四时皆有。

Verse 25

स केतुः केतुमालानां देवगन्धर्वसेवितः । केतुमालेति विख्यातो नाम्ना तत्र प्रकीर्तितः । तन्निबोधत विप्रेन्द्रा निरुक्तं नामकर्मणः ॥ ७७.२५ ॥

彼计都（Ketu）与计都摩罗（Ketumāla）相应，受诸天与乾闼婆侍奉；于彼处以“计都摩罗”之名而著称。今诸婆罗门之最胜者，当谛听此名之语源解释及其所司之业。

Verse 26

क्षीरोदमथने वृत्ते माला स्कन्धे निवेशिताः । इन्द्रेण चैत्यकेतोस्तु केतुमालस्ततः स्मृतः । तेन तच्छिह्नितं वर्षं केतुमालेति विश्रुतम् ॥ ७७.२६ ॥

当乳海（Kṣīroda）搅拌既毕，花鬘（mālā）被安置于其肩上。因帝释天（Indra）之故，制多耶计都（Caityaketu）遂被称念为“计都摩罗（Ketumāla）”；因此，以此标志为记的那一方域（varṣa）便以“计都摩罗”之名闻世。

Verse 27

सुपार्श्वस्योत्तरे शृङ्गे वटो नाम महाद्रुमः । न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो यस्त्रियोजनमण्डलः ॥ ७७.२७ ॥

在苏帕尔湿瓦（Supārśva）北面的山峰上，有一株名为“瓦塔”（Vaṭa）的大树——即尼耶伽罗陀（nyagrodha，榕树/菩提榕）——树干宏阔，其周围延展达三由旬。

Verse 28

माल्यदामकलापैश्च विविधैस्तु समन्ततः । शाखाभिर्लम्बमानाभिः शोभितः सिद्धसेवितः ॥ ७७.२८ ॥

它四周以种种花鬘与花环装饰，又因枝条下垂而更显庄严秀美；诸悉地者（Siddha）前来侍奉并敬礼。

Verse 29

प्रलम्बकुम्भसदृशैर्हेमवर्णैः फलैः सदा । स ह्युत्तरकुरूणां तु केतुवृक्षः प्रकाशते ॥ ७७.२९ ॥

其果实恒呈金色，形如悬垂之瓶；此树被称为“幢旗之树”（ketu-vṛkṣa），据说显现于北俱卢（Uttarakuru）之地。

Verse 30

सनत्कुमारावरजाः मानसाः ब्रह्मणः सुताः । सप्त तत्र महाभागाः कुरवो नाम विश्रुताः ॥ ७७.३० ॥

彼处有七位尊者——善住童子（Sanatkumāra）之弟——皆为梵天（Brahmā）意生之子；这些大福德者以“俱卢族”（Kuravas）之名著称。

Verse 31

तत्र स्थिरगतैर्ज्ञानैर्विरजस्कैर्महात्मभिः । अक्षयः क्षयपर्यन्तो लोकः प्रोक्तः सनातनः ॥ ७७.३१ ॥

在那里，由知识坚固安住、离尘无染的伟大之灵所宣说：有一永恒之界——不坏不灭，然而其延展直至大毁灭（pralaya）之边际。

Verse 32

तेषां नामाङ्कितं वर्षं सप्तानां वै महात्मनाम् । दिवि चेह च विख्याता उत्तरा: कुरवः सदा ॥ ७७.३२ ॥

那一方国土（varṣa）以那七位大心者之名为标记；北俱卢众恒常闻名，既在天界，亦在人间。