Adhyaya 54: Nārada’s Teaching on a Viṣṇu-Vrata for Securing a Husband (Narrative of the Apsarases)

Verse 1

भद्राश्व उवाच । विज्ञानोत्पत्तिकामस्य क आराध्यो भवेद् द्विज । कथं चाराध्यतेऽसौ हि एतदाख्याहि मे द्विज ॥ ५४.१ ॥

跋陀罗湿婆（Bhadrāśva）说道：“噢二次生者（dvija），对于渴求生起辨别智（vijñāna）的人，应当礼敬供奉谁？而那一位究竟应如何供奉？请为我宣说，噢二次生者。”

Verse 2

अगस्त्य उवाच । विष्णुरेव सदाराध्यः सर्वदेवैरपि प्रभुः । तस्योपायं प्रवक्ष्यामि येनासौ वरदो भवेत् ॥ ५४.२ ॥

阿伽斯底耶（Agastya）说道：“唯有毗湿奴（Viṣṇu）应当恒常礼拜；他甚至是诸天之主。我将宣说关于他的修持方法，由此他将成为赐福施愿者。”

Verse 3

रहस्यं सर्वदेवानां मुनीनां मनुजांस्तथा । नारायणः परो देवस्तं प्रणम्य न सीदति ॥ ५४.३ ॥

这是赐予诸天、诸牟尼圣者以及世人的深秘要义：那罗延（Nārāyaṇa）为至上神；向祂顶礼者，不堕忧沮。

Verse 4

श्रूयते च पुरा राजन् नारदेन महात्मना । कथितं तुष्टिदं विष्णोर्व्रतमप्सरसां तथा ॥ ५४.४ ॥

又听闻，哦大王，在古时大心者那罗陀曾宣说：有一则令人生满足（tuṣṭi）的毗湿奴誓戒（vrata），亦有一则关于阿普萨拉斯（天女）的誓戒。

Verse 5

नारदस्तु पुरा कल्पे गतवान् मानसंसारः । स्नानार्थं तत्र चाजापश्यत् सर्वमप्सरसां गणम् ॥ ५४.५ ॥

在往昔一劫之中，那罗陀前往摩那萨湖；在那里，欲行沐浴之时，他看见了全部的阿普萨拉斯天女众。

Verse 6

तास्तं दृष्ट्वा विलासिन्यो जटामुकुटधारिणम् । अस्थिचर्मावशेषं तु छत्रदण्डकपालिनम् ॥ ५४.६ ॥

她们这些嬉游的天女见到他时，看见一位头戴结发（jaṭā）如冠者，身带骨与皮之残迹，手持伞杖与颅钵。

Verse 7

देवासुरमनुष्याणां दिदृक्षुं कलहप्रियम् । ब्रह्मपुत्रं तपोयुक्तं पप्रच्छुस्ता वराङ्गनाः ॥ ५४.७ ॥

那些高贵的天女，欲得一见在天神、阿修罗与人类之间好争者，便向具足苦行（tapas）的梵天之子发问。

Verse 8

अप्सरस ऊचुः । भगवन् ब्रह्मतनय भर्तृकामाः वयं द्विज । नारायणश्च भर्ता नो यथा स्यात् तत् प्रचक्ष्व नः ॥ ५४.८ ॥

天女阿普萨罗说道：“尊者，梵天之子，二次生者——我们渴求夫君。请为我们开示：那罗延如何能成为我们的夫君？”

Verse 9

नारद उवाच । प्रणामपूर्वकः प्रश्नः सर्वत्र विहितः शुभः । स च मे न कृतो गर्वाद् युष्माभिर्यौवनस्मयात् ॥ ५४.९ ॥

那罗陀说道：“凡以恭敬礼拜为先而发问者，处处皆被视为吉祥而合乎法度。然而此事未成：我因傲慢，你们因青春自负。”

Verse 10

तथापि देवदेवस्य विष्णोर्यन्नामकीर्तितम् । भवतीभिस्तथा भर्त्ता भवत्विति हरिः कृतः । तन्नामोच्चारणादेव कृतं सर्वं न संशयः ॥ ५४.१० ॥

“然而，既然你们称诵了毗湿奴——诸神之神——的圣名，哈利便被认作你们的主宰。确实，仅凭诵出此名，一切皆得成就；毫无疑虑。”

Verse 11

इदानीं कथयाम्याशु व्रतं येन हरिः स्वयम् । वरदत्वमवाप्नोति भर्तृत्वं च नियच्छति ॥ ५४.११ ॥

“如今我将迅速讲述一种誓戒之行（vrata）：凭此，哈利亲自显现为赐福者，并且也授予护持、扶助之位。”

Verse 12

नारद उवाच । वसन्ते शुक्लपक्षस्य द्वादशी या भवेत्शुभा । तस्यामुपोष्य विधिवन्निशायां हरिमर्च्चयेत् ॥ ५४.१२ ॥

那罗陀说道：“在春季，于白半月（明分）的吉祥第十二日，当日应依仪轨持斋；夜间当礼拜供奉哈利。”

Verse 13

पर्यङ्कास्तरणं कृत्वा नानाचित्रसमन्वितम् । तत्र लक्ष्म्या युतं रौप्यं हरिं कृत्वा निवेशयेत् ॥ ५४.१३ ॥

先备好卧榻及其铺盖，饰以种种华美纹样；随后应在其上安置与吉祥天女拉克什米（Lakṣmī）相伴的银制哈利（Hari）圣像。

Verse 14

तस्योपरि ततः पुष्पैर्मण्डपं कारयेद् बुधः । नृत्यवादित्रगेयैश्च जागरं तत्र कारयेत् ॥ ५४.१४ ॥

其上方，智者应以花卉建作曼荼罗亭（maṇḍapa）；并在彼处以舞蹈、乐器与歌咏举行通宵守夜之仪（jāgara）。

Verse 15

मनॊभवायेति शिर अनङ्गायेति वै कटिम् । कामाय बाहुमूले तु सुशास्त्रायेति चोदरम् ॥ ५४.१५ ॥

［应作如是安置真言：］“奉于摩诺婆伐（Manobhava）”于头；“奉于阿难伽（Anaṅga）”于腰；“奉于迦摩（Kāma）”于臂根；“奉于苏沙斯特罗（Suśāstra）”于腹。

Verse 16

मन्मथायेति पादौ तु हरयेति च सर्वतः । पुष्पैः सम्पूज्य देवेशं मल्लिकाजातिभिस्तथा ॥ ५४.१६ ॥

随后，以“奉于曼摩他（Manmatha）”之称礼拜其足；又以“奉于哈利（Hari）”之称从四方礼敬；并当以花供恭敬供养天神之主，如茉莉（mallikā）与阇底（jātī）等花。

Verse 17

पश्चाच्चतुर आदाय इक्षुदण्डान् सुशोभनान् । चतुर्दिक्षु न्यसेत् तस्य देवस्य प्रणतो नृप ॥ ५४.१७ ॥

其后，噫大王，取四根殊妙甘蔗茎，当向彼神俯首礼拜，并安置于四方。

Verse 18

एवं कृत्वा प्रभाते तु प्रदद्याद् ब्राह्मणाय वै । वेदवेदाङ्गयुक्ताय सम्पूर्णाङ्गाय धीमते ॥ ५४.१८ ॥

如此行毕，于黎明时分，确应将供施之物布施给婆罗门——具足吠陀与吠陀支分，肢体完备，且具明慧之辨识者。

Verse 19

ब्राह्मणांश्च तथा पूज्य व्रतमेतत् समापयेत् । एवं कृते तथा विष्णुर्भर्त्ता वो भविता ध्रुवम् ॥ ५४.१९ ॥

并且同样礼敬诸婆罗门之后，应当圆满此誓愿。若如是而行，毗湿奴必定成为你们的护持者与依怙。

Verse 20

अकृत्वा मत्प्रणामं तु पृष्टो गर्वेण शोभनाः । अवमानस्य तस्यायं विपाको वो भविष्यति ॥ ५४.२० ॥

“然而你们——虽被问及——却未向我致敬顶礼，反以傲慢之心出言，诸位光耀者。故此，这便是你们轻慢之行的果报（vipāka）。”

Verse 21

एतस्मिन्नेव सरसि अष्टावक्रो महामुनिः । तस्योपहासं कृत्वा तु शापं लप्स्यथ शोभनाः ॥ ५४.२१ ॥

就在此湖之中，有大牟尼阿湿陀伐迦。若你们讥笑于他，诸位美善者，必将招致诅咒。

Verse 22

व्रतेनानेन देवेशं पतिं लब्ध्वाभिमानतः । अवमानेऽपहरणं गोपालैर्वो भविष्यति । पुरा हर्त्ता च कन्यानां देवो भर्त्ता भविष्यति ॥ ५४.२२ ॥

“凭此誓行，你们得以获得诸天之主为夫；然因傲慢之故，当受辱之时，你们将被牧牛人（gopāla）掳去。往昔曾夺取少女者，正是那位神，将成为（她们的）夫君。”

Verse 23

अगस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा स देवर्षिः प्रययौ नारदः क्षणात् । ता अप्येतद् व्रतं चक्रुस् तुष्टश्चासां स्वयं हरिः ॥ ५४.२३ ॥

阿伽斯提耶说：如此说罢，天界圣仙那罗陀顷刻离去。她们也奉行此誓戒，而哈利（毗湿奴）亲自对她们心生欢喜。