Adhyaya 41: Rite of the Varāha Dvādaśī Vow and an Exemplary Narrative on Expiation for Brahmin-Slaying

Verse 1

दुर्वासा उवाच । एवं माघे सिते पक्षे द्वादशीं धरणीभृतः । वराहस्य शृणुष्वाद्यां मुने परमधार्मिक ॥ ४१.१ ॥

杜尔瓦萨说道：“如此，在摩伽月的明半月中，请聆听——噢具至上法德的牟尼——关于大地承载者瓦拉哈之十二日斋（Dvādaśī）仪轨的叙述。”

Verse 2

प्रागुक्तेन विधानेन सङ्कल्पस्नानमेव च । कृत्वा देवं समभ्यर्च्य एकादश्यां विचक्षणः ॥ ४१.२ ॥

依照先前所说的仪则，先行立誓（saṅkalpa）并作沐浴仪式，继而如法礼拜神祇；明辨之行者当于十一日（Ekādaśī）如此行持。

Verse 3

धूपनैवेद्यगन्धैश्चार्चयित्वाऽच्युतं नरः । पश्चात्तस्याग्रतः कुम्भं जलपूर्णं तु विन्यसेत् ॥ ४१.३ ॥

以香、食供（naivedya）与芬芳供养阿周多（Acyuta）之后，此人应当在其前安置一只盛满清水的水罐（kumbha）。

Verse 4

ॐ वाराहायेति पादौ तु माधवायेति वै कटिम् । क्षेत्रज्ञायेति जठरं विश्वरूपेत्युरो हरेः ॥ ४१.४ ॥

诵“唵，礼敬瓦拉哈（Varāha）”当安于双足；“礼敬摩达瓦（Mādhava）”安于腰部；“礼敬刹特罗阇那（Kṣetrajña）”安于腹部；“礼敬毗湿瓦鲁帕（Viśvarūpa）”安于哈利（Hari）之胸。

Verse 5

सर्वज्ञायेति कण्ठं तु प्रजानां पतये शिरः । प्रद्युम्नायेति च भुजौ दिव्यास्त्राय सुदर्शनम् । अमृतोद्भवाय शङ्खं तु एष देवर्चने विधिः ॥ ४१.५ ॥

“一切智（Sarvajña）”安于喉；“众生之主”安于首；“普拉丢姆那（Pradyumna）”安于双臂；并观想神圣武器苏达尔沙那（Sudarśana）轮；“由甘露而生者”安于法螺（śaṅkha）。此即礼拜神祇之规定仪则。

Verse 6

एवमभ्यर्च्य मेधावी तस्मिन्कुम्भे तु विन्यसेत् । सौवर्णं रौप्यताम्रं वा पात्रं विभवशक्तितः ॥ ४१.६ ॥

如是礼拜之后，明智的行者应当在该仪式圣罐（kumbha）中安置一只器皿——或金、或银、或铜所制——随其资财与能力而定。

Verse 7

सर्वबीजैस्तु सम्पूर्णं स्थापयित्वा विचक्षणः । तत्र शक्त्या तु सौवर्णं वाराहं कारयेद्बुधः ॥ ४१.७ ॥

以诸种子具足而圆满安立之后，明达之人应随其能力，命造一尊金制的婆罗诃（Varāha）圣像。

Verse 8

दंष्ट्राग्रेणोद्धृतां पृथ्वीं सपर्वतवनद्रुमाम् । माधवं मधुहन्तारं वाराहं रूपमास्थितम् ॥ ४१.८ ॥

彼（毗湿奴）以獠牙之尖举起大地，连同群山、森林与树木；遂示现野猪之形——摩陀婆（Mādhava），诛灭摩度（Madhu）者。

Verse 9

सर्वबीजभृते पात्रे रत्नगर्भं घटोपरि । स्थापयेत् परमं देवं जातरूपमयं हरिम् ॥ ४१.९ ॥

在承载一切种子的器皿之上，并于圣罐之顶，应安置至上神祇——哈利（Hari）——以阇多卢波金（jātarūpa）铸成者。

Verse 10

सितवस्त्रयुगच्छन्नं ताम्रपात्रं तु वै मुने । स्थाप्यार्च्चयेद्गन्धपुष्पैर्नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः ॥ ४१.१० ॥

噢牟尼，将一只以两层白布覆盖的铜器安置之后，应以香料、花鬘，并以种种吉祥的食供（naivedya）而行供养礼拜。

Verse 11

पुष्पमण्डलिकां कृत्वा जागरं तत्र कारयेत् । प्रादुर्भावान् हरेस्तत्र वाचयेद् भावयेद् बुधः ॥ ४१.११ ॥

先以花作曼荼罗，当于彼处设守夜之仪；智者应令诵读哈利（Hari）诸般显现之事，并于心中观想体悟。

Verse 12

एवं सन्नियमस्यान्तं प्रभाते उदिते रवौ । शुचिः स्नात्वा हरिं पूज्य ब्राह्मणाय निवेदयेत् ॥ ४१.१२ ॥

如是，于黎明日出之时圆满此戒行（niyama）；身心清净、沐浴之后，当礼拜哈利，并将供品奉献于婆罗门。

Verse 13

वेदवेदाङ्गविदुषे साधुवृत्ताय धीमते । विष्णुभक्ताय विप्रर्षे विशेषेण प्रदापयेत् ॥ ४१.१३ ॥

应当尤其布施给婆罗门圣仙：通达吠陀及其支分（vedāṅga），品行端正，具足智慧，并虔诚奉事毗湿奴者。

Verse 14

देवं सकुम्भं तं दत्त्वा हरिं वाराहरूपिणम् । ब्राह्मणाय भवेद्यद्धि फलं तन्मे निशामय ॥ ४१.१४ ॥

将那尊神祇——以野猪相（Varāha）示现之哈利——连同水罐（kumbha）一并施与婆罗门之后，由此所生之功德果报（phala），且听我说。

Verse 15

इह जन्मनि सौभाग्यं श्रीः कान्तिस्तुष्टिरेव च । दरिद्रो वित्तवान् सद्यः अपुत्रो लभते सुतम् । अलक्ष्मीर् नश्यते सद्यो लक्ष्मीः संविशते क्षणात् ॥ ४१.१५ ॥

就在此生，吉祥生起——富饶、光辉与满足亦随之而来。贫者立刻转为富有；无子者得子。阿拉克什米（不祥）即刻消灭，拉克什米（福泽）刹那入驻。

Verse 16

इह जन्मनि सौभाग्यं परलोके निशामय । अस्मिन्नर्थे पुरावृत्तमितिहासं पुरातनम् ॥ ४१.१६ ॥

就在此生有吉祥福分，来世亦复如是；请聆听。关于此事，我将叙述一则古老的史传与久远的传统。

Verse 17

इह लोकेऽभवद् राजा वीरधन्वेति विश्रुतः । स कदाचिद् वनं प्रायान् मृगहेतोः परंतपः ॥ ४१.१७ ॥

此世间曾有一位国王，名闻遐迩，号为毗罗檀梵（Vīradhanvan）。有一次，那位降伏仇敌者为猎取禽兽而入林。

Verse 18

व्यापादयन् मृगगणान् तत्रार्षिवनमध्यगः । जघान मृगरूपान् सोऽज्ञानतो ब्राह्मणान् नृपः ॥ ४१.१८ ॥

他猎杀群鹿之时，进入了仙人林的深处；那国王在无知之中，竟击杀了化作鹿形的婆罗门。

Verse 19

भ्रातरस्तत्र पञ्चाशन्मृगरूपेण संस्थिताः । संवर्तस्य सुता ब्रह्मन् वेदाध्ययनतत्पराः ॥ ४१.१९ ॥

彼处有五十位兄弟，安住于鹿形之中。噢，婆罗门啊，他们是三跋尔多（Saṃvarta）之子，专志研习吠陀。

Verse 20

सत्यतपा उवाच । कारणं किं समाश्रित्य ते चक्रुर्मृगरूपताम् । एतन्मे कौतुकं ब्रह्मन् प्रणतस्य प्रसीद मे ॥ ४१.२० ॥

萨底耶塔帕（Satyatapā）说道：“他们依凭何种因缘而取鹿形？此乃我之疑问，噢婆罗门；我今俯首礼敬，愿你垂慈于我。”

Verse 21

दुर्वासा उवाच । ते कदाचिद्वनं याता दृष्ट्वा हरिणपोतकान् । जातमात्रान् स्वमात्रा तु विहीनान् दृश्य सत्तम । एकैकं जगृहुस्ते हि ते मृताः स्कन्धसंस्थिताः ॥ ४१.२१ ॥

杜尔瓦萨说：有一次，他们进入森林。见到几只新生的小鹿，失去自己的母鹿，噢，至善者，他们便一只一只抱起；而那些小鹿竟死去，仍停留在他们的肩上。

Verse 22

ततस्ते दुःखिताः सर्वे ययुः पितरमन्तिकम् । ऊचुश्च वचनं छेदं मृगहिंसामृते मुने ॥ ४१.२२ ॥

随后他们众人忧伤，来到父亲近前，对那位牟尼郑重陈言，宣告从此戒绝砍伐毁伤，并戒绝对众生施暴。

Verse 23

ऋषिपुत्रका ऊचुः । जातमात्रा मृगाः पञ्च अस्माभिर्निहता मुने । अकामतस्ततोऽस्माकं प्रायश्चित्तं विधीयताम् ॥ ४१.२३ ॥

诸仙之子说道：“噢，圣者，五只新生的鹿被我们害死了。既非出于本意，愿为我们制定‘普罗耶施吉达’（赎罪法）。”

Verse 24

संवर्त्त उवाच । मत्पिता हिंसकस्त्वासीदहं तस्माद्विशेषतः । भवन्तः पापकर्माणः संजाताः मम पुत्रकाः ॥ ४१.२४ ॥

三婆尔塔说：“我父本是好暴之人；而我因其因缘，尤为如此。因此你们——我的儿子们——生来便成了造作罪业之人。”

Verse 25

इदानीं मृगचर्माणि परिधाय यतव्रताः । चरघ्वं पञ्चवर्षाणि ततः शुद्धा भविष्यथ ॥ ४१.२५ ॥

“如今你们当披鹿皮，守持严谨誓戒，如此修行五年；其后你们将得清净。”

Verse 26

एवमुक्तास्तु ते पुत्रा मृगचर्मोपवीतिनः । वनं विविशुरव्यग्रा जपन्तो ब्रह्म शाश्वतम् ॥ ४१.२६ ॥

诸子既受如是教诲，披鹿皮为圣衣，心无扰乱而入林中，恒常诵念永恒的梵（Brahman）。

Verse 27

तथा वर्षे व्यतिक्रान्ते वीरधन्वा महीपतिः । तत्राजगाम यस्मिंस्ते चरन्ति मृगरूपिणः ॥ ४१.२७ ॥

其后一年既过，国王毗罗檀婆来到那处，彼等化作鹿形，正在其间游行。

Verse 28

ते चाप्येकतरॊर्मूले मृगचर्मोपवीतिनः । जपन्तः संस्थितास्ते हि राज्ञा दृष्ट्वा मृगा इति । मत्वा विद्धास्तु युगपन्मृतास्ते ब्रह्मवादिनः ॥ ४१.२८ ॥

他们亦披鹿皮为圣衣，立于某树根下，专心诵念。国王见之，以为“是鹿”，遂同时射杀；那些宣说梵义者便一齐殒命。

Verse 29

तान् दृष्ट्वा तु मृतान् राजा ब्राह्मणान् संहितव्रतान् । भयेन वेपमानस्तु देवराताश्रमं ययौ । तत्रापृच्छद् ब्रह्मवध्याः ममायाता महामुने ॥ ४१.२९ ॥

国王见那些持戒严谨的婆罗门已死，惧而战栗，遂往提婆罗多的精舍而去，在那里问道：“大牟尼啊，杀婆罗门之罪（梵杀罪）是否已临于我？”

Verse 30

अमूल्य तद्वधं वृत्तं कथयित्वा नराधिपः । भृशं शोकपरीतात्मा रुरोद भृशदुःखितः ॥ ४१.३० ॥

噢，阿牟利耶，国王叙述了那场杀害的经过，心为悲恸所覆，痛苦至极而哭泣。

Verse 31

स ऋषिर्देवरातस्तु रुदन्तं नृपसत्तमम् । उवाच मा भैर्नृपतेऽपनेष्यामि पातकम् ॥ ४१.३१ ॥

于是圣者提婆罗多对那位哭泣的至上君王说道：“勿惧，国王啊；我将为你除去罪过。”

Verse 32

पाताले सुतलाख्ये च यथा धात्री निमज्जती । उद्धृता देवदेवेन विष्णुना क्रोडमूर्त्तिना ॥ ४१.३२ ॥

当大地女神（达特丽）沉入地下界波多罗、名为苏多罗的境域时，诸神之神毗湿奴化作野猪之身，将她托举而出。

Verse 33

तद्वद् भवन्तं राजेन्द्र ब्रह्मवध्यापरिप्लुतम् । उद्धरिष्यति देवोऽसौ स्वयमेव जनार्दनः ॥ ४१.३३ ॥

同样地，王中之王啊，你虽为杀害婆罗门之罪所淹没，那位神祇阇那尔达那也将亲自救拔你。

Verse 34

एवमुक्तस्ततो राजा हर्षितो वाक्यमब्रवीत् । कतरेण प्रकारेण स मे देवः प्रसीदति । प्रसन्ने चाशुभं सर्वं येन नश्यति सत्तम ॥ ४१.३४ ॥

王听罢大喜而问：“至善者啊，以何种方式那位神祇会垂怜于我？当他欢喜时，凭借什么能令一切不祥尽灭？”

Verse 35

दुर्वासा उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तेन देवरात इमं व्रतम् । आचख्यौ सोऽपि तं कृत्वा भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान् ॥ ४१.३५ ॥

杜尔婆娑说道：他如此发问后，牟尼提婆罗多便宣说了此一圣誓（戒愿）。行持此誓者亦得享受丰盛的福乐。

Verse 36

मृत्युकाले मुनिश्रेष्ठ सौवर्णेन विराजता । विमानेनागमत् स्वर्गमिन्द्रलोकं स पार्थिवः ॥ ४१.३६ ॥

噢，最胜牟尼！临终之时，那位国王乘坐金光灿然的天车，升往天界，抵达帝释天之界。

Verse 37

तस्येन्द्रस्त्वर्घ्यमादाय प्रत्युत्थानेन निर्ययौ । आयान्तमिन्द्रं दृष्ट्वा तु तमूचुर्विष्णुकिङ्कराः । न द्रष्टव्यो देवराजस्त्वद्धीनस्तपसा इति ॥ ४१.३७ ॥

于是帝释天取了阿尔伽供品，起身出迎以示恭敬。然而毗湿奴的侍从见帝释天前来，便对他说：“天帝不可得见；凭借苦行之力，他已在你权下。”

Verse 38

एवं सर्वे लोकपालाः निर्ययुस्तस्य तेजसा । प्रत्याख्याताश्च तैर्विष्णुकिंकरैर्हीनकर्मणः । एवं स सत्यलोकान्तं गतो राजा महामुने ॥ ४१.३८ ॥

于是诸世界守护者皆被其光威所压而退去；毗湿奴的侍从也斥退了那行卑劣业者。如此，噢大牟尼，那位国王直至真谛天（萨提亚洛迦）之境。

Verse 39

अपुनर्मारके लोके दाहप्रलयवर्ज्जिते । अद्यापि तिष्ठते देवैः स्तूयमानो महानृपः । प्रसन्ने यज्ञपुरुषे किं चित्रं येन तद्भवेत् ॥ ४१.३९ ॥

在那不再回归死亡、亦无劫火焚毁之世，那位大王至今仍安住其间，受诸天赞颂。既然祭祀之主（Yajña-Puruṣa）已垂恩，又有何可惊异其成就？

Verse 40

इह जन्मनि सौभाग्यमायुरारोग्यसंपदः । एकैका विधिनोपास्ता ददात्यमृतमुत्तमम् ॥ ४१.४० ॥

就在此生，此等修持赐予福祉、长寿、康健与富足。每一法门若依所定仪轨如法奉行，便能施与至上的“甘露”（amṛta），即最高的利益。

Verse 41

किं पुनर्वर्षसंपूर्णे स ददाति स्वकं पदम् । नारायणश्चतुर्मूर्तिः परार्ध्यं च न संशयः ॥ ४१.४१ ॥

此外，当圆满一整年之时，他赐予自身的圣住处。那罗延（Nārāyaṇa）以四种形相显现，施与至上珍贵之恩德；对此毫无疑虑。

Verse 42

यथैवोद्धृतवान् वेदान् मत्स्यरूपेण केशवः । क्षीराम्बुधौ मथ्यमाने मन्दरं धृतवान् प्रभुः । तद्वच्च कूर्मरूपाख्या द्वितीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४२ ॥

正如凯舍瓦（Keśava）以鱼身（Matsya）拯救诸吠陀，又如主在搅动乳海之时托举曼陀罗山——同样地，噢毗湿奴女神（Vaiṣṇavī），请观第二种显现，名为龟形（Kūrma）。

Verse 43

यथा रसातलात् क्ष्मां च धृतवान् पुरुषोत्तमः । वराहरूपी तद्वच्च तृतीया पश्य वैष्णवी ॥ ४१.४३ ॥

正如至上人格（Puruṣottama）化作野猪（Varāha），从罗萨塔拉（Rasātala）托举大地而出——同样地，噢毗湿奴女神（Vaiṣṇavī），请观此第三种显现。