Adhyaya 201: The Battle between the Rākṣasas and Yama’s Attendant-Messengers

Verse 1

अथ राक्षसकीङ्करयुद्धम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ ततस्ते सहिताः सर्वे चान्योऽन्याभिरताः सदा ॥ नानावेषधरा दूताः कृताञ्जलिपुटास्तदा ॥

今（开始）与罗刹之侍从的战斗。仙人之子曰：于是诸使者悉皆会集，恒相协同，身着种种伪装，当时合掌恭敬而立。

Verse 2

दूता ऊचुः ॥ वयं श्रान्ताश्च क्षीणाश्च ह्यन्यान् योजितुमर्हसि ॥ वयमन्यत्करिष्यामः स्वामिन्कार्यं सुदुष्करम् ॥

使者曰：我等疲惫困乏，愿你另派他人。我等将另行其事，主上啊——此事极其艰难。

Verse 3

अन्ये हि तावत्तत्कुर्युर्यथेष्टं तव सुव्रत ॥ भगवन्स्म परिक्लिष्टाः त्राहि नः परमेश्वर ॥

他人自可为之，随你所愿，善誓者啊。我等实已困苦，福德之主啊；护佑我等，至上之主啊。

Verse 4

ततो विवृत्तरक्ताक्षस्तेन वाक्येन रोषितः ॥ विनिःश्वस्य यथा नागो ह्यपश्यत्सर्वतो दिशम् ॥

于是他双目赤红翻转，被那些话激怒，长长吐气如蛇，环顾四方诸方。

Verse 5

अदूरे दृष्टवान्कञ्चित्पुरुषं स ह्यनाकृतिम् ॥ स तु वेगेन सम्प्राप्त इङ्गितज्ञो दुरात्मवान् ॥

不远处，他看见一人，外貌似无定形。那恶人善于洞察征兆与心意，便疾速冲上前去。

Verse 6

निःसृतः स च रोषेण चित्रगुप्तेन धीमता ॥ ततः स त्वरितं गत्वा मन्देहा नाम राक्षसाः ॥

他被智者赤多罗笈多（Citragupta）的忿怒所驱逐。随后他急速前行，去到名为曼德诃（Mandeha）的罗刹众前。

Verse 7

नानारूपधरा घोरा नानाभरणभूषिताः ॥ विनाशाय महासत्त्वो यत्र तिष्ठन्महायशाः ॥

他们凶怖非常，化现种种形相，佩戴各类饰物；为趋向毁灭而行，来到那位伟大而声名显赫的强者所立之处。

Verse 8

चित्रगुप्तो महाबाहुः सर्वलोकार्थचिन्तकः ॥ समः सर्वेषु भूतेषु भूतानां च समादिशत् ॥

赤多罗笈多（Citragupta）臂力雄伟，思念诸世界之利益；对一切众生平等无私，遂就诸众生命令安排。

Verse 9

ततस्ते विविधाकाराः राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ उपरुह्य तथा सर्वे मातङ्गांश्च हयं तथा ॥

于是那些食肉的罗刹，形貌各异，众皆登乘大象，亦复骑上骏马。

Verse 10

ब्रुवन्तश्च पुनर्हृष्टाः शीघ्रमाज्ञापय प्रभो ॥ तव सन्देशकर्त्तारः कस्य कृन्तामजीवितम् ॥

他们又欢喜地说道：“主啊，请速下令。我们既为你的使者，要斩断谁的性命？”

Verse 11

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चित्रगुप्तो ह्यभाषत ॥ रोषगद्गदया वाचा निःश्वसन् वै मुहुर्मुहुः ॥

听到他们的话，赤多罗笈多开口说道；他因愤怒而声音颤抖，不断地一再长叹吐息。

Verse 12

भो भो मन्देहका वीराः मम चित्तानुपालकाः ॥ एतान्बध्नीत गृह्णीत भूताराक्षसपुङ्गवाः ॥

“喂！喂！曼提诃的勇士们，守护我心意者——把这些人捆住，擒拿他们吧，诸灵与罗刹中的魁首！”

Verse 13

एवं हत्वा च बद्ध्वा च ह्यागच्छत पुनर्यथा ॥ हन्तारः सर्वभूतानां कृतज्ञा दृढ विक्रमा ॥

“如此，既杀且缚之后，仍如先前一般再回来——你们是屠戮众生者，尽责而勇力坚定。”

Verse 14

हत्वा वै पापकानेतान्मम विप्रियकारिणः ॥ एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य वचनं चेदमब्रुवन् ॥

“确实，杀掉这些作恶之人，他们违逆了我的意愿。”听到他这番话，他们便如此回答。

Verse 15

राक्षसाः ऊचुः ॥ श्रान्ता वा क्षुधिता वापि दुःखिता वा तपोधनाः ॥ अमात्याः एव ज्ञातव्याः भृत्याः शतसहस्रशः ॥

罗刹众说道：“无论疲惫、饥饿，或受苦者——凡富于苦行（tapās）之人，当被认作大臣；同样，也有成百上千、乃至数十万的仆从。”

Verse 16

एते वधार्थं निर्दिष्टास्त्वयैव च महात्मना ॥ न युक्तं विविधाकाराः ह्यस्माकं नाशनाय वै ॥

“这些正是你这位大心者亲自指派，为了杀戮而来。实不相宜让种种形相的众生，确然被安排来毁灭我们。”

Verse 17

यथा ह्येते समुत्पन्नाः सर्वधर्मानुचिन्तकाः ॥ तथा वयं समुत्पन्नास्तदर्थं हि भवानपि ॥

“正如这些众生兴起，作为思惟一切法（dharma）者；我们也同样兴起，而你亦是为此同一目的而现起。”

Verse 18

मा च मिथ्या प्रतिज्ञातं धर्मिष्ठस्य भवत्विति ॥ अस्माकं विग्रहे वीर मुच्यन्तां यदि मन्यसे ॥

“愿你至正之人所立之誓不致成虚。勇士啊，若你以为可行，就在我们的争战中释放他们吧。”

Verse 19

एवमुक्त्वा ततो घोरा व्याधयः कामरूपिणः ॥ सन्नद्धास्त्वरितं शूरा भीमरूपा भयानकाः ॥

说罢，那些可怖的维耶陀（Vyādha）——随意变形者——迅速披甲执兵：勇士们形貌狰狞，令人战栗。

Verse 20

गजैरन्ये तथा चाश्वै रथैश्चापि महाबलाः ॥ कण्टकैस्तुरगैर्हंसैरन्ये सिंहैस्तथापरे ॥

有些勇力雄强者乘象而来，也乘马，甚至驾战车；另一些乘带刺之兽，乘骏马，乘天鹅；还有一些则乘狮而至。

Verse 21

मृगैः सृगालैर्महिषैर्व्याघ्रैर्मेषैस्तथापरे ॥ गृध्रैः श्येनैर्मयूरैश्च सर्पगर्दभकुक्कुटैः ॥

另一些乘鹿、胡狼、水牛、虎与公羊而来；又乘秃鹫、鹰与孔雀，并乘蛇、驴与雄鸡而至。

Verse 22

एवं वाहनसंयुक्ता नानाप्रहरणोद्यताः ॥ समागताः महासत्त्वा अन्योन्यमभिकाङ्क्षिणः ॥

如是，众者具备坐骑，执持种种兵器而待发；诸大有情聚集而来，彼此皆欲相对交锋。

Verse 23

तूर्यक्श्वेडितसंघुष्टैर्बलितास्फोटितैरपि ॥ जयार्थिनो द्रुतं वीराश्चालयन्तश्च मेदिनीम् ॥

伴随乐器轰鸣与战呼震响，又有咆哮与击掌之声；诸勇士求胜心切，疾速推进，竟使大地为之战栗。

Verse 24

ततः समभवद्युद्धं तस्मिंस्तमसि सन्तते ॥ मुकुटैरङ्गदैश्चित्रैः केयूरैः पट्टिशासिकैः ॥

随后，当黑暗在彼处弥漫之时，战斗便爆发了——其间冠冕闪现，华美臂钏与肩饰交错，并有斧与剑相击。

Verse 25

सकुण्डलैः शिरोभिश्च भ्राजते वसुधातलम् ॥ बहुभिश्च सकेयूरैश्छत्रैश्च मणिभूषणैः

大地的表面熠熠生辉，散落着仍戴耳环的首级，以及许多臂钏、华盖与镶宝饰物。

Verse 26

शूलशक्तिप्रहारीश्च यष्टितोमरपट्टिशैः ॥ असिखड्गप्रहारीश्च बलप्राणसमीritaiḥ

有长矛与投枪的刺击，有棍棒、长枪与斧钺的猛击；又有刀剑与利刃的斩击——皆由力量与生命之气所驱使。

Verse 27

अभवद्दारुणं युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥ नखैर्दन्तैश्च पादैश्च तेऽन्योऽन्यमभिजघ्निरे

战斗变得惨烈——喧嚣震天、令人毛骨悚然；他们以指甲、牙齿，甚至双足，彼此击打。

Verse 28

ततस्ते राक्षसा भग्ना दूतैर्घोरपराक्रमैः ॥ देहि देहि वदन्त्येव भिन्धि गृह्णीष्व तिष्ठ च

于是那些罗刹被勇猛可怖的使者击溃，仍不断高喊：“给！给！击碎他！抓住他！站稳！”

Verse 29

वध्यमानाः पिशाचास्ते ये निवृत्ता रणार्दिताः ॥ आहूयन्त प्रतिबयात्क्रोधसंरक्तलोचनाः

那些毗舍遮在战场上受逼迫而退却——即便正被杀戮——也因恐惧而再次被呼唤，双眼因愤怒而赤红。

Verse 30

तिष्ठ तिष्ठ क्व यासीति न गच्छामि दृढो भव ॥ मया मुक्तमिदं शस्त्रं तव देहविनाशनम्

“站住，站住——你要往哪里去？”“我不走；你且站稳。此乃我所放之兵刃，能毁灭你的身躯。”

Verse 31

किन्तु मूढ त्वया शस्त्रं न मुक्तं मे रुजाकरम् ॥ मया क्षिप्तास्तु इषवः प्रतीच्छ क्व पलायसे

“然而，愚者啊，你所放之兵刃并不能令我受痛。倒是我所掷之箭——接住吧！你往哪里逃？”

Verse 32

किं त्वं वदसि दुर्बुद्धे एषोऽहं पारगो रणे ॥ मम बाहु विमुक्तस्तु यदि जीवस्यतो वद

“你这恶慧之人，说的是什么？我在此——战阵之中已达彼岸、精于征战。我的臂力已得解放；若欲求生，便开口（陈述归服）。”

Verse 33

तत्र ते सहसा घोरा राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ मन्देहा नाम नाम्ना ते वध्यमानाः सहस्रशः

在那里，忽然出现了可怖的罗刹（Rākṣasa），食肉之徒；其名曰“曼德诃”（Mandeha），正被成千上万地诛杀。

Verse 34

ततो भग्ना यदा ते तु राक्षसाः कामरूपिणः ॥ प्रत्यपद्यन्त ते मायां तामसीं तमसावृताः

随后，当那些能随意变形的罗刹被击溃时，他们在黑暗笼罩之下，转而施展幽暗之幻术。

Verse 35

अदृश्याश्चैव दृश्याश्च तद्बलं तमसावृताः ॥ ततस्ते शरणं जग्मुर्ज्वरं परमभीषणम् ॥

无形者与有形者——那些被黑暗所覆的力量——于是前去投奔阇伐罗（Jvara），那位极其可怖者。

Verse 36

शूलपाणिं विरूपाक्षं सर्वप्राणिप्रणाशनम् ॥ मन्देहा नाम नाम्ना वै राक्षसाः पिशिताशनाः ॥

——（他们描述）执三叉戟者、异形之眼者、毁灭一切众生者；并提到那些食肉的罗刹，确实以“曼德诃”（Mandeha）之名而闻。

Verse 37

वयमद्य महाभाग त्रायस्व जगतः पते ॥ ततस्तेषां वचः श्रुत्वा दूतानां कामरूपिणाम् ॥

“今日，噢有福者，请救护我们；噢世界之主，请庇佑我们。”随后，他听闻那些能随意变形之使者的话语，……

Verse 38

ज्वरः क्रुद्धो महातेजा योधानां तु सहस्रशः ॥ कालो मुण्डः केकराक्षो लोहयष्टिपरिग्रहः ॥

阇伐罗（Jvara）震怒而光威炽盛，（召集）千千战士——其中有迦罗（Kāla）、蒙陀（Muṇḍa）、计迦罗阿叉（Kekarākṣa）与罗诃耶什底帕利格罗诃（Lohayaṣṭiparigraha）。

Verse 39

विविधान्सन्दिदेशात्र पुरुषानग्निवर्चसः ॥ बद्धाञ्जलिपुटान्सर्वानिदमाह सुरेश्वरः ॥

他在此差遣诸多男子，光辉如火。众人合掌恭立之时，诸天之主如此说道：

Verse 40

पच शीघ्रमिमान्पापान्योगेन च बलेन च ॥ ततस्ते त्वरितं गत्वा यत्र ते पिशिताशनाः ॥

“以瑜伽之力与威势，速速焚尽这些罪恶之徒。”随后他们疾行，前往那些食肉者所在之处。

Verse 41

ज्वराज्ञया च ते सर्वे जीमूतघननिःस्वनाः ॥ बहूंस्ते राक्षसान्घोरान्दर्पोत्सिक्तान् सहस्रशः ॥

又奉阇伐罗（Jvara）之令，众人如密布雷云般轰鸣，扑向成千上万骇人的罗刹，皆因傲慢而自满。

Verse 42

बहुशस्त्रप्रहारैश्च शस्त्रैश्च विविधोज्ज्वलैः ॥ तरसा राक्षसा विग्ना रुधिरेण परिप्लुताः ॥

在无数兵刃的击打与各色辉耀武器之下，罗刹被猛然遏止，周身为鲜血所淹没。

Verse 43

मोचयामास संग्रामं स्वयमेव यमस्ततः ॥ राक्षसान्मोचयित्वाऽथ हन्यमानान्समन्ततः ॥

其后，阎摩（Yama）亲自令战斗止息。解救了那些在四面八方被诛杀的罗刹之后，……

Verse 44

गत्वा ज्वरं महाभागं विनयात्सान्त्वयन्मुहुः ॥ पूजयन् वै ज्वरं दिव्यं गृहीय हस्ते महायशाः ॥

他走近尊贵的阇伐罗（Jvara），以谦恭屡屡安抚；礼敬神圣的阇伐罗，那位声名卓著者执其手。

Verse 45

प्रविवेश गृहं स्वं तु सम्भ्रमेणेदृशेन तु ॥ आननं तु समुत्प्रोष्छ्य सङ्ग्रामे स्वेदबिन्दुवत् ॥

他怀着如此的惊惶进入自己的居所；抬起面容时，仿佛置身战阵，宛如周身覆满汗珠。

Verse 46

रोषायासकरं चैव सर्वलोकनमस्कृतः ॥ अहं त्वं चैव देवेश इमं लोकं चराचरम् ॥

他能引发忿怒与劳苦，却为诸世界所礼敬。“我与你，噢诸神之主，（统御）此世间之动与不动。”

Verse 47

शासेमहि यथाकामं यथादृष्टं यथाश्रुतम् ॥ त्वया ग्राह्यो ह्यहं देव मृत्युना च सुसंवृतः ॥

“让我们随心施行裁断与统治——依所见、依所闻。然而我必被你所擒，噢神明；我亦被死亡牢牢围裹。”

Verse 48

लोकान्सर्वानहं हन्मि सर्वघाती न संशयः ॥ गच्छ गच्छ यथास्थानं युद्धं च त्यजतु स्वयम् ॥

“我能击灭一切世界；我乃屠戮万有者——毫无疑问。去吧，去吧，回到你应在之处，让他自己舍弃战斗。”

Verse 49

राक्षसानां हतास्तत्र षष्टिकोट्यो रणाजिरे ॥ अमराश्चाक्षयाश्चैव न हि त्वां प्रापयन्ति वै ॥

在那里，在战场之上，六十俱胝罗刹被诛；即便是不死者、即便是不坏者，确实也不能及你（亦不能胜你）。

Verse 50

ततो ह्युपरतं युद्धं धर्मराजो यमः स्वयम् ॥ दूतानां चित्रगुप्तेन सख्यमेकमकारयत् ॥

于是战斗确实止息；法王阎摩亲自就诸使者之事，促成与赤多罗笈多的一项盟约。

Verse 51

सम्भाषन्ते ततो दूताश्चित्रगुप्तं तथैव च ॥ नियुञ्जस्व मया पूर्वं सर्वकर्माणि जन्तुषु ॥

随后诸使者也与赤多罗笈多交谈道：“如我先前所行，当为众生分派并记载一切业行。”

Verse 52

स्वकर्मगुणभूतानि ह्यशुभानि शुभानि च ॥ रुद्रं दूताः समागम्य चित्रगुप्तस्य पार्श्वतः ॥

确应审察：由自身业力所成之诸行，化为德性，或不祥或吉祥。诸使者趋近鲁陀罗，立于赤多罗笈多之侧。

Verse 53

उपस्थानं च कुर्वन्ति कालचिन्तकमब्रुवन् ॥ यथा लोका यथा राजा यथा मृत्युḥ सनातनः ॥

他们行侍立之礼，并对那思惟时间者说道：“世界如何，君王如何，死亡亦如是——恒常不灭。”

Verse 54

तदैवोत्तिष्ठ तिष्ठेति क्षम्यतां क्षम्यतां प्रभो

就在那时他们说道：“起身！站立！”——“愿蒙宽恕，愿蒙宽恕，主啊。”

Verse 55

बद्धगोधाङ्गुलित्राणा नानायुधधरास्तथा ॥ अग्रतः किंकराः कृत्वा तिष्ठन्पादाभिवन्दनम् ॥

他们穿着以捆缚的蜥蜴趾套制成的护具，手持种种兵器；又令随从立于前方，自己站立在彼足下，恭敬顶礼。

Verse 56

परित्रायस्व नो वीर किंकराणां महाबलान् ॥ हन्यमानान्हि रक्षोभिरस्मानद्य रणाजिरे ॥

勇士啊，请护佑我们——我们这些强力的随从；今日在战场上，我们正被罗刹所击杀。

Verse 57

बाहुभिः समनुप्राप्तः केशाकेशि ततः परम् ॥ अयुक्तमतुलं युद्धं तेषां वै समजायत ॥

他们以臂相逼而至；继而便是揪发对揪发。于是他们之间确实爆发了一场不受约束、无与伦比的争斗。

Verse 58

खादन्ति चैव घ्नन्ति स्म चित्रगुप्तेन चोदिताः ॥ व्याधीनां च सहस्राणि दूतानां च महाबलाः ॥

在吉多罗笈多（Citragupta）的驱使下，他们吞噬并击打；又有成千上万的疾病，以及强大的使者。

Verse 59

धर्मराजोऽथ विश्रान्तं कालभूतं महाज्वरम् ॥ किंकिं वृत्तमिदं देव व्यापिनस्त्वं महातपाः ॥

于是法王（Dharmarāja）对那歇息着、宛如时间化身的“大热病”摩诃阇伐罗（Mahājvara）说道：“这、这究竟发生了什么，神啊？你遍一切处，伟大的苦行者啊。”