Adhyaya 196: Description of the City of Dharmarāja (Yama)

Verse 1

अथ धर्मराजपुरवर्णनम् ॥ वैशम्पायन उवाच ॥ तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ऋषीणां भावितात्मनाम् ॥ उवाच वाक्यं वाक्यज्ञः सर्वं निरवशेषतः ॥

现在讲述法王（阎摩，Dharmarāja/Yama）之城的描写。毗舍波耶那（Vaiśampāyana）说：听闻那些自心调御的圣仙之言后，那位善于言辞者将一切无遗地陈述出来。

Verse 2

नाचिकेत उवाच ॥ श्रूयतां द्विजशार्दूलाः कथ्यमानं मया द्विजाः ॥ योजनानां सहस्रं तु विस्ताराद्द्विगुणायतम् ॥

那支计多（Nāciketa）说：“请听吧，诸位二次生中的雄杰；我将为诸位婆罗门（dvija）述说。其宽一千由旬（yojana），其长为其二倍。”

Verse 3

द्विगुणं परिवेषेण तद्वै प्रेतपतेः पुरम् ॥ भवनैरावृतं दिव्यैर्याम्बूनदमयैः शुभैः ॥

其外又以加倍尺度之围垣环绕；那确是亡者之主（Preta-pati，阎摩）之城。城中四周皆为吉祥神圣的宫第，皆以阎浮檀金（jāmbūnada）铸成。

Verse 4

हर्म्यप्रासादसंबाधमहाट्टालसमन्वितम् ॥ सौवर्णेनैव महता प्राकारॆणाभिवेष्टितम् ॥

楼阁宫殿鳞次栉比，并具宏大的瞭望高塔；又以巨大的金色城墙（prākāra）环绕围护。

Verse 5

कैलासशिखराकारैर्भवनैरुपशोभितम् ॥ तत्र वै विमला नद्यस्तोयपूर्णाः सुशोभनाः ॥

其间以形如凯拉萨（Kailāsa）峰峦之宅邸为饰；那里又有清净明丽的河流，水量充盈，极其庄严可观。

Verse 6

दीर्घिकाश्च तथा कान्ता नलिन्यश्च सरांसि च ॥ तडागाश्चैव कूपाश्च वृक्षषण्डाः सुशोभनाः

那里有绵长的池塘、可爱的莲林与湖泊；又有蓄水池、井泉，以及装点得极其秀美的成片树丛。

Verse 7

नरनारीसमाकीर्णा गजवाजिसमाकुलाः ॥ नानादेशसमुत्थानैर्नानाजातिभिरेव च

城中挤满了男女，象马成群；又有来自诸多国土、属于诸多族类与社群的人们居住其间。

Verse 8

सर्वजीवैस्तथाकीर्णं तस्य राज्ञः पुरोत्तमम् ॥ क्वचिद्युद्धं क्वचिद्द्वन्द्वं तेन बद्धो यमालये

那位国王的殊胜之城就这样充满了各类众生。此处有战斗，彼处有决斗；因此他被系缚于阎摩之所。

Verse 9

क्वचिद्गायन् हसांश्चैव क्वचिद्दुःखेन दुःखितः ॥ क्वचित्क्रीडन् यथाकर्म क्वचिद्भुञ्जन् क्वचित्स्वपन्

有时他歌唱而欢笑；有时又因受苦而忧伤。或依其业而嬉戏；或进食，或安眠。

Verse 10

स्वकर्मभिः प्रदृश्यन्ते स्थूलाः सूक्ष्माश्च जन्तवः ॥ मया दृष्टा द्विजश्रेष्ठास्तस्य राज्ञः पुरोत्तमे

众生——粗显与微细者——皆随其自业而显现。噢，最胜的二次生者，我在那位国王的殊胜之城中亲见此景。

Verse 11

अङ्गानि चैव सीदन्ति मनो विह्वलतीव मे ॥ दिव्यभावाः स्पृशन्त्येते चिन्तयानस्य तत्फलम्

我的肢体确实渐渐无力，我的心神仿佛迷惘。正当我观想其果报之时，这些神圣的境界触及于我。

Verse 12

तथापि कथयिष्यामि यथादृष्टं तथाश्रुतम् ॥ पुष्पोदका नाम तत्र नदीनाṃ प्रवरा नदी

即便如此，我仍将如实叙述所见所闻。彼处有一条诸河之冠的河流，名为“普湿波乌达迦”（Puṣpodakā）。

Verse 13

दृश्यते न च दृश्येत नानावृक्षसमाकुला ॥ सुवर्णकृतसोपाना दिव्यकाञ्चनवालुका

它显现——却又似乎不可见，奇妙难思；其间繁茂诸般树木，阶梯以黄金铸成，沙砾亦为神圣的金色之沙。

Verse 14

प्रसन्नेन च तोयेन शीतलेन सुगन्धिना ॥ पुष्प्यत्फलवनाकीर्णा नाना पक्षिसमाकुला

其水澄澈，清凉而芬芳；两岸遍布开花结果之林，群集着种种飞鸟。

Verse 15

भ्राजते सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी ॥ तस्यास्तीरे मया दृष्टाः पादपाश्च सहस्रशः

它光辉灿然，为诸河之最，能灭尽一切罪业。在它的河岸上，我见到成千上万的树木。

Verse 16

अमराः क्रीडमानाश्च जलक्रीडां पुनःपुनः ॥ विशालजघना यस्यां गन्धर्वाः सामगा इव

在那里，不死者一再于水中嬉戏；在那条河里，有丰臀的女子相伴，而乾闼婆歌唱，宛如诵唱《娑摩》圣歌的歌师。

Verse 17

भुजङ्गावनताङ्ग्यश्च किन्नर्यश्च सुगायनाः ॥ दिव्यभूषणसम्भोगैः क्रीडन्त्यत्र समागताः

此处，肢体如蛇般柔美回旋的女子，以及善歌的紧那罗女众，聚集而来，佩享天界妙饰，嬉戏作乐。

Verse 18

एवं नारीसहस्राणि तत्र दिव्यानि नित्यशः ॥ क्रीडन्ति सलिले तत्र प्रासादेषु शुभेषु च

如是，那里成千上万的天女恒常嬉戏：或在水中，或在吉祥的宫殿楼阁之内。

Verse 19

प्रमदाश्च जले तत्र कामरूपाः सुमेखलाः ॥ रमयन्त्यो नरास्तत्र यथाकामं यथासुखम्

又在那水中，有可爱之女——能随意变现形貌，佩以精美腰带——依众人所欲、所安，娱悦彼处男子。

Verse 20

तां नदीं क्षोभयन्त्यस्ताः क्रीडन्ति सहिताः प्रियैः ॥ गायन्ति सलिले काश्चिन्मधुरं मधुविह्वलाः

她们搅动那条河流，与所爱之伴同戏；其中一些沉醉于甘美（如春蜜），在水中婉转歌唱。

Verse 21

जलतूर्यनिनादेन भूषणानां स्वनेन च ॥ भाति सा निम्नगा दिव्या दिव्यरत्नैरलंकृता

伴随水中乐器的回响与饰物的叮当声，那神圣的河流熠熠生辉，点缀着天界宝珠。

Verse 22

वैवस्वती नाम महानदी सा शुभा नदीनां प्रवरा अतिरम्या ॥ प्रयाति मध्ये नगरस्य नित्यं मातेव पुत्रं परिपालयन्ती

那条大河名为“Vaivasvatī”，吉祥而为诸河之首，极其悦人。她恒常流经城邑中央，如母护子般守护着它。

Verse 23

तोयानुरूपा च मनोहरा च दिव्येन तोयेन सदैव पूर्णा ॥ यस्यास्तु हंसाः पुलिनेषु मत्ताः कुन्देन्दुवर्णाः प्रचरन्ति नित्यम्

她与其水势相称而妩媚，常满盈着神圣之水。其岸边，天鹅因喜悦而沉醉，洁白如茉莉与明月，恒常徘徊游行。

Verse 24

रथाङ्गसाह्वैः प्रवरैश्च पद्मैः प्रतप्तजाम्बूनद कर्णिकाभिः ॥ या दृश्यते चैव मनोज्ञरूपा सुवर्णसोपानयुता सुकान्ता

她形貌可爱，映入眼帘：以名为rathāṅga的上妙莲华为饰，其莲房如炽热的阎浮那陀金；又妍丽动人，并设有金色阶梯。

Verse 25

यस्यास्तु तोयं विमलं सुगन्धि स्वादु प्रसन्नं त्वमृतोपमं च ॥ वृक्षास्तु यस्या वनखण्डजाताः सदा शुभैः पुष्पफलैरुपेताः

她的水清澈芬芳，甘甜澄静，实可比于甘露（amṛta）。她林苑中所生之树，常具吉祥花果，终年不绝。

Verse 26

नार्यः सुरूपा मदविह्वलाश्च क्रीडन्ति ता यत्र मनोज्ञरूपाः ॥ यस्यां जनः क्रीडनताडनाद्यैर्विवर्णतां याति न वै कदाचित् ॥

在那里，容貌姣好的女子，微醉于欢悦，嬉戏游乐，形姿可爱。在那处，人们无论何时都不会面色苍白、失去光泽，即使在游戏、击打等种种嬉乐之中亦然。

Verse 27

या देवतानामपि पूजनीया तापनिधीनां च तथा मुनीनाम् ॥ या दृश्यते तोयभरेण कान्ताकृतिः कवीनामिव निर्मलार्था ॥

她/那光辉的存在，连诸天神也应当礼敬；同样也为积聚苦行之力者与诸牟尼所当崇奉。她/那被见为水量充盈、形貌可爱——如诗人之言，义理澄明。

Verse 28

वादित्रगीतस्वनतालयुक्ता गायन्ति नार्यः सहिताः सदा हि ॥ कन्याकुलानां मृदुभाषितानि मनोहराणां च वनेषु तेषु ॥

伴随着乐器与歌声的音响与节拍，众女子相聚，恒常歌唱。并且在那些林苑之中，回荡着少女群体柔和而动人的言语。

Verse 29

कुर्वन्ति संहर्षमिव स्वनेन मनोज्ञरूपा दिवि देवतानाम् ॥ मृदङ्गनादश्च सुतन्त्रियुक्तगीतध्वनिश्चैव सुवंशयुक्तः ॥

凭其声响，她们仿佛激起欢欣，形姿可爱，宛如为天界诸神而奏。其间亦有mṛdaṅga鼓的浑厚回响，有弦乐相伴的歌声之音，并有与suvaṃśa（竹笛）相和的音调。

Verse 30

प्रासादकुञ्जेषु विहार्यमाणा न तृप्तिमेवं बहु ताः प्रयान्ति ॥ गन्धः सुगन्धोऽगुरुचन्दनानां वातः शुभो वाति सुशीतमन्दः ॥

在宫苑的林园中游乐，她们纵经多般享受亦不觉餍足。其处弥漫着沉香（aguru）与檀香（chandana）的妙香，吉祥之风徐徐吹拂，清凉而柔和。

Verse 31

क्वचित् सुगन्धः प्रचचार भूयः प्रासादरोधं प्रविरूढमार्गः ॥ क्वचिज्जनाः क्रीडनकावसक्ताः क्वचिच्च नारीनरगीतशब्दाः ॥

在某些地方，芬芳一再弥漫，沿着宫墙旁滋生的小径寻得通路；在某些地方，人们沉浸于嬉戏；在某些地方，又传来男女合唱的歌声。

Verse 32

तथाऽपरे क्रीडनकाः सकान्ताः सुवर्णवेदीकृतसानुशोभाः ॥ विमानभूताः प्रचरन्ति तोये प्रमत्तनारीनरसं्कुलाश्च ॥

同样，另一些人嬉游作乐，偕同所爱之人，台阶露台如金台般装饰华美；他们在水上往来，宛如化作空中楼阁；其间挤满了欢醉的男女。

Verse 33

शक्यो विभागो न हि रम्यताया ह्यसौ दिनैर्वा बहुभिः प्रवक्तुम् ॥ नैषा कथा कर्मसमाधियुक्ता शक्त्या प्रवक्तुं दिवसैरनल्पैः ॥

诚然，那般美妙之全貌，纵使历经多日也难以尽述。此一叙述与持戒之行与专注之定相连，即便耗费长久时日与巨大心力，也难以充分宣说。

Verse 34

क्वचिन्नृत्यन् क्वचित्तिष्ठन् क्वचिद्बन्धनसंस्थितः ॥ एवं शतसहस्राणि तस्य राज्ञः पुरोत्तमे ॥

此处有人起舞，此处有人伫立，此处有人处于拘束与约束之中；如是种种，成百上千、乃至十万之多，皆在那位国王最胜之城中呈现。

Verse 35

तत्रापरे वृक्षषण्डा नित्यपुष्पफलान्विताः ॥ ते च कामप्रदा नित्यं तथा द्विजसमायुताः ॥

此外，那里还有成片的树丛，常年具足花与果。它们不断赐予人们所愿之物，也同样为诸“二生者”（dvija，受过吠陀教养的贤者）所往来。

Verse 36

जलं च दत्तं बहुभिर्नरैश्च तस्याः स्वरूपप्रतिमा च निष्ठा ॥ प्रासादपङ्क्तिर्ज्वलनप्रकाशा तस्यास्तु तीरे बहुभक्तिरम्याः ॥

许多人献上清水；并且也坚定地安立了她的形相之像。她的岸边排列着如宫殿般的殿宇，光辉如火焰之明，因众多虔敬而格外庄严可爱。