Adhyaya 165: The Glory of Mathurā: The Account of Piṇḍa-Offering at the Catuḥsāmudrika Well

Verse 1

श्रीवराह उवाच ॥ अतः परं प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥ यथावृत्तं प्रतिष्ठाने दक्षिणापथमण्डले ॥

圣瓦拉哈（Śrī Varāha）曰：从此以后我将进一步宣说；请听吧，大地女神瓦孙达罗（Vasundharā）。这是在普拉提什塔那（Pratiṣṭhāna）、南道地区（Dakṣiṇāpatha）所发生之事的记述。

Verse 2

सुशीलो नाम वैश्यस्तु तस्मिन्वसति पत्तने ॥ धनधान्यसमृद्धस्तु बहुपुत्रः कुटुम्बवान् ॥

在那座城中住着一位名叫苏希拉（Suśīla）的吠舍（vaiśya，商人），财谷丰饶，子嗣众多，并有完备的家室。

Verse 3

कुटुम्बभरणासक्तो नित्यकालं हि तिष्ठति ॥ स्नानं दानं जपं होमं देवार्चां न करोति सः ॥

他执著于供养家计，终日忙碌不息；既不行宗教性的沐浴，也不作布施（dāna），不诵持（japa），不修火供（homa），亦不礼拜诸神。

Verse 4

क्रयविक्रयसक्तस्य कालो दीर्घो गतस्तदा ॥ कदाचिदपि पापोऽसौ न साधु गमनं गतः ॥

他沉迷于买卖交易，于是漫长岁月就这样过去。那罪人从未有一刻走向善道——不曾趋向贤善之侣，亦不曾趋向正行。

Verse 5

न तेन धर्मश्रवणं कदाचिदपि संश्रुतम् ॥ देवानां ब्राह्मणानां च भक्तिस्तस्य न विद्यते ॥

他从未聆听过关于达摩的教诲；对诸天与婆罗门也毫无虔敬与尊重。

Verse 6

आत्मोदरनिमित्तं हि पापं च कुरुते सदा ॥ गच्छन्तं बहुकालं च न तं बुध्यति पापकृत् ॥

确实，为了自己的口腹之欲，他总是造作罪业；纵然岁月久长流逝，那作恶者仍不自觉。

Verse 7

न तस्य जायते बुद्धिर्दानं दातुं कदाचन ॥ तस्यैवं वसतस्तत्र प्रतिष्ठाने पुरोत्तमे ॥

他从未生起施舍布施（dāna）的心念。就这样住在那里的时候，在普拉提什塔那——那座殊胜之城——

Verse 8

धनयुक्तोऽपि पापोऽसौ न ददाति कदाचन ॥ नैवान्यमतिदातारं शक्नोति च निरीक्षितुम् ॥

即使拥有财富，那罪人也从不施与；他甚至无法忍受去看一位极其慷慨的施主。

Verse 9

स तु कालेन महता कुटुम्बासक्तमानसः ॥ कदाचिद्दैवयोगेन साध्वीं भार्यां प्रियान्सुतान् ॥

然而，经过漫长岁月，他的心执著于家室；某时因缘际会、出于天意（他得有）贤德的妻子与可爱的儿子们……

Verse 10

परिभ्रमन्क्षुधाविष्टो मरुदेशं गतोऽपि सः ॥ तत्रैव च कृतावासो बहुकालं स वै वणिक् ॥

他四处漂泊，饥饿所迫，来到一片荒漠之地。那商人就在此安居，久居不去。

Verse 11

कदाचिद्दैवयोगेन तत्र सार्थ उपागतः ॥ तस्य मध्ये तु वणिजो मथुरायां विनिःसृताः ॥

有一次，因缘际会，一支商队来到那里。其中有些商人是从摩图罗（Mathurā）出发的。

Verse 12

गते सार्थे तु स वणिक् तं वृक्षं समुपाश्रितः ॥ तत्रैव वसति प्रेतो रौद्ररूपो भयानकः ॥

商队离去后，那商人便依那棵树而栖。就在那地方住着一名饿鬼（preta），形貌凶猛，令人恐惧。

Verse 13

दीर्घदंष्ट्रः सुविकटो ह्रस्वबाहुर्विभीषणः ॥ महाहनुर्विशालाक्षो बिडालसदृशाननः ॥

它獠牙修长，形状极其怪诞，臂短而可怖；下颌巨大，双目宽阔，面容如猫一般。

Verse 14

अथ कालेन बहुना दैवयोगेन भामिनि ॥ तत्राजगाम कश्चित्तु क्रयविक्रयकारकः ॥

后来，过了很久，因缘所致，哦女士，有一位从事买卖交易的商人来到那里。

Verse 15

तं दृष्ट्वा दूरतः प्रेतश्चातिहर्षेण संयुतः ॥ तत्राजगाम नृत्यन् स इदं वचनमब्रवीत् ॥

Seeing him from afar, the preta—filled with excessive delight—came there dancing, and spoke these words.

Verse 16

भक्ष्यभूतो ममाद्यत्वं क्व भवान्यातुमिच्छति ॥ प्रेतस्य वचनं श्रुत्वा सोऽतिभीतो द्रुतं गतः ॥

“Having become my food today, where do you think you are going?” Hearing the preta’s words, he—terrified—quickly fled.

Verse 17

गच्छन्तं तं गृहीत्वा स प्रेतो वचनमब्रवीत् ॥ मम त्वं विहितो भक्ष्यः स्वयं प्राप्तोऽसि मानव ॥

Seizing him as he was going, the preta spoke: “You are appointed as my prey; you have come of your own accord, O man.”

Verse 18

मांसं ते भक्षयिष्यामि पिबामि तव शोणितम् ॥ इत्याकर्ण्य वचस्तस्य स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥

“I shall eat your flesh and drink your blood.” Hearing his words, the merchant replied.

Verse 19

मयि संभक्षिते रक्षः कुटुम्बं हि मरिष्यति ॥ ततो वचनमाकर्ण्य प्रेतो वचनमब्रवीत् ॥

“If I am eaten, O demon, my household will surely perish.” Then, hearing his statement, the preta spoke in reply.

Verse 20

कस्मात्स्थानात्समायातः सत्यं ब्रूहि महामते ।

你从何处而来？请说出实情，噢，心怀广大者。

Verse 21

विभुरुवाच ॥ गोवर्ध्धनो गिरिवरो यमुना च महानदी ॥ तयोर्मध्ये पुरी रम्या मथुरा लोकविश्रुता ।

毗部说道：“戈瓦尔达那是殊胜之山，亚穆那是大河。二者之间有一座美丽的城——摩图罗，闻名于世。”

Verse 22

तस्यां वसाम्यहं प्रेत पितृपैतामहे गृहे ॥ तत्र मे वसतो नित्यं यद्द्रव्यं पूर्वसञ्चितम् ।

我在那里以饿鬼（preta）之身居住，在我父亲与祖父的祖宅中。常住其间时，我先前所积聚的一切财物——

Verse 23

तत्सर्वं तस्करैर्नीतं क्षीणवित्तोऽभवं तदा ॥ स्वल्पं वित्तं गृहीत्वाहं समायातो मरुस्थलम् ।

那一切都被盗贼掠走；于是我财尽而贫。携带仅存的少许钱财，我来到了荒漠之地。

Verse 24

तव दृष्टिपथं यातो यत्कार्यं तत्कुरुष्व मे ।

我已来到你目光所及之处；凡应为我所办之事，请为我成办。

Verse 25

प्रेत उवाच ॥ न त्वां खादितुमिच्छामि कृपा मे जायते त्वयि ॥ समयेन हि मोक्ष्यामि कुरुष्व वचनं मम ।

饿鬼说道：“我不愿吞食你；我对你生起怜悯。到适当之时我将放你离去——请遵行我的吩咐。”

Verse 26

निर्वृत्य गच्छ मथुरां मम कार्यार्थसाधकः ॥ तत्र गत्वा त्वया कार्यं यत्कर्तव्यं वदामि तत् ।

“你去摩图罗（Mathurā），成就我的事务。到了那里，我将告诉你你必须做的事。”

Verse 27

स्नानं कृत्वा तु विधिवत्कूपे चातुःसामुद्रिके ॥ पिण्डदानं कुरुष्व त्वं मम नाम्ना प्रयत्नतः ।

“在名为‘四海井’（Cātuḥsāmudrika）的井中依仪沐浴之后，你当竭诚以我的名义行施团食（piṇḍa）之供。”

Verse 28

नाहं यास्यामि मथुरां द्रव्याभावे कथंचन ॥ भक्षयस्व शरीरं मे ततस्तृप्तिमवाप्स्यसि ।

“若无财物，我无论如何也不去摩图罗。吞食我的身体吧；那时你便得满足。”

Verse 29

प्रेत उवाच ॥ गृहे बहुधनं तेऽस्ति त्वं गच्छ मम सत्कुरु ॥ आस्ते धनमपर्याप्तं गच्छ त्वं मा विलम्बय ।

饿鬼说道：“你家中有许多财物。你去吧，为我行应行之事。钱财充足；你去，莫要迟延。”

Verse 30

विभुरुवाच ॥ गृहे मम धनं नास्ति यत्त्वया समुदीरितम् ॥ गृहे शेषं मम धनं न चान्यत्तत्र विद्यते ॥

毗部说道：“我家中并无你所提及的那种财富。家里所剩下的，就是我唯一的产业；除此之外别无他物。”

Verse 31

पितृपैतामही कीर्तिरविक्रेया हि सा मया ॥ प्रेतः प्रहस्य सानन्दमिदं वचनमब्रवीत् ॥

“祖先与先父的清誉——确实不是我可以出卖的。”那饿鬼（亡灵）笑着，欢喜地说出了这番话。

Verse 32

अस्ति चैव धनं प्रोक्तं यन्मया त्वद्गृहे विभो ॥ सुवर्णभारो गर्तस्थो गृहे तिष्ठति सञ्चितः ॥

“确有财富，正如我所说，毗部啊，在你家中：一担黄金埋在坑中，仍储藏在屋内。”

Verse 33

निवर्त गच्छ सन्तुष्टः सुहृदां प्रीतिवर्धनः ॥ एवं द्रक्ष्यामि ते मार्गं मथुरा येन गम्यते ॥

“回去吧；心满意足地去。做那增益友人情谊之人。如此我将指示你通往摩图罗（Mathurā）的道路。”

Verse 34

सूता उवाच ॥ वणिग्घृष्टमना भूत्वा पुनर्वचनमब्रवीत् ॥ इमामवस्थां सम्प्राप्य कथं ज्ञानसमुद्भवः ॥

苏多说道：那商人心中烦乱，又再次开口说：“既已到达如此境地，智慧（知识）是如何生起的？”

Verse 35

ततः स कथयामास यद्वृत्तं हि पुरातनम् ॥ प्रतिष्ठाने पुरवरे विष्णोरायतनं महत् ॥

随后他讲述了一段古老的往事：在普拉提什塔那这座胜妙之城中，有一座宏伟的毗湿奴圣殿。

Verse 36

प्रभातसमये तत्र विष्णोरायतने शुभे ॥ ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रास्तत्र समागताः ॥

拂晓之时，在那吉祥的毗湿奴圣殿中，婆罗门、刹帝利、吠舍与首陀罗一同聚集。

Verse 37

तस्मिन्काले तु मित्रेण नीतोऽहं विष्णुमन्दिरम् । अत्यादरेण महता सन्तोष्य च पुनः पुनः ॥

当时，我被一位朋友带到毗湿奴的庙宇；他以极大的敬意，一再款待并礼敬我。

Verse 38

मित्रेण सह तत्रैव तस्य पार्श्वे व्यवस्थितः ॥ श्रुतो मया ततः कूपः पुण्योऽयं पापनाशनः ॥

就在那儿，我与朋友一同站在他身旁，随后听到：“此井神圣，能灭除罪业。”

Verse 39

समुद्राः किल तिष्ठन्ति चत्वारोऽत्र समागताः ॥ तस्य कूपस्य माहात्म्यं श्रुतं तत्र महत्फलम् ॥

“确实，据说四大海洋在此汇聚同在。就在那儿，我听闻那口井的伟大功德，其果报极为广大。”

Verse 40

वाचकाय ततो दानं दत्तं सर्वैर्महाजनैः ॥ मित्रेण प्रेरितो दाने मया मौनं समाश्रितम्

随后，众多显贵之人都向诵读者施与供养。友人劝我布施，我却保持沉默，未予施舍。

Verse 41

मित्रेण च पुनः प्रोक्तं यथाशक्त्या प्रदीयताम् ॥ तदा मित्रमसङ्गेन दत्तो वै स्वर्णमाषकः

友人又说道：“当随各自之力而施。”于是那位友人无所执著，确实施与了一枚小小的金币——一枚 māṣaka。

Verse 42

ततः कालेन महता गतो वैवस्वतक्षयम् ॥ वैवस्वतनियोगेन ततोऽहं पूर्वकर्मभिः

此后经久岁月，我前往毗婆斯瓦多（阎摩）之所。依毗婆斯瓦多之裁断，并由于我往昔之业，我随后遭遇了所分配的境况。

Verse 43

प्रेतत्वं समनुप्राप्तो दुस्तरं दुर्गमं महत् ॥ न दत्तं न हुतं चापि तीर्थं नैवावगाहितम्

我堕入饿鬼（preta）之境——难以渡越，难以脱离，且极其严酷。我既未布施，也未献供火祭之供物，甚至未曾在圣地渡口（tīrtha）沐浴。

Verse 44

न तर्पितास्तु पितरः प्राप्तोऽहं प्रेततां ततः ॥ इत्येत्कथितं सर्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि

祖先亦未因供献而得满足；因此我陷入饿鬼（preta）之身。凡你所问于我者，我已尽皆陈述。

Verse 45

गच्छ त्वं सम्मुखस्तत्र यत्र सा मथुरा पुरी ॥ प्रेतस्य वचनं श्रुत्वा विभुर्वचनमब्रवीत्

“去吧——径直前往那座名为摩图罗（Mathurā）的城。”听了饿鬼（preta）之言，那位大能者随即答复。

Verse 46

प्रेत उवाच ॥ कथितं हि मया पूर्वं यद्वृत्तं हि पुरातनम् ॥ वाचकाय तु यद्दत्तं सुवर्णस्य च माषकम्

饿鬼（preta）说道：“我先前已叙述那古老的经过：曾将一枚金制的 māṣaka 施与诵读者。”

Verse 47

तद्दानस्य प्रभावेण नित्यं तृप्तोऽस्मि वै विभो ॥ अकामेन मया दत्तं तस्येदं कर्मणः फलम्

“凭借那布施之力，我恒常得以满足，哦大能者。虽由我无所求而施，此即彼业之果报。”

Verse 48

प्रेतभावं गतस्यापि न मे ज्ञानस्य विभ्रमः ॥ ततश्च स वणिक्श्रेष्ठ आगत्य मथुरां पुरीम्

“纵使我已堕入饿鬼（preta）之身，我的知见亦无迷乱。”随后，那位首屈一指的商人来到摩图罗城（Mathurā），并继续前行。

Verse 49

कृतं तेन च तत्सर्वं यथा प्रेतेन भाषितम् ॥ प्रेतोऽसौ तेन कृत्येन मुक्तिं प्राप्य दिवं गतः

他一一照着饿鬼（preta）所言而行。凭此善行，那饿鬼得解脱，升往天界。

Verse 50

तीर्थे चैव गृहे वापि देवस्थानेऽपि चत्वरे ॥ यत्र तत्र मृता देवि मुक्तिं यान्ति न चान्यथा ॥

无论在圣地渡口，或在自家之中，或在神庙境内，或在公共广场——无论于何处命终，女神啊，他们皆得解脱；绝无例外。

Verse 51

अन्यत्र हि कृतं पापं तीर्थमासाद्य गच्छति ॥ तीर्थे तु यत्कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति ॥

在别处所造之罪，至圣地渡口便消散；而在圣地渡口所造之罪，却如金刚之涂层般坚固黏附，难以脱落。

Verse 52

मथुरायां कृतं पापं तत्रैव च विनश्यति ॥ एषा पुरी महापुण्या यस्यां पापं न विद्यते ॥

在摩图罗所造之罪，就在彼处自灭。此城功德广大，据说其中罪业不复停留。

Verse 53

कृतघ्नश्च सुरापश्च चौरॊ भग्नव्रतस्तथा ॥ मथुरां प्राप्य मनुजो मुच्यते सर्वकिल्बिषैः ॥

即便是忘恩负义者、嗜饮醉酒者、盗贼，或破坏誓戒者——一旦抵达摩图罗，此人亦从一切罪垢中得解脱。

Verse 54

परदाररता ये च ये नरा अजितेन्द्रियाः ॥ मथुरावासिनः सर्वे ते देवा नरविग्रहाः ॥

即便是贪恋他人妻室、诸根不调之人——凡居住于摩图罗者，皆被称为具人身之天神。

Verse 55

बलिभिक्षाप्रदातारस्ते मृताः क्रोधवर्जिताः ॥ तीर्थस्नानरता ये च देवास्ते नरमूर्तयः ॥

凡施供养与布施者，临终离嗔者，以及乐于在诸圣地渡口（tīrtha）沐浴者——此等人被称为以人身示现的天众。

Verse 56

यदन्येषां सहस्रेण ब्राह्मणानां महात्मनाम् ॥ एकेन पूजितेन स्यान्माथुरेणाखिलं हि तत् ॥

在他处礼敬一千位大心的婆罗门所能成就之功德——据说礼敬一位摩图罗人（Māthura）即可圆满获得。

Verse 57

अनृग्वै माथुरो यत्र चतुर्वेदस्तथापरः ॥ न च वेदैश्चतुर्भिः स्यान्माथुरेण समः क्वचित् ॥

在此，摩图罗人并非仅是“不通《梨俱吠陀》之人”；亦有人甚至通达四部吠陀。然而无论何处，都无人能与摩图罗人等同——纵使具足四吠陀亦然。

Verse 58

भवन्ति सर्वतीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ॥ मङ्गलानि च सर्वाणि यत्र तिष्ठन्ति माथुराः ॥

一切圣地渡口（tīrtha）、一切功德道场与一切吉祥之力——据说皆在摩图罗人所居之处同在。

Verse 59

चतुर्वेदं परित्यज्य माथुरं पूजयेत्सदा ॥ सिद्धा भूतगणाः सर्वे ये च देवगणा भुवि ॥

纵然暂置四部吠陀不论，也应恒常礼敬一位摩图罗人；因为一切悉地者（Siddha）、诸众生之群与地上诸天众之群，皆与他们相应相随。

Verse 60

मथुरावासिनो लोकान्पश्यन्ति च चतुर्भुजान् ॥ मथुरायां ये वसन्ति विष्णुरूपा हि ते नराः

居于摩图罗（Mathurā）的人们得见四臂的神圣形相。确然，凡住在摩图罗之人，皆被称为具毗湿奴（Viṣṇu）之形。

Verse 61

ज्ञानिनस्तान्हि पश्यन्ति अज्ञानाः पश्यन्ति तान्न च

唯有具慧者方能见之；无知之人则全然不能见。

Verse 62

एतत्ते कथितं भूमे माहात्म्यं मथुराभवम् ॥ चतुःसामुद्रिके कूपे पिण्डदाने परां गतिम्

如是，哦大地，已向你宣说由摩图罗而起的伟大功德——即在名为“四海井”（Catuḥsāmudrika）之井处供献祭团（piṇḍa）所相应的至上归趣。

Verse 63

त्यक्त्वा जगाम निधनं प्रेतत्वं समुपागतः ॥ निरुदकेषु देशेषु विच्छायेषु वनेषु च

既已离世而遭死亡，他便得至饿鬼（preta）之境。（他徘徊）于无水之地，亦于无荫之林。

Verse 64

कुटुम्बभरणार्थाय सम्प्राप्तो दुर्गमाटवीम् ॥ वृद्धः पिता मम गृहे माता पत्नी पतिव्रता

为供养家眷，我来到一片难以通行的密林。我家中有年迈之父，亦有母亲与守持贞顺之妻。

Verse 65

स्नानस्य च फलं देहि ततो गच्छ यथासुखम् ॥ प्रेतवाक्यं ततः श्रुत्वा विभुर्वचनमब्रवीत्

“请赐我你沐浴所得之果报，然后你可随意而去。”大能者听闻饿鬼（preta）之言，遂开口答复。

Verse 66

वाचकस्तत्र पठति कथां पौराणिकीं शुभाम् ॥ मम मित्रं च तत्रैव नित्यकालं च गच्छति

在那里，有诵读者宣读吉祥的《往世书》故事；而我的朋友也常常在彼处往来，时时不辍。

Verse 67

कथं धारयसॆ प्राणान्वृक्षमूलं समाश्रितः

你既依止于树根之下，又如何维系你的生命之气息？

Verse 68

तिष्ठेद्युगसहस्रं तु पादेनैकेन यः पुमान् ॥ तस्याधिकं भवेत्पुण्यं मथुरायां निवासिनः

纵使有人以一足独立，历经千劫（yuga），其功德亦不及居住于摩图罗（Mathurā）之人的福德。