HomeVamana PuranaAdh. 37Shloka 7
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Jabali on the Banyan Tree, Shloka 7

Jabali Bound on the Banyan Tree and Nandayanti’s Appeal at Sri-Kantha on the Yamuna

तस्मै त्रिलोचननासीद् दत्तो ऽन्धो ऽप्येव दानव पुत्रकः पुत्रकामास्य प्रोक्त्वेत्यं वचनं विभो

tasmai trilocananāsīd datto 'ndho 'pyeva dānava putrakaḥ putrakāmāsya proktvetyaṃ vacanaṃ vibho

于是,三眼者特里洛恰那(即湿婆)赐给他一个儿子——虽为盲子,噢,达那婆——在他对那求子之父说出这些话之后,噢,主宰。

तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/सम्प्रदान), एकवचनम्
त्रि-लोचन-नthe three-eyed one (Śiva)
त्रि-लोचन-न:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + लोचन (प्रातिपदिक) (समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रीणि लोचनानि यस्य/त्रिलोचनस्य)
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
दत्तःwas given
दत्तः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः (Past Passive Participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः
अन्धःblind
अन्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (particle)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारण-निपातः (emphatic particle)
दानवO Dānava (demon)
दानव:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
पुत्रकःa little son/son
पुत्रकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
पुत्र-कामःdesiring a son
पुत्र-कामः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) (समास)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः—द्वितीया-तत्पुरुषः (पुत्रं कामयते इति)
अस्यof him
अस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
प्रोक्त्वाhaving said
प्रोक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-कृदन्तः (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-निपातः (quotative particle)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः (Nom/Acc), एकवचनम्; अत्र—द्वितीया (object)
वचनम्speech/statement
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्
विभोO lord
विभो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्
Narrator/teacher figure continuing to address a Dānava; Śiva is implied as the speaker of the boon-words to the father
Śiva (Trilocana)
Boon with limitation (blind son)Śiva’s speech-act as creative/causalKarmic/ascetic causality in Purāṇic genealogy

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Purāṇic boons frequently come with a constraint (doṣa) that becomes narratively productive. The blindness anticipates later episodes where Andhaka’s condition shapes his identity and conflict, culminating in the Andhaka-vadha cycle.

In many Purāṇic tellings, ‘vibho’ functions as an honorific to the immediate addressee (the one being instructed). The grammar allows it as a vocative to the listener, while Śiva remains the implied agent who ‘spoke these words’ to the father.

Yes. ‘Trilocana’ evokes Śiva’s supra-normal perception (three eyes: sun, moon, fire; or past-present-future). In boon narratives, it underscores that the deity knowingly grants a boon with foreseen consequences.