Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 32

Devanagari script

परं पवित्रमतुलं सर्वकामार्थसिद्धिदम् । धनयक्षैतिख्यातं परं प्रत्ययकारकम्

Transliteration

paraṃ pavitramatulaṃ sarvakāmārthasiddhidam | dhanayakṣaitikhyātaṃ paraṃ pratyayakārakam

Translation

此处至极清净、无与伦比，能成就诸般所求，并圆满一切正当愿望。其名为“财夜叉”（Dhana-Yakṣa），赐予对其威力的最高确信与信赖。

Word by Word

• परम्: supreme
• परम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘तीर्थम्’ (अनुवृत्त) इति विशेषणम्

• पवित्रम्: pure, purifying
• पवित्रम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पवित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अतुलम्: incomparable
• अतुलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• सर्वकामार्थसिद्धिदम्: granting the fulfillment of all desires and aims
• सर्वकामार्थसिद्धिदम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + सिद्धि (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त/agent √दा)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (सर्वेषां कामानाम् अर्थानां च सिद्धिं ददाति इति)

• धनयक्षैति-ख्यातम्: renowned among the Dhana-yakṣa-etc. (as per the reading)
• धनयक्षैति-ख्यातम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + यक्ष (प्रातिपदिक) + ऐति (प्रातिपदिक/नाम; ‘ऐति’ इति पाठानुसार) + ख्यात (कृदन्त/ppp √ख्या)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः—‘धनयक्षैति’ इत्यादिभिः ख्यातम् (प्रसिद्धम्)

• परम्: supreme
• परम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• प्रत्ययकारकम्: producing faith/conviction
• प्रत्ययकारकम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रत्यय (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (प्रत्ययं करोति/जनयति इति)

Speaker

Brahmā (deduced; Vaiṣṇavakhaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dhana-Yakṣa (tīrtha)

Type: kund/kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pristine sacred spot identified as Dhana-Yakṣa: shimmering waters/ground, subtle presence of a yakṣa guardian, pilgrims receiving boons and unwavering faith.

Characters & Entities

• Dhana-Yakṣa (tīrtha epithet/name)
• Yakṣas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s sanctity is measured not by worldly gain alone but by the faith and inner certainty it awakens while granting dharmic prosperity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha called ‘Dhana-Yakṣa’, situated within the Ayodhyā sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

Not specified in this verse; it primarily declares the tīrtha’s purity and promised results.