
本章在牧村(gokula)旁的森林中展开一则伦理与神学并重的故事。具足吉祥相的母牛难陀尼(Nandinī)徘徊至林间尽头,见到一座光辉灿然的湿婆林伽(Śiva-liṅga),其明耀如十二轮太阳。她以恒久的虔敬立于其旁,倾注大量乳汁行“沐伽”(snāpana)之礼,即以乳为浴供养林伽,悄然完成于幽林深处。 其后猛虎来临,难陀尼被其目光所及。她并不为自身性命哀叹,而忧念牧村中被系缚的幼犊,赖其归来得乳而活。她恳求猛虎准许她先回去哺乳并托付幼犊,随后必定返回。猛虎怀疑她能否从“死亡之口”再度归来。 难陀尼遂以“真实”(satya)立下庄严誓愿:若她不归,愿承受重罪之垢染——如婆罗门杀罪(brahmahatyā)、欺诳父母、不净邪淫、背弃信任、忘恩负义、伤害牛与少女及婆罗门、以浪费之炊与食肉为过、破戒违誓、妄语与恶口乃至暴行等。全章旨在昭示:对湿婆的奉事与守真守德不可分离;在极端压力下仍持诚信,方能印证礼敬之功,而誓愿在圣地之中亦为具约束力的伦理之器。
Verse 1
। एवं तस्य नरेन्द्रस्य व्याघ्ररूपस्य कानने । जगाम सुमहान्कालो निघ्नतो विविधान्द्विज
如是,那位国王既成虎形居于林中,漫长岁月流逝;其间他不断杀戮诸类众生,噢婆罗门。
Verse 2
कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्मिन्देशे द्विजोत्तमाः । आ यातं गोकुलं रम्यं गोपगोपीसमाकुलम्
随后过了一段时日,噢最胜婆罗门,在那一带来了一处可喜的牧牛聚落——瞿拘罗(Gokula),其中满是牧人及牧女。
Verse 3
तत्रास्ति नन्दिनीनाम धेनुः पीनपयोधरा । विस्तीर्णजघनाभोगा हंसवर्णा घटस्रवा
彼处有一头名为难陀尼(Nandinī)的母牛,乳房丰盈;臀部宽阔健壮,色白如天鹅,乳汁倾流如自壶中注出。
Verse 4
अथ सा निजयूथस्य सदाग्रे तृणवांछया । भ्रममाणा निकुञ्जांते लिंगं देवस्य शूलिनः
随后她为寻青草,走在自家牛群之前,徘徊至林丛边缘,于彼处遇见持三叉戟之主(湿婆)的林伽。
Verse 5
अपश्यत्तेजसा युक्तं स्वयमेव व्यवस्थितम् । द्वादशार्कप्रतीकाशं चित्ताह्लादकरं परम्
她见其具足光辉,自然安立而立——灿然如十二日同照,至上无比,令心欢悦。
Verse 6
ततस्तस्योपरि स्थित्वा सुस्राव सुमहत्पयः । श्रद्धया परया युक्ता तस्य स्नानकृते द्विजाः
于是她立于其上,倾流极多乳汁——具足至诚信心——为其沐浴,噢诸婆罗门。
Verse 7
एवं तां स्नपनं तस्य सदा लिंगस्य कुर्वतीम् । न जानाति जनः कश्चिद्वने वृक्षसमाकुले
如是她常常为那林伽行沐浴之供;在那树木丛密的森林里,竟无人知晓。
Verse 8
अन्यस्मिन्दिवसे तत्र स्थाने व्याघ्रः समागतः । तीक्ष्णदंष्ट्रो महाकायः सर्वजन्तुभयावहः
又一日,在那同一处,一只猛虎来到——獠牙锋利,身躯魁伟,令一切众生皆生怖畏。
Verse 9
अथ सा तत्र आयाता पतिता दृष्टिगोचरे । नन्दिनी द्वीपिनस्तस्य दैवयोगाद्द्विजोत्तमाः
随后,难陀尼来到那里;因宿缘的交会,她落入那虎的视线之中,噢,最上之婆罗门啊。
Verse 10
ततः सा गोकुले बद्धं स्मृत्वा स्वं लघुवत्सकम् । अतृणादं पयोवृत्तिं करुणं पर्यदेवयत्
于是她想起自家牛栏里拴着的小牛犊,便哀恸悲叹:那幼犊唯以乳为生,尚不能食草,若失其母必将受苦。
Verse 11
अद्यैकाहं च संप्राप्ता कानने जनवर्जिते । पुत्रं बालं परित्यज्य गोपैर्गोष्ठे नियंत्रितम्
“今日我独自来到这人迹罕至的林野,舍下我年幼的孩子,被牧牛人拘守在牛栏之中。”
Verse 12
येन सत्येन भक्त्याद्य स्नपनायाहमागता । शिवस्य तेन सत्येन भूयान्मे सुतसंगमः
“凭此真实——我今日以虔敬之心前来于圣地沐浴以奉事湿婆——愿凭此真实,使我得再与我子重逢。”
Verse 13
एवं सा करुणं यावन्नन्दिनी विलपत्यलम् । तावद्व्याघ्रः स्मितं कृत्वा प्रोवाच परुषाक्षरम्
当难陀尼以深切悲悯哀号之时,那猛虎含笑,却对她吐出粗厉之言。
Verse 14
व्याघ्र उवाच । प्रलापान्किं मुधा धेनो करोषि वशगा मम । तस्मादिष्टतमं देवं स्मर स्वर्गकृते शुभे
猛虎说道:“你为何徒然絮语,母牛啊?你已在我掌控之中。故而,吉祥者啊,为得天界之福,当忆念你最挚爱的神明。”
Verse 15
धेनुरुवाच । नाहमात्मकृते व्याघ्र विलपामि सुदुः खिता । शिवार्चनकृते मृत्युर्मम जातः शुभावहः
母牛说道:“虎啊,我并非为自身而哀哭,虽我忧苦至深。若死亡因礼敬湿婆而临于我身,此必为吉祥之兆。”
Verse 16
वत्सो मे गोकुले बद्धः स्मरमाणो ममागमम् । सन्तिष्ठते पयोवृत्तिः कथं स्यात्स मया विना
“我的小牛被系在牛栏里,念着我归来而守候。它唯以乳为生——没有我,它怎能活下去?”
Verse 17
एतस्मात्कारणाद्व्याघ्र विलपामि सुदुःखिता । न चात्मजीवनार्थाय सत्येनात्मानमालभे
“正因如此,虎啊,我才在大悲苦中哀号;并且我绝不为苟全自身而违背真实,以虚妄之辞与己相欺。”
Verse 18
तस्मान्मुंच महाव्याघ्र मां सद्यः सुतवत्सलाम् । सखीजनस्य तं दत्त्वा समागच्छामि तेंतिकम्
因此,噢大虎啊,请立刻放了我——我一心系念我的孩子。待我把他托付给女伴们,我必归来,再到你面前。
Verse 19
व्याघ्र उवाच । कथं मृत्युमुखं प्राप्य निष्क्रम्य च कथञ्चन । भूयस्तत्रैव निर्यासि तस्मात्त्वां भक्षयाम्यहम्
老虎说道:“既已到了死亡之口,你怎能设法逃脱,又再回到那里去?因此,我要吃了你。”
Verse 20
नन्दिन्युवाच । शपथैरागमिष्यामि यैः पुनर्व्याघ्र तेंऽतिकम् । तानाकर्णय मे वक्त्रात्ततो युक्तं समाचर
难陀尼说道:“噢虎啊,我将以庄严誓言自缚,再次回到你这里。请从我口中听取这些誓愿;然后你再行那合宜、相称之事。”
Verse 21
यत्पापं ब्रह्महत्यायां मातापित्रोश्च वंचने । तेन पापेन लिप्येहं नागच्छामि पुनर्यदि
“凡有杀害婆罗门之罪,凡有欺诳父母之罪——若我不再归来,愿我在此即被那罪垢所染。”
Verse 22
विवस्त्रं स्नानसक्तानां दिवामैथुनगामिनाम् । यत्पापं तेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
“凡属贪著裸身沐浴者之罪,凡属白昼行淫者之罪——若我不再归来,愿我为那罪所染。”
Verse 23
रजस्वलानुसक्तानां यत्पापं नग्नशायिनाम् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
凡与经期女子行淫者之罪,凡裸身而卧者之罪——若我不再归来,愿我为彼罪所染。
Verse 24
विश्वासघातकानां च कृतघ्नानां च यद्भवेत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
凡背弃信任者之罪,凡忘恩负义者之罪——若我不再归来,愿我为彼罪所染。
Verse 25
गोकन्याब्राह्मणानां च दूषकानां च यद्भवेत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
凡亵渎或玷污母牛、处女与婆罗门者之罪——若我不再归来,愿我为彼罪所染。
Verse 26
वृथापाकप्रकर्तृणां वृथामांसाशिनां च यत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
凡无有法义而徒然烹食者之罪,凡无有法义而徒然食肉者之罪——若我不再归来,愿我为彼罪所染。
Verse 27
व्रतभंगप्रकर्तृणामनृतौ गामिनां च यत् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
凡破戒毁誓者之罪,凡趋向虚妄谎言者之罪——若我不再归来,愿我为彼罪所染。
Verse 28
पैशुन्यसूचकानां च यत्पापं शस्त्रकर्मणाम् । तेन पापेन लिप्येऽहं नागच्छामि पुनर्यदि
凡属诽谤者与告密者之罪,凡属以暴力兵刃为生者之罪——若我不再归来,愿我为此罪所染。