Adhyaya 34

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं तं मुनिं प्रति सूतज । त्वया पुरा सुरार्थाय प्रपीतः पयसांनिधिः

诸仙人说道：“苏多之子啊，关于你所说的那位牟尼——往昔为诸天之故，乳海为何、又如何被饮尽？”

Verse 2

तत्त्वं सूतज नो ब्रूहि विस्तरेण महामते । यथा तेन पुरा पीतो मुनिना पयसांनिधिः

“大智的苏多之子啊，请为我们详说其真相：往昔那位牟尼究竟如何饮尽乳海。”

Verse 3

सूत उवाच । कालेया इति विख्याताः पुरा दानवसत्तमाः । संभूताः सर्वदेवानां वीर्योत्साहप्रणाशकाः

苏多说道：“久远以前，出现了最强的达那婆，名闻为‘迦勒耶’；他们摧毁诸天一切的威力与斗志。”

Verse 4

ततस्तैः पीडितं दृष्ट्वा विष्णुना प्रभविष्णुना । त्रैलोक्यं शक्तियोगेन प्रोक्तो देवो महेश्वरः

毗湿奴——大能的主宰——见三界为彼等所苦，便以神圣的沙克蒂之力开口，对大自在天摩醯湿伐罗说道。

Verse 5

एतदीशान दैतेयैस्त्रैलोक्यं परिपीडितम् । कालिकेयैर्महावीर्येस्तस्मात्कार्यो महाहवः । अद्यैव तैः समं देव समासाद्य धरातलम्

“噢，伊舍那啊，三界正被大力的迦利计耶诸代底耶残酷压迫；因此必须兴起一场大决战。噢，天神啊，就在今日降临大地，与他们相遇并交战。”

Verse 6

ततो विष्णुश्च रुद्रश्च सहस्राक्षः सुरैः सह । शितशस्त्रधराः सर्वे संप्राप्ता धरणीतलम्

于是毗湿奴与鲁陀罗，以及千眼者（因陀罗）同诸天众，皆执锋利耀目的兵刃，来到大地之上。

Verse 7

अथ ते दानवाः सर्वे श्रुत्वा देवान्समागतान् । युद्धार्थं सहसा जग्मुः संमुखाः कोपसंयुताः

诸达那婆听闻诸天已集结，便立刻为战而进，直面冲来，怒火满怀。

Verse 8

ततोऽभवन्महायुद्धं देवानां दानवैः सह । त्रैलोक्यं कंपितं येन समस्तं भय विह्वलम्

于是天众与达那婆之间爆发大决战；因这场战争，三界尽皆震动，万有惶惧战栗。

Verse 9

अथ कालप्रभोनाम दानवो बलगर्वितः । स शक्रं पुरतो दृष्ट्वा वज्रोच्छ्रितकरं स्थितम् । प्रोवाच प्रहसन्वाक्यं मेघगम्भीरनिःस्वनः

这时，有一名名为迦罗普罗婆（Kālaprabha）的阿修罗，恃力而骄；见帝释天（Śakra，因陀罗）立于面前，举臂执金刚杵，便带着讥笑开口，其声沉如云雷。

Verse 10

मुंच वज्र सहस्राक्ष पश्यामि तव पौरुषम् । चिरात्प्राप्तोऽसि मे दृष्टिं दिष्ट्या त्वं त्रिदिवेश्वरः

“千眼者（Sahasrākṣa）啊，掷出你的金刚杵，让我见识你的英勇。你久违方入我眼前；真是有幸，你竟是三界天庭之主！”

Verse 11

ततश्चिक्षेप संक्रुद्धस्तस्य वज्रं शतक्रतुः । सोऽपि तल्लीलया धृत्वा जगृहे सव्यपाणिना

于是，忿怒的释多迦罗都（Śatakratu，因陀罗）掷出金刚杵；而他却如同戏耍般轻易接住，用左手将其攫住。

Verse 12

ततः शक्रं समुद्दिश्य गदां गुर्वीं मुमोच सः । सर्वायसमयीं रौद्रां यमजिह्वामिवापराम्

随后他对准帝释天掷出一柄沉重巨槌——通体精铁，凶烈可怖，宛如另一条“阎摩之舌”，夺命之器。

Verse 13

तया हतः सहस्राक्षो विसंज्ञो रुधिरप्लुतः । ध्वजयष्टिं समाश्रित्य संनिविष्टो रथोपरि

被那巨槌击中后，千眼者（因陀罗）昏厥倒下，浑身血染；他倚着旗杆，瘫伏在自己的战车之上。

Verse 14

अथ तं मातलिर्दृष्ट्वा विसंज्ञं वलघातिनम् । प्राङ्मुखं च रथं चक्रे संस्मरन्सारथेर्नयम्

玛塔利见瓦拉伽廷（因陀罗）已昏迷失神，便忆念御者之正法与机略，使战车转而面向东方。

Verse 15

ततः पराङ्मुखीभूते रथे शक्रस्य संगरे । दुद्रुवुर्भयसंत्रस्ताः सर्वे देवाः समंततः

随后，战阵中释迦之车转而背离，诸天众因恐惧而惊惶，四面八方奔逃而去。

Verse 16

आदित्या वसवो रुद्रा विश्वेदेवा मरुद्गणाः । व्रीडां विहाय विध्वस्ताः पृष्ठदेशे शितैः शरैः

阿底提耶、婆苏、鲁陀罗、毗湿维天与诸摩鲁特众——尽弃羞惭——皆被击溃，背脊为利箭所穿。

Verse 17

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा दानवैर्मधुसूदनः । आरुह्य गरुडं तूर्णं कालप्रभमुपाद्रवत्

此时，摩度苏达那见军势为达那婆所摧折，便疾登迦楼罗，迅猛冲向迦拉普拉婆。

Verse 19

स तैराच्छादितो विष्णुः शुशुभे च समंततः । सम्यक्पुलकितांगश्च रक्ताचल इवापरः

虽被他们四面遮覆，毗湿奴仍光辉遍照；其肢体因英勇之气而战栗生辉，宛如又一座赤色神山。

Verse 20

ततः शार्ङ्गविनिर्मुक्तैः शरैः कंकपतत्रिभिः । छेदयित्वेषुजालानि दैतेयान्निजघान सः

随后，他以从圣弓Śārṅga放出的箭矢，饰以苍鹭之羽，斩断诸般飞矢之网，并击杀诸代提耶。

Verse 21

ततो दैत्यगणाः सर्वे हन्यमाना सुरारिणा । त्रातारं नाभ्यगच्छंत मृगाः सिंहार्दिता इव

于是诸代提耶众，被诸天之敌所诛戮，竟无所依怙，犹如群鹿为狮所逼。

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे दैत्यः कालखंज इति स्मृतः । स कोपवशमापन्नो वासुदेवमुपाद्रवत्

正当其时，有一位名为Kālakhaṃja的代提耶，被忿怒所制，猛然冲向婆苏提婆。

Verse 23

स हत्वा पञ्चभिर्बाणैर्वासुदेवं शिला शितैः । जघान गरुडं क्रुद्धो दशभिर्नतपर्वभिः

他以五支如石般锐利的箭射中婆苏提婆；又在盛怒中，以十支节处弯曲、带倒钩之箭击中迦楼罗。

Verse 24

ततः सुदर्शनं चक्रं तस्य दैत्यस्य माधवः । प्रमुमोच वधार्थाय ज्वालामालासमावृतम्

随后，摩陀婆为诛灭那代提耶，掷出苏达尔沙那神轮——其周环绕着火焰之鬘。

Verse 25

सोऽपि तच्चक्रमालोक्य वासुदेवकराच्च्युतम् । आगच्छंतं प्रसार्यास्यं ग्रस्तुं तत्संमुखो ययौ

他见那从婆苏提婆（Vāsudeva）手中放出的神轮飞向自己，便也张开大口欲将其吞下，并径直上前迎面对抗。

Verse 26

अग्रसच्च महादैत्यस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । वासुदेवं समुद्दिश्य ततश्चिक्षेप सायकान्

那大阿修罗上前逼近，高喊：“站住！站住！”随即对准婆苏提婆，掷出诸般飞矢利器。

Verse 27

ततश्चक्री स दैत्येन ग्रस्तचक्रेण ताडितः । सुपर्णेन समायुक्तो जगाम विषमां व्यथाम्

随后，执轮者（释迦/因陀罗）竟被那夺取神轮的阿修罗以同一神轮击中；纵有苏帕尔那（迦楼罗）相助，他仍陷入极深的痛苦困厄。

Verse 28

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धो भगवांस्त्रिपुरांतकः । दृष्ट्वा हरिं तथाभूतं शक्रं चापि पराङ्मुखम्

就在那一刻，圣尊三城摧灭者（湿婆）勃然震怒；他见哈利陷于如此境地，又见释迦亦转身退却。

Verse 29

ततः शूलप्रहारेण तं निहत्य दनोः सुतम् । शरैः पिनाकनिर्मुक्तैर्जघानोच्चैस्तथा परान्

随即他以三叉戟一击诛杀了檀奴之子；又以从毗那迦神弓射出的箭矢，高高击倒其余诸敌。

Verse 30

कालप्रभं प्रकालं च कालास्यं कालविग्रहम् । जघान भगवाञ्छंभुस्तथान्यानपि नायकान्

于是，圣者商布（Śambhu）击杀了迦罗普罗婆（Kālaprabha）、普罗迦罗（Prakāla）、迦罗阿斯耶（Kālāsya）与迦罗毗格罗诃（Kālavigraha），并同样诛灭了其他诸首领。

Verse 31

ततः प्रधानास्ते सर्वे दानवा अपिदारुणाः । पलायनपरा जाता निरुत्साहा द्विषज्जये

随后，那些首领达那婆（Dāṇava）虽凶猛，却尽皆只求逃遁；面对敌方的胜利，他们意气消沉。

Verse 32

ततः शक्रश्च विष्णुश्च लब्धसंज्ञौ धृतायुधौ । श्लाघयंतौ महादेवं संस्थितौ रणमूर्धनि

于是，释迦罗（Śakra）与毗湿奴（Viṣṇu）恢复镇定，执持兵刃，立于战阵前锋，赞颂摩诃提婆（Mahādeva）。

Verse 33

एतस्मिन्नंतरे भग्नान्समुद्वीक्ष्य दनोः सुतान् । जघ्नुः शरशतैः शस्त्रैः सर्वे देवाः सवासवाः

其间，诸天见檀奴（Danu）之子已溃败奔散，便与婆娑婆（Vāsava，即因陀罗）一道，以百支箭矢与诸般兵器诛杀他们。

Verse 34

अथ ते हतभूयिष्ठा दानवा बलवत्तराः । हन्यमानाः शितैर्बाणैस्त्रिदशैर्जितकाशिभिः

随后，那些达那婆（Dāṇava）虽极其强悍，却大多被诛灭；他们被诸天锐利的箭矢所中，诸天因胜利而光辉灿然。

Verse 35

अगम्यं मनसा तेषां प्रविष्टा वरुणालयम् । शस्त्रैश्च क्षतसर्वांगा हतनाथाः सुदुःखिताः

超出他们心念所及，他们进入了伐楼那的居所；遍体为兵刃所伤，首领被诛，遂陷入深重的悲苦之中。