Adhyaya 158
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 158

Adhyaya 158

苏多(Sūta)讲述一则具城市伦理意味的故事。普什帕(Puṣpa)得到一枚能变形的神奇丸珠(guṭikā),遂化作与摩尼跋陀罗(Maṇibhadra)相近之形,以冒名行事,扰乱社会秩序。守门人(ṣaṇḍha)奉命阻拦来者中的冒充者;然而真正的摩尼跋陀罗到达门槛时却被误击,引发民众哗然与公愤。 随后普什帕又以摩尼跋陀罗之貌现身,使身份真伪更难分辨。争端被带到王庭,国王通过盘问求证,最终召来摩尼跋陀罗之妻作为人证。她的证言清楚分辨出合法的丈夫与乔装的闯入者。 国王下令惩治欺诈者。行刑过程中,被判者发表长篇劝诫,尤论欲望之祸、欺骗对社会的恶果,并持续抨击吝啬:财富只有三种归宿——布施、受用或失去;而囤积守财只会落入空枯的第三种结局。章末将此事安置于哈塔凯湿伐罗圣域(Hāṭakeśvara-kṣetra)之功德赞(māhātmya)中,作为镶嵌于神圣地理里的伦理范例。

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । पुष्पोऽपि गुटिके लब्ध्वा भास्कराद्वारितस्करात् । चिराद्भोजनमासाद्य प्रस्थितो वैदिशं प्रति

苏多说道:普什帕也从婆斯迦罗(Bhāskara)处得到了能防盗贼的药丸(guṭikā);久后终于得食,便启程前往毗底沙(Vidiśā)。

Verse 2

ततो वैदिशमासाद्य स पुष्पो हृष्टमानसः । शुक्ला तां गुटिकां वक्त्रे चकारद्विजसत्तमाः

随后抵达毗底舍(Vidiśā),普什帕心怀欢喜,将那洁白光明的丸药含入口中,噢,最胜的两次生者。

Verse 3

मणिभद्रसमो जातस्तत्क्षणादेव स द्विजः । हट्टमार्गं गते सोऽथ तस्मिन्गत्वाऽथ मंदिरे । प्रविष्टः सहसा मध्ये प्रहृष्टेनांतरात्मना

那位婆罗门当下便变得如同摩尼跋陀罗(Maṇibhadra)。随后他走上集市大道;到达那里后,立刻进入一座宅邸,径直入其中央,内心欢腾喜悦。

Verse 4

ततश्चाकारयामास तं षंढं द्वारमाश्रितम् । तस्य दत्त्वाथ वस्त्राणि पश्चात्षंढमुवाच सः

随后他命那名阉人守在门口。给了他衣服之后,又对那阉人继续吩咐。

Verse 5

षंढकश्चित्पुमानत्र सम्यग्वेषकरो हि सः । मम वेषं समाधाय भ्रमते सकले पुरे

此处有一名阉人,乃擅长乔装改扮之人。他披取我的形貌,游走于全城各处。

Verse 6

सांप्रतं मद्गृहे सोऽथ लोभनायागमिष्यति । स च कृत्रिम वेषेण निषेद्धव्यस्त्वया हि सः । स तथेति प्रतिज्ञाय द्वारदेशं समाश्रितः

如今他将为诱惑欺诳而来我家。且因他以伪装之身前来,你务必将其拦阻。那人答道“如是”,便守在门旁。

Verse 7

पुष्पोऽपि चाब्रवीद्भार्यां माहिकाख्यां ततः परम् । माहिकेद्य मया दृष्टः स्वतातः स्वपुरः स्थितः

随后,普什帕也对名为摩希迦的妻子说道:“摩希迦,今日我见到我自己的父亲,站在他自己的城中。”

Verse 8

वीरभद्रः सुदुःखार्तो मलिनांबरसंवृतः । अब्रवीच्च ततः कोपान्मामेवं परुषाक्षरम्

毗罗跋陀被剧烈的悲苦所压迫,身披污秽衣裳,随即怒而以粗厉之言对我说道。

Verse 9

धिग्धिक्पाप त्वया कन्यातीव रूपवती सदा । वंचयित्वा जनेतारमुदूढा सा सुमध्यमा

“呸!呸!你这罪人!那少女——恒常美丽绝伦——在欺骗了她的生身之父之后,竟被嫁了出去;那位细腰的女子啊!”

Verse 10

न दत्तं तत्पितुः किंचिन्न तस्या अथ पुत्रक । विधवां यादृशीं तां च श्वेतांबरधरां सदा

“她的父亲那里,竟一点也未得——确实毫无所获,我儿。而那女子宛如寡妇一般,常常身着白衣。”

Verse 11

संधारयसि पापात्मन्नेष्टं भोज्यं प्रयच्छसि । तस्मात्तस्याः पितुर्देहि त्वं सुवर्णायुतं ध्रुवम्

“你这恶心之人,既供养她,又赐她所喜之食;因此,你必定要给她的父亲一万枚金钱。”

Verse 12

भूषणं वांछितं तस्या यत्तद्वै रुचिपूर्वकम् । येन संधारयेद्भार्या साऽनंदं परमं गता

凡是她所渴望的饰物,都要怀着善意给予,以此爱护和供养妻子;这样她便能获得无上的喜悦。

Verse 13

निरानंदा यतो नारी न गर्भं धारयेत्स्फुटम् । निःसंतानो यतो वंशः स्वर्गादपि क्षितिं व्रजेत्

因为当女子心中无喜悦时,便难以顺利怀胎;若家族没有子嗣,即使身在天堂也会坠落至凡尘。

Verse 14

स पतिष्यत्यसंदिग्धं कुलांगारेण च त्वया । सा त्वमानय वस्त्राणि गृहमध्याच्छुभानि च

毫无疑问,他必因你这家族的败类而堕落。所以,你去从屋里把那些吉祥的衣裳拿来。

Verse 15

यानि दत्तानि भूपेन व्यवहारैस्तदा मम । पञ्चांगश्च प्रसादो यो मया प्राप्तश्च तैः सह

那时国王在法律裁决中赐予我的物品,还有那五重饰物,以及我随之获得的恩宠——

Verse 16

त्वं संधारय गात्रैः स्वैः शीघ्रं रसवतीं कुरु । भोजनायैव शीघ्रं तु त्वया सार्धं करोम्यहम्

你要用这些饰物装扮你的肢体,快去准备美味的饭菜。为了进食,我确实要快快地与你一同享用。

Verse 17

एकस्मिन्नपि पात्रे च तदादेशादसंशयम् । सापि सर्वं तथा चक्रे यदुक्तं तेन हर्षिता

即使只用一个器皿,毫无疑问,遵照他的命令,她因他而欢喜,完全照他所说的去做了。

Verse 18

भोजनाच्छादनं चैव निर्विकल्पेन चेतसा । ततः कामातुरः पुष्पो मैथुनायोपचक्रमे

她毫不犹豫地提供了食物和衣物;随后,普什帕(Puṣpa)欲火焚身,开始寻求欢爱结合。

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो मणिभद्रः समुत्सुकः । क्षुत्क्षामः स पिपासार्तो व्यवहारोत्थलिप्सया

与此同时,摩尼跋陀罗(Maṇibhadra)急切地赶到了,他因饥饿而消瘦,因口渴而痛苦,并被世俗交易所产生的贪婪所驱使。

Verse 20

प्रवेशं कुरुते यावद्गृहमध्ये समुत्सुकः । निषिद्धस्तेन षण्ढेन भर्त्सयित्वा मुहुर्मुहुः

当他急切地试图进入屋内时,被那个阉人拦住了,那人再三地斥责他。

Verse 21

हठाद्यावत्प्रवेशं स चकार निजमंदिरे । तावच्च दण्डकाष्ठेन मस्तके तेन ताडितः

但他出于固执,强行闯入自己的家中,就在那一刻,被那人用棍棒击中了头部。

Verse 22

अथ संपतितो भूमौ मूर्छया संपरिप्लुतः । कर्तव्यं नैव जानाति तत्प्रहारप्रपीडितः

随后他倒在地上,被昏厥所淹没;受那一击压迫,他已不知当作何为。

Verse 23

ततः कोलाहलो जातस्तस्य द्वारे गृहस्य च । जनस्य संप्रयातस्य हाहाकारपरस्य च

随即,那屋门前起了喧哗;众人聚集而来,哀号呼喊,满是惊惶。

Verse 24

पप्रच्छुस्तं जनाः केचि द्धिक्पाप किमिदं कृतम् । वृत्तिभंगः कृतोऽनेन अथ त्वं व्यंतरार्दितः

有人问他:“呸,罪人!你做的这是什么事?你这一举动毁了一个人的生计。还是你被游行的灵类‘毗安多罗’(vyantara)所扰?”

Verse 25

इमामवस्थां यन्नीतः संप्राप्तोऽसि नृपाद्वधम्

“因你使他落到这般境地,你已招致国王所判的死刑。”

Verse 26

षंढ उवाच । न वृत्तिर्गर्हिता तेन नाहं व्यंतरपीडितः । मणिभद्रो न चैष स्यादेष वेषकरः पुमान्

Ṣaṇḍha说道:“那种生计并非可责之事,我也未受任何灵类所折磨。此人亦非摩尼跋陀罗(Maṇibhadra);他不过是个乔装作态的伪装者。”

Verse 27

माणिभद्रं वपुः कृत्वा संप्राप्तो याचितुं धनम् । हठात्प्रविश्यमानस्तु स मया मूर्ध्नि ताडितः

他化作摩尼跋陀罗(Maṇibhadra)的形貌前来乞财;但他强行闯入之时,我便击打了他的头顶。

Verse 28

मणिभद्रो गृहस्यांतर्भुक्त्वा शयनमाश्रितः । संतिष्ठते न जानाति वृत्तांतमिदमा स्थितम्

与此同时,摩尼跋陀罗在屋内用过食后便去卧榻休息;他仍在其中,对所发生之事全然不知。

Verse 29

ततः पुष्पोऽपि तच्छ्रुत्वा तं च कोलाहलं बहिः । मणिभद्रस्य रूपेण द्वारदेशं समागतः

随后,普什帕听见外面的喧哗,也化作摩尼跋陀罗之形,来到门前。

Verse 30

अब्रवीन्नित्यमभ्येति मम रूपेण चाधमः । एष वेषधरः कश्चिद्याचितुं धनमेव हि

他说:“这卑劣之徒常以我的形貌前来;他不过是个乔装的冒名者,只为乞求财物而来。”

Verse 31

एतेनापि च षंढेन न च भद्रमनुष्ठितम् । यत्कुब्जोऽयं हतो मूर्ध्नि याचितुं समु पस्थितः

“而且因这名Ṣaṇḍha,也未成就任何善事——这驼背之人前来乞财,却被击中了头顶。”

Verse 32

एतस्मिन्नन्तरे सोऽपि चेतनां प्राप्य कृत्स्नशः । वीक्षते पुरतो यावत्तावदात्मसमः पुमान्

就在那一刻,他也完全恢复了神识;当他向前凝望时,见到面前站着一名男子,形貌与他自身毫无二致。

Verse 33

सर्वतः स तमालोक्य ततो वचनमब्रवीत्

他从四面八方打量那人,随后开口说道。

Verse 34

क्व चोरः संप्रविष्टो मे मम रूपेण मंदिरे । भेदयित्वा तु षण्डाख्यमेवं दत्त्वा च वाससी

“那以我的形貌闯入我宅邸的盗贼在哪里?他撬开那名为Ṣaṇḍa者,又如此夺取并散给衣裳……竟行此大辱!”

Verse 35

यावद्भूपगृहं गत्वा त्वां षंढेन समन्वितम् । वधाय योजयाम्येव तावद्द्रुततरं व्रज

“趁我尚未前往王宫,命人将你——连同Ṣaṇḍa——捆缚押去处死之前,立刻离去,越快越好!”

Verse 36

पुष्प उवाच । मम रूपं समाधाय त्वमायातो गृहे मम । शून्यं मत्वा ततो ज्ञातस्त्वयाऽहं गृहसंस्थितः

普什帕说道:“你取了我的形貌来到我家。你以为屋内空无一人,随后却由我使你明白:我就在家中。”

Verse 37

ततो नृपाय दास्यामि वधार्थं च न संशयः । नो चेद्गच्छ द्रुतं पाप यदि जीवितुमिच्छसि

那么我必将你交给国王处决——毫无疑问。否则,罪人啊,若你还想活命,就快快离去。

Verse 38

सूत उवाच । एवमुक्त्त्वा ततस्तौ च बाहुयुद्धेन वै मिथः । युध्यमानौ नरैरन्यैः कृच्छ्रेण तु निवारितौ

苏多说道:“说罢,那二人便以臂力相搏,彼此争斗。正当他们厮战之时,旁人费尽力气才将他们拦住。”

Verse 39

ततस्ते स्वजना ये तु मणिभ द्रस्य चागताः । परिजानंति नो द्वाभ्यां विशेषं माणिभद्रकम्

随后,他自己的人来到那里,也分辨不出二者有何差别;他们无法断定谁才是真正的摩尼跋陀罗(Māṇibhadra)。

Verse 40

वालिसुग्रीवयोर्युद्धं तारार्थे युध्यमानयोः । एवं विवदमानौ तु क्रोधताम्रा यतेक्षणौ

正如婆利与须伽利婆为塔罗(Tārā)而战一般,这二人也在争执中怒目赤红。

Verse 41

राजद्वारं समासाद्य स्थितौ स्वजनसंवृतौ । द्वाःस्थेन सूचितौ राज्ञे सभातलमुपस्थितौ

二人来到王门之前,立于其处,周围簇拥着各自随从。门卫向国王禀告后,他们便入内,出现在王廷议会的殿堂之上。

Verse 42

चौरचौरेति जल्पन्तौ पर स्परवधैषिणौ । भूभुजा वीक्षितौ तौ च द्विजौ तु द्विजसत्तमाः

二人呼喊“贼!贼!”彼此求取对方之死;国王看见了他们——那两位婆罗门,乃二次生者中之最胜。

Verse 43

न विशेषोऽस्ति विश्लेषस्तयोरेकोपिकायतः । ततश्च व्यवहारेषु समती तेषु वै तदा

二人之间并无可辨之别——皆如同一体同相。故在当时的审断中,国王对二者持平等之心,不偏不倚。

Verse 44

पृष्टौ गुह्येषु सर्वेषु प्रत्यक्षेषु विशेषतः । वदतस्तौ यथावृत्तं पृथक्पृथग्व्यवस्थितम्

当他们被问及一切——隐秘之事,尤其是眼前明证之事——那二人便如实陈述所发生的一切,各自分明地道出自己的经过。

Verse 45

ततस्तु स्वजनैः सर्वैरेको नीत्व थ चान्यतः । पृष्टो गोत्रान्वयं सर्वं द्वितीयस्तु ततः परम्

随后,在众亲族皆在场时,一人被带到一旁,详问其氏族(gotra)、血脉与家系渊源;其后,第二人亦如是受问。

Verse 46

तेषामपि तथा सर्वं यथासम्यङ्निवेदितम् । अथ राजा बृहत्सेनः सर्वांस्तानि दमब्रवीत्

他们那边亦同样将一切如实、按次第准确禀告。于是,布里哈特塞那王说出了那番克制而审慎之言。

Verse 47

पत्नी चानीयतां तस्य मणिभद्रस्य वै गृहात् । निजकान्तस्य विज्ञाने सा प्रमाणं भविष्यति

把他的妻子从摩尼跋陀罗的家中带来。她若能认出自己真正的挚爱,便将成为定案的明证。

Verse 48

ततो गत्वा च सा प्रोक्ता पुरुषैर्नृपसंभवैः । आगच्छ कांतं जानीहि त्वं प्रमाणं भविष्यसि

于是王的侍从前去对她说:“来吧——认出你的挚爱。你将成为此事的证据。”

Verse 49

ततः सा व्रीडया युक्ता प्रच्छादितशिरास्ततः । नृपाग्रे संस्थिता प्रोचे विद्धिसम्यङ्निजं प्रियम्

随后她怀着羞怯,蒙着头纱,立于王前说道:“请如实知晓,谁才是我真正的所爱。”

Verse 50

न वयं निश्चयं विद्मो न चैते स्वजनास्तव

“我们并不知其确证,这些人也并非你的亲族。”

Verse 51

ततः सा चिन्तयामास निजचित्ते वरांगना । मणिभद्रेण दग्धाहमीर्ष्यावह्निगताऽनिशम्

于是那位高贵的女子在心中思量:“我被摩尼跋陀罗灼伤,嫉妒之火无时无刻不在吞噬我。”

Verse 52

वंचयित्वा तु पितरं गृहीतास्मि ततः परम् । न किंचित्पाप्मना दत्तं जल्पयित्वा धनं बहु

我欺骗了父亲之后,便被带走了。虽口头许诺许多财物,却丝毫未曾真正施与,因为那一切都被罪垢所染。

Verse 53

द्वितीयेन तु मे पुंसा मर्त्यलोके सुखं कृतम् । दत्त्वा वस्त्राणि चित्राणि तथैवाभरणानि च

然而第二个男子在世间赐我安乐:他赠我华美衣裳,也赐我种种饰物。

Verse 54

प्रदास्यति च तातस्य सुवर्णं कथितं च यत् । यद्गृह्णामि स्वहस्तेन मणिभद्रं द्वितीयकम्

而那被说成由我父亲所赐的黄金——我亲手所领受的,正是这第二位摩尼跋陀罗(Maṇibhadra)。

Verse 55

एवं निश्चित्य मनसा दृष्ट्वा रक्तपरिप्लुतम् । प्रथमं मणिभद्रं सा जगृहेऽथ द्वितीयकम्

她心中既已决断,又见第一位摩尼跋陀罗浸染鲜血,便转而接受了第二位。

Verse 56

अब्रवीच्च ततो वाक्यं सर्वलोकस्य शृण्वतः । अहं तातेन दत्तास्य विवाहे अग्निसंनिधौ

随后她在众人聆听之际说道:“在婚礼之中,于圣火(阿耆尼)之前,我父亲已将我交付于他。”

Verse 57

द्वितीयोऽयं दुराचारो वेषकर्ता समा गतः । मां च प्रार्थयते गुप्तां नानाचारैः पृथग्विधैः

“这第二个人乃恶行之徒,善于乔装,来到此处;并以种种不正当的方式暗中寻求我。”

Verse 58

ततस्तु पार्थिवः क्रुद्धस्तस्य शाखावलंबनम् । आदिदेश द्विजश्रेष्ठा मणिभद्रस्य दुर्मतेः

于是国王震怒,命令将心怀恶念的摩尼跋陀罗吊在树枝上——噢,最胜的二生者。

Verse 59

एतस्मिन्नंतरे सोऽथ वधकानां समर्पितः । तं वृक्षं नीयमानस्तु श्लोकानेतांस्तदापठत्

其间,他被交付给行刑者;当被押往那棵树时,他便在那时诵出了这些偈颂。

Verse 60

निर्दयत्वं तथा द्रोहं कुटिलत्वं विशेषतः । अशौचं निर्घृणत्वं च स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः

“残忍、背叛,尤其是狡曲;不净与无悲悯——人们说这些是女子的过失,出自其本性。”

Verse 61

अन्तर्विषमया ह्येता बहिर्भागे मनोरमाः । गुञ्जाफलसमाकारा योषितः सर्व दैवहि

“她们内里充满毒素,外表却妩媚可爱;女子在形貌上如同具阇果——噢,诸天众神。”

Verse 62

उशना वेद यच्छास्त्रं यच्च वेद बृहस्पतिः । मन्वादयस्तथान्येऽपि स्त्रीबुद्धेस्तत्र किंच न

乌沙那所知为《圣论》者,婆罗诃斯波提所知者,乃至摩奴等诸贤所知者——皆不能真正尽摄女子之心。

Verse 63

पीयूषमधरे वासं हृदि हालाहलं विषम् । आस्वाद्यतेऽधरस्तेन हृदयं च प्रपीड्यते

甘露似栖于唇,而心中却藏哈拉哈拉之毒:唇可品尝,心却被重压摧折。

Verse 64

अलक्तको यथा रक्तो नरः कामी तथैव च । हृतसारस्तथा सोऽपि पादमूले निपा त्यते

如人涂以紫胶而显赤色,贪欲之人亦为欲染其身。其内在精髓被夺,遂俯坠于情欲之足下,卑下沉沦。

Verse 65

संसारविषवृक्षस्य कुकर्मकुसुमस्य च । नरकार्तिफलस्योक्ता मूलमेषा नितंबिनी

此妖娆丰臀之女,被宣说为轮回毒树之根:其花为恶业,其果为地狱之苦。

Verse 66

कस्य नो जायते त्रासो दृष्ट्वा दूरा दपि स्त्रियम्

见女子,纵在远处,谁能不生惧意?

Verse 67

संसारभ्रमणं नारी प्रथमेऽपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणन्यायव्याजेनैव प्रदर्शयेत्

即便在最初的结合之时,女子也借口遵循绕行圣火之法,使男子显现出轮回(saṃsāra)的回旋。

Verse 68

एतास्तु निर्घृणत्वेन निर्दय त्वेन नित्यशः । विशेषाज्जाड्यकृत्येन दूषयंति कुलत्रयम्

这些女子因恒常的冷酷与无悲悯,尤其以迟钝卑劣的行径,玷污三重家系的名声。

Verse 69

कुलत्रयगृहं कीर्त्या निजया धवलीकृतम् । कृष्णं करोत्यकृ त्येन नारी दीपशिखेव तु

女子能以不当之行,使那因自身名誉而光明的三族之家转为昏暗——如灯焰忽起烟而熏黑。

Verse 70

धर्मवृक्षस्य वाताली चित्तपद्मशशिप्रभा । सृष्टा कामार्णवग्राही केन मोक्षदृढार्गला

是谁创造了她——她于法之树为狂风,于心莲为月光,于欲海为鳄,于解脱之门为坚固门闩?

Verse 71

कारा संतानकूटस्य संसारवनवागुरा । स्वर्गमार्गमहागर्ता पुंसां स्त्री वेधसा कृता

造物主为男子造了女子:如子嗣堆积之狱,如轮回森林之罗网,又如通天之路上的深坑。

Verse 72

वेधसा बंधनं किंचिन्नृणामन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोऽपि पाशोऽयं सुदृढः कृतः

造物主(韦陀诃萨)见世间男子别无他缚,便化作女子之相,铸成此极其坚紧的罗网之索。

Verse 73

इत्येवं बहुधा सोऽपि विललाप सुदुःखितः । स्त्रीचिन्तां बहुधा कृत्वा आत्मानं चाप्यगर्हयत्

于是他百般哀叹,忧苦深重;反复思念那女子,也一再自责自咎。

Verse 74

अहो कुबुद्धिना नैव लब्धं संसारजं फलम् । न कदाचिन्मया दत्तं तृष्णाव्याकुलचेतसा

哀哉!因我愚昧之见,未曾从世间轮回之生得真实之果。心为贪渴所扰,我竟一次也未行布施。

Verse 75

ऐश्वर्येऽपि स्थिते भूरि न मया सुकृतं कृतम् । कदाचिन्नैव जप्तं च न हुतं च हुताशने

纵使身处丰盛富贵之中,我亦未曾修作丝毫功德;不曾诵持圣咒(japa),亦不曾向圣火献供(homa)。

Verse 76

अथवा सत्यमेवोक्तं केनापि च महात्मना । कृपणेन समो दाता न भूतो न भविष्यति । अस्पृष्ट्वापि च वित्तं स्वं यः परेभ्यः प्रयच्छति

又或者,某位大德所言诚然不虚:从未有、亦永不会有施者能及吝者——他连自己的财物都未曾享用,便把它“施与”他人(任其闲置而终归他手)。

Verse 77

शरणं किं प्रपन्नानां विषवन्मारयंति किम् । न दीयते न भुज्यंते कृपणेन धनानि च

对前来投靠的人,吝啬者算什么庇护——难道像毒药般害人吗?因为在吝啬者手中,财富既不布施,也不自享。

Verse 78

दानं भोगो नाशस्तिस्रो गतयो भवंति वित्तस्य । यो न ददाति न भुंक्ते तस्य तृतीया गतिर्भवति

财富有三种归宿:布施、享用、毁灭。若既不施与也不受用,他的财富便走向第三种归宿:败坏。

Verse 79

धनिनोप्यदानविभवा गण्यंते धुरि दरिद्राणाम् । नहि हंति यत्पिपासामतः समुद्रोऽपि मरुरेव

即使富有,若无布施之心,也被列入贫者之列。因为不能解渴之物——所以纵是大海,也可如同沙漠。

Verse 80

अत्युपयुक्ताः सद्भिर्गतागतैरहरहः सुनिर्विण्णाः । कृपणजनसंनिकाशं संप्राप्यार्थाः स्वपंतीह

财富被善人频繁运用,在不断往来中行服务与布施,便日复一日似乎疲惫;然而一到吝啬者的近旁,财物在此仿佛沉睡——闲置而无果。

Verse 81

प्राप्तान्न लभंते ते भोगान्भोक्तुं स्वकर्मणा कृपणाः । मुखपाकः किल भवति द्राक्षापाके बलिभुजानाम्

吝啬之人因自身业报,虽得其物,却不得其乐,不能真正受用所获。诚然,即便是食用供品者,煮葡萄时也可能“灼口”——由命业使然,甘美亦转为苦痛。

Verse 82

दातव्यं भोक्तव्यं सति विभवे संचयो न कर्तव्यः । पश्येह मधुकरीणां संचितमर्थं हरंत्यन्ये

有能力时,应当布施,也应当受用;不应囤积。试看:蜜蜂所积之财,终被他人搬走。

Verse 83

याचितं द्विजवरे न दीयते संचितं क्रतुवरे न योज्यते । तत्कदर्यपरिरक्षितं धनं चौरपार्थिवगृहेषु भुज्यते

贤良婆罗门所乞而不施;所积之财亦不用于殊胜祭祀。那被吝啬守护的财富,终为盗贼与君王之家所享用。

Verse 84

त्यागो गुणो वित्तवतां वित्तं त्यागवतां गुणः । परस्परवियुक्तौ तु वित्त त्यागौ विडम्बनम्

富者以布施为真德;施者以财富亦成其德。然若财富与施舍相离,则富与舍皆成徒然的讥诮。

Verse 85

किं तया क्रियते लक्ष्म्या या वधूरिव केवला । या न वेश्येव सामान्या पथिकैरपि भुज्यते

那样的“吉祥天女之财”(Lakṣmī)有何用处?只如未曾亲近的新娘——徒然守着而不受用;又不似寻常娼妓,连过路行旅也不得分沾。

Verse 86

अर्थोष्मणा भवेत्प्राणो भवेद्भक्ष्यैर्विना नृणाम् । यतः संधार्यते भूमिः कृपणस्योष्मणा हि सा

据说,人之生命可凭财富之“热力”而延续,纵无饮食亦然;因为大地也被吝者之热所“支撑”——他将财宝埋藏于她怀中。

Verse 87

कृपणानां प्रसादेन शेषो धारयते महीम् । यतस्ते भूगतं वित्तं कुर्वते तस्य चोष्मणा

正因吝者的“恩惠”,舍沙(Śeṣa)才负载大地——因为他们把财宝逼入地下,大地也因那埋藏之宝的“热气”而得温暖。

Verse 88

एवं बहुविधा वाचः प्रलपन्मणिभद्रकः । नीत्वा तैः पार्थिवोद्दिष्टैः पुरुषैः परुषाक्षरम् । बहुधा प्रलपं श्चैव कृतः शाखावलंबनः

就这样,摩尼跋陀罗(Maṇibhadra)絮语多端。随后,奉王命之人以粗厉之言押他而去;他虽百般哀号,终被悬挂于树枝之上。

Verse 158

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये मणिभद्रोपाख्याने मणिभद्रनिधनवर्णनंनामाष्टपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

至此,《圣·斯堪达大往世书》——八万一千颂之集——第六部《那伽罗分卷》(Nāgara Khaṇḍa)中,哈塔凯湿伐罗(Hāṭakeśvara)圣域功德篇里,摩尼跋陀罗事迹之“摩尼跋陀罗之死描写”一章,即第一百五十八章,宣告终了。