
本章以诸仙(ṛṣi)与苏多(Sūta)的问答展开:先前有一位少女被击倒却未死亡,众人因此追问其因。苏多说明,此事与名为阿摩雷湿伐罗(Amareśvara)的圣地有关;此处被称为“死亡止息之境”,尤以摩伽月(Māgha)黑半月十四日(kṛṣṇa-caturdaśī)最为显著。 当诸天因与阿修罗族的敌对而败退时,阿底提(Aditi)——与底提(Diti)同为生主(Prajāpati)之女、迦叶波(Kaśyapa)之妻——长期修行苦行(tapas)。经久修持后,一尊湿婆林伽(Śiva-liṅga)自地中涌现;无形的天声赐下恩许:战场上触及此林伽者,一年之内“不可攻破”;凡人在摩伽月黑十四之夜守夜(jāgaraṇa),可得一年无病,并免于非时之死,甚至死神亦从圣域边界退去。 阿底提将此林伽的伟力与功德(māhātmya)告知诸天,诸天由此复得威力,终能战胜阿修罗。虑及阿修罗仿效此仪,诸天遂在同一日(tithi)于林伽周围设立护持。此林伽名为“阿摩罗(Amara,不死)”,因为仅仅瞻见便被说能消弭有身众生之死。 章末以果报偈(phalaśruti)赞述在林伽近旁诵读之功德,并提及阿底提所造的浴池(kuṇḍa)以供仪式沐浴。文中再三强调:沐浴(snāna)、瞻礼林伽与守夜三者合行,即为成就之要。
Verse 1
ऋषय ऊचुः । यत्त्वया कथितं सूत न मृता सा कुमारिका । हता रौद्रप्रहारैश्च कौतुकं तन्महत्तरम्
诸仙人说道:“噢,苏多啊,依你所述,那少女虽遭猛烈重击而倒下,却并未真正死去。此事更为奇异——请为我们开示。”
Verse 2
यतो भूयः प्रसंजाता योगिनी हरतुष्टिदा । यत्त्वार्थं सर्वमाचक्ष्व कारणं च तदद्भुतम्
“因为她又再度出生,成为赐予欢喜与满足的瑜伽女神(yoginī)。请为我们详说其义,并开示那令人惊异的因缘。”
Verse 3
सूत उवाच । सा प्रविष्टा समं तेन सुपुण्यममरेश्वरम् । माघकृष्णचतुर्दश्यां न मृत्युर्यत्र विद्यते
苏多说道:“她与他一同进入功德至上的阿摩雷湿伐罗圣祠。于摩伽月黑半月第十四日,在彼处,死亡不得逞。”
Verse 4
ततोऽष्टौ वसवस्तत्र द्वादशार्कास्तथैव च । एकादशापरे रुद्रा नासत्यौ द्वौ च सुन्दरौ
其时,八位婆苏、十二位阿底提耶(诸日神)亦在场,又有十一位鲁陀罗,以及两位俊美的那萨提耶(阿湿毗尼双神)。
Verse 5
ऋषय ऊचुः । अमरेश्वर इत्युक्तो यो देवो ह्यमरत्वदः । केन संस्थापितो ह्यत्र किंप्रभावश्च कीर्तय
诸仙人说道:“此处之神名为阿摩雷湿伐罗,赐不死于不死者。是谁在此建立了祂?祂的神圣威德为何?请为我们宣说。”
Verse 6
सूत उवाच । अदितिश्च दितिश्चैव प्रजापतिसुते शुभे । कृते पुरातिरूपाढ्ये कश्यपेन महात्मना
苏多说道:“阿底提与底提,皆为生主(Prajāpati)之吉祥女儿。于那充满奇妙形相的远古时代,大魂迦叶波娶她们为妻。”
Verse 8
अदित्यां विबुधा जाता दितेश्चैव तु दैत्यपाः । तेषां सापत्न्यभावेन महद्वैरमुपस्थितम् । अथ दैत्यैः सुरा ध्वस्ताः कृताश्चान्ये पराङ्मुखाः । अन्ये तु भयसंत्रस्ता दिशो जग्मुः क्षतांगकाः
由阿底提诞生诸天神;由底提则诞生达那婆(代提耶)之主。因同夫之妻彼此争竞,遂起大怨。其后诸天被代提耶击溃;有的败退回转,有的惊惧奔向四方,遍体创伤。
Verse 9
ततो दुःखसमायुक्ता देवमातात्र संस्थिता । तपश्चक्रे दिवानक्तं शिवध्यानपरायणा
于是,诸天之母满怀忧苦,安住于彼处,昼夜修行苦行,专一奉持对湿婆的禅观。
Verse 10
एवं तस्यास्तपःस्थाया गते युगचतुष्टये । निर्भिद्य धरणीपृष्ठं शिवलिंगं समुत्थितम्
如此,当她坚住苦行之时,四个劫期既过,湿婆林伽破土而出,裂开大地表层而显现。
Verse 11
ततस्तस्मै कृतानन्दा स्तुत्वा स्तोत्रैः पृथग्विधैः । अष्टांगप्रणिपातेन नमश्चक्रे समाहिता
随后,她满怀欢喜,以种种赞颂之偈赞美彼神;心神专注,行八支顶礼(aṣṭāṅga),恭敬致敬。
Verse 12
एतस्मिन्नंतरे वाणी संजाता गगनांगणे । शरीररहिता दिव्या मेघगम्भीरनिःस्वना
其间,苍穹广域之中忽起一声——无形无身,神圣超然,声沉如雷云轰鸣。
Verse 13
वरं प्रार्थय कल्याणि यस्ते हृदि व्यवस्थितः । प्रसन्नोऽहं प्रदास्यामि तवाद्य शशिशेखरः
“吉祥者啊,祈求一愿吧。住于你心中的那一位——我,月冠者湿婆(Śaśiśekhara),已然欢喜,今日必赐予你。”
Verse 14
अदितिरुवाच । मम पुत्राः सुरश्रेष्ठ हन्यन्ते युधि दानवैः । तत्कुरुष्व गतायासानवध्यान्रणमूर्धनि
阿底提说道:“噢,诸天中最尊胜者,我的儿子们在战场上正被达那婆所杀。愿你使他们脱离疲惫,并在战争前锋成为不可战胜者。”
Verse 15
श्रीभगवानुवाच । एतल्लिंगं मदीयं ये स्पृष्ट्वा यास्यंति संयुगे । अवध्यास्ते भविष्यन्ति यावत्संवत्सरं शुभे
世尊说道:“凡触摸我这灵伽而后赴战者,吉祥者啊,将在一年之内成为不可杀、不可胜者。”
Verse 16
अन्योऽपि मानवो योऽत्र चतुर्दश्यां समाहितः । माघमासस्य कृष्णायां प्रकरिष्यति जागरम्
又有任何他人,若在此地,于月之第十四日,摄心专注,在摩伽月黑半月中行通宵守夜之行——
Verse 17
सोऽपि संवत्सरं यावद्भविष्यति निरामयः । अपि मृत्युदिने प्राप्ते योऽस्मिन्नायतने शुभे
此人亦将一年之内无病安泰。纵使死期已至,对于身处此吉祥圣所之人——
Verse 18
आगमिष्यति तं मृत्युर्दूरात्परिहरिष्यति । एवमुक्त्वाथ सा वाणी विरराम ततः परम्
死亡纵欲前来,也将远远退避,从远处回避于他。如此说罢,那神圣之声遂即沉寂,不复再言。
Verse 19
अदितिश्चापि सन्तुष्टा हतशेषान्सुतांस्ततः । समानीयाथ तल्लिंगं तेषामेव न्यदर्शयत् । कथयामास तत्सर्वं माहात्म्यं यद्वरोदितम्
阿底提亦心满意足,遂召集屠戮后幸存的诸子。令其齐集,她指示他们那同一尊林伽,并将赐愿之声所宣说的全部圣威与功德(māhātmya)详尽讲述。
Verse 20
ततस्ते विबुधाः सर्वे तल्लिंगं प्रणिपत्य च । प्रतिजग्मुस्तुष्टियुक्ताः शस्त्राण्यादाय तान्प्रति
于是诸天众神皆向那林伽顶礼叩拜,心怀满足,再度出发,执持兵刃以讨彼等仇敌。
Verse 21
यत्र ते दानवा हृष्टाः स्थिताः शक्रपदे शुभे । स्वर्गभोगसमायुक्ता नन्दनांतर्व्यवस्थिताः
在那里,达那婆众欣然驻守于释迦罗(因陀罗)主权之吉祥境域,享受天界之乐,安居于难陀那天苑之中。
Verse 22
अथ ते दानवा दृष्ट्वा संप्राप्तांस्त्रिदिवौकसः । सहसा संगरार्थाय नानाशस्त्रधरान्बहून्
达那婆众见天界住民来临,便骤然备战;其中多人执持各类兵器。
Verse 23
रथवर्यान्समारुह्य धृतशस्त्रास्त्रवर्मणः । युद्धार्थं सम्मुखा जग्मुर्गर्जमाना घना इव
他们登上上等战车,执持兵刃、飞矢与甲胄,迎面推进以求交战,咆哮如雷云翻涌。
Verse 24
ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । रोषप्रेरितचित्तानां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्
随后,诸天与达那婆之间爆发了战斗。众心为忿怒所驱,唯在施下死亡之后方才退回。
Verse 25
ततस्ते विबुधाः सर्वे हरलब्धवरास्तदा । जघ्नुर्दैत्यानसंख्याताच्छितैः शस्त्रैरनेकधा
继而,诸神皆于彼时得哈罗(湿婆)赐福,以锋利兵刃多般手段诛灭无数代底耶。
Verse 26
हतशेषाश्च ये तेषां ते त्यक्त्वा त्रिदशालयम् । पलायनकृतोत्साहाः प्रविष्टा मकरालयम्
其余幸存者舍弃三十三天之居处,急于逃命,奔入大海——摩伽罗之所居。
Verse 27
ततः शक्रः समापेदे स्वराज्यं दानवैर्हृतम् । यदासीत्पूर्वकाले तत्समग्रं हतकण्टकम्
于是,释迦罗夺回了被达那婆所夺的自身王权——如往昔一般全然复归,诸般障碍之刺尽除。
Verse 28
ततस्ते दानवाः शेषा ज्ञात्वा तल्लिंगसंभवम् । माहात्म्यं वृषनाथस्य क्षेत्रस्यास्योद्भवस्य च
随后,余下的达那婆得知彼灵伽之由来,便领悟了弗利沙那他(Vṛṣanātha)的伟大,也知晓此圣域(kṣetra)神圣显现之殊胜。
Verse 29
शुक्रेण कथितं सर्वं माघकृष्णे निशागमे । चतुर्दश्यां शुचिर्भूत्वा यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । कालाघ्रातोऽपि न प्राणैः स पुमांस्त्यज्यते क्वचित्
这一切皆由舒克罗(Śukra)在摩伽月黑半月将尽之夜宣说。凡于月十四日自净其身,至诚恭敬礼拜彼灵伽者——纵使为时轮(死亡)所触——其生命之息亦永不弃离。
Verse 30
तस्माद्यूयं समासाद्य तल्लिंगं तद्दिने निशि । पूजयध्वं महाभागा येन स्युर्मृत्युवर्जिताः
因此,诸位有福者,当于当夜亲近彼灵伽而虔诚供奉;由此你们将得免于死亡之苦厄。
Verse 31
यावत्संवत्सरस्यातं सत्यमेतन्मयोदितम् । यथा ते देवसंघाश्च तत्प्रभावादसंशयम्
此言真实——我如是宣说——贯穿一年之行。并且确然,由彼(灵伽与圣域)之威力,诸天众神得以安稳成就,毫无疑虑。
Verse 32
अथ तं दानवेन्द्राणां मंत्रं ज्ञात्वा सुरेश्वरः । नारदाद्ब्राह्मणः पुत्राद्भयत्रस्तमनास्ततः
于是,诸天之主从那罗陀之子——婆罗门——处得知诸达那婆首领的密议,心中便生惧怖。
Verse 33
मंत्रं चक्रे समं देवैस्तत्र देवस्य रक्षणे । यथा स्यादुद्यमः सम्यक्तस्मिन्नहनि सर्वदा
他遂与诸神共议筹策,以护持彼神明,使其在那一日的行动得以正当发动,恒常不失。
Verse 34
कोटयस्तु त्रयस्त्रिंशद्देवानां सायुधास्ततः । रक्षार्थं तस्य लिंगस्य तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । माघकृष्णचतुर्दश्यां सुसंनद्धाः प्रहारिणः
于是,三十三俱胝诸天皆执兵器,驻守于彼圣域,以护持此灵伽。至摩伽月黑半月之第十四日,他们严整列阵,蓄势待击。
Verse 35
अथ ते दानवा दृष्ट्वा तान्देवांस्तत्र संस्थितान् । भयसंत्रस्तमनसो दुद्रुवुः सर्वतो दिशम्
随后,诸达那婆见诸天驻守于彼,心神为惧所震,便向四方奔逃。
Verse 36
अथ प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । भूय एव सुराः सर्वे मंत्रं चक्रुः परस्परम्
其后,于清净黎明,日轮升起之时,诸天又再度相互商议。
Verse 37
यद्येतत्क्षेत्रमुत्सृज्य गमिष्यामः सुरालयम् । लिंगमेतत्समभ्येत्य पूजयिष्यंति दानवाः
他们说:“若我们舍此圣域而归天界宫殿,达那婆必将来此,礼拜供奉此灵伽。”
Verse 38
ततोऽवध्या भविष्यंति तेऽपि सर्वे यथा वयम् । तस्मादत्रैव तिष्ठामस्त्रयस्त्रिंशत्प्रनायकाः
“如此一来,他们也将如我们一般,成为不可攻破者。因此,让我们——三十三天之诸首领——就留在此处。”
Verse 39
कोटीनामेव सर्वेषां शेषा गच्छन्तु तत्र च । सहस्राक्षेण संयुक्ताः स्वर्गे स्वपररक्षकाः
在这一切亿万之中,愿其余者前往彼处(天界),与千眼之主合一;在天界(Svarga),愿他们守护自身的国土。
Verse 41
एते तल्लिंगरक्षार्थं तस्मिन्क्षेत्रे व्यवस्थिताः । शेषाः शक्रसमायुक्ताः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम्
这些众者为守护那灵伽而驻守于彼圣域;其余者随释迦(因陀罗)同往诸天之居所。
Verse 42
सूत उवाच । एवं प्रभावं लिंगं तु देवदेवस्य शूलिनः । भवद्भिः परिपृष्टं यददित्या स्थापितं पुरा
苏多说道:“这便是持三叉戟者——诸神之神——其灵伽的大威力;你们所询问的,正是往昔由阿底提所建立的那一尊灵伽。”
Verse 43
यस्मान्न विद्यते मृत्युस्तेन दृष्टेन देहिनाम् । अमराख्यं ततो लिंगं विख्यातं भुवनत्रये
因为有身之众一旦瞻见它,便无死亡;故此灵伽以“阿摩罗”(不死者)之名,闻名于三界。
Verse 44
यस्मिन्देशेऽपि सा कन्या हता तेन द्विजन्मना । जाबालिना सुक्रुद्धेन तस्य देवस्य मंदिरे
就在那片地域,在那位神祇的庙宇之中,一位少女被那位“二次生者”——阇婆利——因盛怒而杀害。
Verse 45
आसीत्तत्र दिने कृष्णा माघमास चतुर्दशी । तेन नो निधनं प्राप्ता सुहताऽपि तपस्विनी
那一天正值摩伽月黑半月的第十四日(caturdaśī);因此,纵然遭受惨烈杀害,那位苦行女也未至于死亡。
Verse 46
एतद्वः सर्वमाख्यातं तस्य लिंगस्य सम्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्
噢,最尊贵的婆罗门啊,我已将那灵伽的由来与伟大功德尽皆宣说;其功德能灭除一切罪垢。
Verse 47
यश्चैतत्पठते भक्त्या तस्य लिंगस्य संनिधौ । अपमृत्युभयं तस्य कथंचिन्नैव जायते
凡在那湿婆灵伽前以虔敬诵读此文者,任何方式都不会生起对非时之死(apamṛtyu)的恐惧。
Verse 48
तस्याग्रेऽस्ति शुभं कुण्डं पूरितं स्वच्छवारिणा । अदित्या निर्मितं देव्या स्नानार्थं चात्मनः कृते
在其前方有一处吉祥圣池(kuṇḍa),盈满清澈之水——乃女神阿底提为自身沐浴而建。
Verse 49
स्नानं कृत्वा नरस्तस्मिन्यस्तल्लिंगं प्रपश्यति । करोति जागरं रात्रौ तस्मिन्नेव दिनेदिने । सोऽद्यापि वत्सरं यावन्नापमृत्युमवाप्नुयात्
在彼处沐浴后,凡得见那灵伽并于彼处夜夜守夜(jāgara),日复一日——纵满一整年——亦不遭非时之死(apamṛtyu)。