Adhyaya 14

Verse 1

। सूत उवाच । यदन्यत्तत्र सञ्जातमाश्चर्यं द्विजसत्तमाः । तदहं कीर्तयिष्यामि रहस्यं हृदि संस्थितम्

苏多说道：噢，最殊胜的二次生者们，彼处所发生的其他奇异之事——我今将宣说，那久藏于我心中的秘密。

Verse 2

चमत्कारपुरे कश्चिद्वैश्यजातिसमुद्भवः । बभूव पुरुषो मूको दरिद्रेण समन्वितः

在奇迹城（Camatkārapura）有一人，出身于吠舍族；他口不能言，且为贫困所累。

Verse 3

यो दौःस्थ्यात्सर्वलोकानां करोति पशुरक्षणम् । कुटुम्बभरणार्थाय संतुष्टो येनकेनचित्

因贫困之故，他为众人守护牛群以为役；为养家糊口，他对所得的些许也能知足。

Verse 4

कदाचिद्रक्षतस्तस्य पशूंस्तान्वनभूमिषु । पशुरेको विनिष्क्रांतः स्वयूथात्तृणलोभतः

有一次，他在林野之地看守那些牲畜时，有一兽因贪恋青草而离开本群，独自走失。

Verse 5

कृष्ण पक्षे चतुर्दश्यां चैत्रमासे द्विजोत्तमाः । न तदा लक्षितस्तेन गच्छमानो यदृच्छया

噢，最殊胜的二次生者们，在恰特罗月黑半月第十四日，那兽偶然游走而去，当时他并未察觉。

Verse 6

अथ यावद्गृहं प्राप्तः स मूकः पशुपालकः । तावत्तस्य च गोः स्वामी भर्त्सयन्समुपागतः

随后，那哑口的牧牛人一到家，牛的主人便上前来，厉声责骂他。

Verse 7

किं पाप न समायातः पशुरेकोऽद्य नो यथा । नूनं त्वया हतः सोऽपि विक्रीतोऽपिहितोऽथवा । तस्मा दानय मे क्षिप्रं निराहारोऽपि गां त्वरात्

“你这罪人！为何今日我连一头牲畜都未见归来？必是你将它杀了，或卖了，或藏匿起来。故此速速给我一头牛——纵然你尚未进食，也要赶紧！”

Verse 8

तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तः स मूकः पशुपालकः । निष्क्रांतो यष्टिमादाय निराहारोऽपि मन्दिरात्

听罢此言，那哑口牧牛人惶恐战栗，执杖出门，连饭也未曾入口。

Verse 9

ततोऽरण्यं समासाद्य वीक्षांचक्रे समंततः । सूक्ष्मदृष्ट्या स दुर्गाणि गहनानि वनानि च

继而他抵达森林，便以敏锐之心环顾搜寻，细察险隘之路与幽密丛林。

Verse 10

अथ तेन क्वचिद्दृष्टं पदं तस्य पशोः स्फुटम् । अटव्यां भ्रममाणेन परिज्ञातं च कृत्स्नशः

随后，他在某处清楚看见那牲畜的足迹；并在林间徘徊追寻之时，终于把它的行踪脉络尽皆辨明。

Verse 11

ततश्च तत्पदान्वेषी स जगाम वनाद्वनम् । चमत्कारपुरस्यास्य समंताद्द्विजसत्त माः

随后，他追寻那些足迹，从一片林野走到另一片林野，环绕名为“奇迹城”（Cāmatkārapura）之地四周而行，噢，最胜的二次生者。

Verse 12

एवं प्रदक्षिणा तस्य जाता पशुदिदृक्षया । स्थानस्य चैव निर्वेशे पशोश्चापिद्विजोत्तमाः

于是，因渴望见到（寻回）那兽，他竟成就了一次右绕礼行（pradakṣiṇā），将此地的全域与那兽的所在一并探明，噢，最胜的二次生者。

Verse 13

प्रदक्षिणावसाने च पशुर्लब्धो हि तेन सः । निशांतेऽथ गृहं नीत्वा स्वामिने विनिवेदितः

当右绕礼行结束时，他果然寻得那兽。随后至夜尽之际，他将其带回家中，呈献归还于其主人。

Verse 14

चैत्रे पुण्यतमे मासि कृष्णपक्षे चतुर्दशीम् । क्षेत्रे पुण्यतमे देवास्तीर्थान्या यांति सर्वशः

在最具功德的恰特罗月（Caitra），黑分（kṛṣṇa-pakṣa）第十四日，于那至圣的圣域之中，诸天从四方八面齐来，汇集于诸圣渡处（tīrtha）。

Verse 15

एवमज्ञानभावेन कृता ताभ्यां प्रदक्षिणा । पशुपालपशुभ्यां वै सुपुण्ये तत्र वासरे

如是，即便出于无明不自觉，那牧者与那兽也确实在彼处、于那极具功德之日，完成了那次右绕礼行（pradakṣiṇā）。

Verse 16

निराहारस्य मूकस्य साहारस्य पशोस्तथा

——关于那位禁食而缄默者，以及同样关于那只已被喂食的牲畜——

Verse 17

विना स्नानेन भक्षाच्च दैवाद्द्विजवरोत्तमाः । ततः काले व्यतिक्रांते कियन्मात्रे स्वकर्मतः । उभौ पंचत्वमापन्नौ पृथक्त्वेनायुषः क्षये

噢，最殊胜的二次生者啊：因天命使然，既未沐浴亦未进食；待时日稍逝，依各自之业，两者皆各自走向“具五之终”——死亡——当其寿命耗尽之时。

Verse 18

ततश्च पशुपालस्तु दशार्णाधिपतेः सुतः । संजातस्तत्प्रभावेन पूर्वजातिमनुस्मरन्

随后，那牧者因彼圣地/仪轨之威力，转生为达沙尔那（Daśārṇa）统治者之子，并能忆念前生。

Verse 20

अथागत्य स राजेंद्रस्तेनैव सह मंत्रिणा । कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां पुरस्तस्याः प्रदक्षिणाम्

随后，那位王中之王与同一位大臣来到此处；在黑半月（Kṛṣṇa-pakṣa）第十四日，他于她——那神圣临在——之前行绕行礼（pradakṣiṇā）。

Verse 21

चक्रे संवत्सरस्यांते श्रद्धया परया युतः । निराहारश्च मौनेन पदातिर्द्विजसत्तमाः

噢，最殊胜的婆罗门啊：至岁末之时，他以至上信心成就此行——禁食、守默（mauna），并徒步而行。

Verse 22

एकदा तत्र चाऽयाता मुनयः शंसितव्रताः । तीर्थे पापहरे पुण्ये विश्वामित्रसमुद्भवे

有一次，持戒著称的诸位牟尼来到那里——来到那由毗湿瓦密多所生、能除罪垢、具大福德的神圣渡口（tīrtha）。

Verse 23

याज्ञवल्क्यो भरद्वाजः शुनःशेपोऽथ गालवः । देवलो भागुरिर्धौम्यः कश्य पश्च्यवनो भृगुः

雅吉那瓦尔迦、婆罗陀婆阇、舒那舍波与伽罗婆；又有提婆罗、婆古利、陀乌弥耶、迦叶、支婆那与婆利古——这些圣贤都来到那里。

Verse 24

तथान्ये शंसिताऽत्मानो ब्रह्मचर्यपरायणाः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्मिन्क्षेत्रे समागताः

同样，其他自持修行之人——以德行受赞、专志梵行（brahmacarya）——也因朝礼诸渡口（tīrtha）之缘，汇集于那神圣之地。

Verse 25

तान्दृष्ट्वा स महीपालः प्रणिपत्य कृतांजलिः । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पूजयामास भक्तितः

国王见到他们，便合掌顶礼；又依长幼与德行高下，逐一恭敬供养，以至诚之奉爱礼敬之。

Verse 26

ततस्तेषां स मध्ये च संनिविष्टो महीपतिः । तथागतः स भूपालः सर्वै स्तैश्चाभिनंदितः

随后国王在众贤之中就座；当他如此来到其间时，那位君主为众人所欢迎并称赞。

Verse 27

ततश्चक्रुः कथा दिव्या मुनयस्ते महीपतेः । पुरतो मुनिमुख्यानां चरितानि महात्मनाम्

随后，那些圣贤对国王宣说神圣的妙法故事——讲述诸位大灵（摩诃阿特曼）之生平与功业，乃诸牟尼中最为卓越者。

Verse 28

राजर्षीणां पुराणानां धर्मशास्त्रसमुद्भवाः । आनंदं तस्य राजर्षेर्जनयंतो द्विजोत्तमाः

那些最殊胜的二生者依凭诸《往世书》与《法论》所载王仙之教义，以其开示令那位王仙心生欢喜。

Verse 29

अथ क्वाऽपि कथांते स पार्थिवस्तैर्महर्षिभिः । पृष्टः कौतूहलाविष्टैर्दत्त्वा श्रौतीस्तदाशिषः

其后，待谈论告一段落时，国王——先依吠陀仪轨赐予祝福——便被满怀好奇的大圣仙们发问。

Verse 30

ऋषय ऊचुः । वर्षेवर्षे महीपाल त्वमत्राऽगत्य यत्नतः । करोषि मंत्रिणा सार्धं पुरस्याऽस्य प्रदक्षिणाम्

圣贤们说道：“大王啊，你年复一年谨慎来到此地，并与宰辅同往，行此城之右绕礼（pradakṣiṇā）。”

Verse 31

अस्मिन्क्षेत्रे सुतीर्थानि संति पार्थिवसत्तम । तथाऽन्यानि प्रसिद्धानि देवतायतनानि च

“最胜的国王啊，在此圣域之中有诸多殊胜的渡处（tīrtha）；亦有其他著名的神祠——诸天所居之庙宇。”

Verse 32

आदरस्तेषु वै राजन्नास्ति स्वल्पो ऽपि कर्हिचित् । एतन्नः कौतुकं जातं न चेद्गुह्यं प्रकीर्तय

大王啊，你对他们的敬奉之心从未有丝毫减退。此事令我们生起好奇——若非秘密，请为我们开示。

Verse 33

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा विनयाऽवनतः स्थितः । स प्रोवाच वचो भूपः किंचिद्व्रीडासमन्वितः

苏多说道：听了他们的话，国王谦恭而立，俯首以示恭顺；随后他开口作答，言辞间带着一丝含羞的克制。

Verse 34

यत्पृष्टोऽस्मि द्विजश्रेष्ठा युष्माभिः सांप्रतं मम । तद्गुह्यं न मयाऽख्यातं कस्यचिद्धरणीतले

“诸位最胜的二生者啊，你们方才所问于我之事——此秘密我从未向世间任何人吐露。”

Verse 35

तथाऽपि हि प्रकर्तव्यं युष्माकं सत्यमेव हि । अपि गुह्यतमं चेत्स्याच्छृण्वंतु मुनिसत्तमाः

“即便如此，你们的请求也当成就，因为它真实而合宜。纵使是最深的秘事，也请诸位上首仙贤垂听。”

Verse 36

सूत उवाच । ततः स कथयामास पूर्वजातिसमुद्भवम् । वृत्तांतं तन्मुनींद्राणां तेषां ब्राह्मणसत्तमाः

苏多说道：于是他便叙述了，噢最胜的婆罗门们，那由前世所引生的缘起——关于那些尊贵仙贤的全部经过。

Verse 37

यथा नष्टः पशुस्तस्य कृता यद्वदवेक्षणा । यथा प्रदक्षिणा जाता चमत्कारपुरस्य तु

他的走失牲畜如何被寻回，搜寻如何进行；以及在奇迹之城迦摩特迦罗补罗（Camatkārapura）如何举行神圣的右绕行（pradakṣiṇā）。

Verse 38

जातिस्मृतिर्यथा जाता प्राक्तनी तत्प्रभावतः । राज्यप्राप्तिर्विभूतिश्च तथेष्टाप्तिः पदेपदे

凭借其威力，前生记忆（jātismṛti）如何生起；王位与福祚如何获得；同样地，所愿之得如何步步相随而至。

Verse 39

तच्छ्रुत्वा मुनयः सर्वे प्रहृष्टाः पृथिवीपतेः । आशीर्वादान्बहून्दत्त्वा साधुसाध्विति चाऽब्रुवन्

闻此，诸位牟尼皆为大地之主而欢喜；赐予无数祝福，并齐声称叹：“善哉！善哉！”

Verse 40

समुत्थाय ततश्चक्रुः पुरस्तस्याः प्रदक्षिणाम् । यथोक्तविधिना सर्वे श्रद्धया परया युताः

随后他们起身，众人依所说仪轨，在她面前行右绕礼（pradakṣiṇā），各各具足至上信心。

Verse 41

गताश्च परमां सिद्धिं तत्प्रभावात्सुदुर्लभाम् । जपयज्ञप्रदानैर्या तीर्थसेवादिकैरपि

并且凭借其威力，他们证得至上成就，极难获得——即使通过持诵（japa）、祭祀、布施，或侍奉圣地等诸行，也未必能得。

Verse 42

सोऽपि राजा स मन्त्री च जातौ वैमानिकौ सुरौ । अद्याऽपि तौ हि दृश्येते तारारूपौ नभस्तले

那位国王与其大臣亦复生为乘天车遨游的天界神众；直至今日，人们仍可在苍穹中见到他们，以星辰之相显现。