Adhyaya 104

Verse 1

ऋषय ऊचुः । राक्षसैस्तत्र लिंगानि यानि भक्त्या समन्वितैः । स्थापितानि च माहात्म्यं तेषां सूत प्रकीर्तय

诸仙人说道：噢，苏多（Sūta），请宣说那些林伽（liṅga）的伟大功德；它们是在彼处由具足虔敬的罗刹（Rākṣasa）所建立的。

Verse 2

सूत उवाच । तेषां पूजाकृते रौद्रा राक्षसा बलवत्तराः । लंकापुर्याः समायांति सदैव शतशः पुरा

苏多说道：为供奉那些林伽，古时来自楞迦城的罗刹凶猛而力大无比，常常成百结队、不停前来。

Verse 3

आगच्छन्तो व्रजन्तस्ते मार्गे क्षेत्रे च तत्र च । भक्षयन्ति जनौघांश्च बालवृद्धाञ्जनानपि

他们来去往返——在道路上，甚至在那圣域之中——吞噬成群的人众，连孩童与老者也不放过。

Verse 4

ततस्ते मानवाः सर्वे प्रद्रवंतः समंततः । इतश्चेतश्च धावन्ति प्राणरक्षणतत्पराः

于是众人四散奔逃，东奔西走，只求保全性命。

Verse 5

तथान्ये बहवो गत्वा ह्ययोध्याख्यां महापुरीम् । रामपुत्रं नृपश्रेष्ठं कुशं प्रोचुः सुदुःखिताः

同样，另有许多人前往名为阿约提耶的伟大城邑，怀着深重悲苦，向罗摩之子、诸王之最的俱舍禀告此事。

Verse 6

तव पित्रा समं प्राप्ताः पूर्वं ये राक्षसा नृप । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे विभीषणपुरःसराः

大王啊，昔日与令尊同来、由毗毗沙那率领的那些罗刹，如今已抵达哈塔凯湿伐罗的圣域。

Verse 7

संस्थापितानि लिंगानि चतुर्वक्त्राणि तत्र वै । राक्षसेंद्रैः स्वमन्त्रैस्तैस्तस्य क्षेत्रस्य पश्चिमे

在那里，在那圣域的西方，罗刹诸王以自身的真言安立四面之林伽。

Verse 8

तेनैव चानुषंगेण समागच्छंति नित्यशः । तस्मिन्क्षेत्रे प्रकुर्वंति तथा लोकस्य भक्षणम्

又因那一牵连，他们日日不断前来；在那圣域之中，他们行吞噬世人之事。

Verse 9

यदि वा तानि लिंगानि कश्चित्संपूजयेन्नरः । सद्यो विनाशमायाति सोऽप्यनर्थो महानभूत्

若有人礼拜那些林伽，便会立刻遭至毁灭；因此那也成了巨大的灾厄。

Verse 10

तस्माद्यदि न रक्षा नः करिष्यसि महीपते । तच्छनैर्यास्यते लोकः सर्वोऽयं संक्षयं ध्रुवम्

因此，大地之主啊，若你不护佑我们，这一切民众必将渐渐走向覆灭，毫无疑问。

Verse 11

तच्च क्षेत्रं विशेषेण यत्रागच्छंति ते सदा । राक्षसाः क्रूरकर्माणो महामांसस्य लोलुपाः

而那圣域中特别的一段——他们常常前来的所在——为行事残酷、贪恋大量血肉的罗刹所侵扰。

Verse 12

तच्छ्रुत्वा स नृपस्तूर्णं स्वामात्यानां न्यवेदयत् । राज्यभारं ततस्तत्र बलेन सहितो ययौ

国王闻此，立刻告知群臣，将治国重任托付于他们，随后率领军队前往彼处。

Verse 13

अथ प्राप्तं कुशं दृष्ट्वा हतशेषा द्विजोत्तमाः । प्रोचुस्तं भर्त्सयित्वा तु वचनैः परुषाक्षरैः

随后，见俱舍到来，那些在屠戮后仅存的最上婆罗门便以严厉粗重之言斥责他。

Verse 14

किमेवं क्रियते राज्यं यथा त्वं क्षत्रियाधमः । करोषि यत्र विध्वंसं राक्षसै र्नीयते जनः

这算什么王道？你这刹帝利中最卑下者，竟任由毁灭发生，使百姓被罗刹掳掠而去！

Verse 15

नूनं जातो न रामेण भवान्रावणसंभवः । येनोपेक्षसि सर्वान्नो राक्षसैः परिपीडितान्

你必非罗摩之裔，而是罗波那所生；因为你竟漠视我们众人，任由罗刹压迫折磨。

Verse 16

सत्यमेतत्पुरा प्रोक्तं नीतिशास्त्रविचक्षणैः । यस्य वर्णस्य यो राजा स वर्णः सुखमेधते

此言确实不虚，正如古来通晓治国之道的智者所教：哪一姓阶（varṇa）有一位倾心护持其道的君王，那一姓阶便在安乐中兴盛。

Verse 17

तस्मात्त्वं राक्षसोद्भूतो राक्षसैर्द्विजसत्तमान् । उपेक्षसे ततः सर्वान्भक्ष्यमाणांस्तथापरान्

因此，你必是罗刹所生；因为你竟漠视那最上等的二生者被罗刹当作猎物吞噬，也同样漠视其余众人正被啖食。

Verse 18

आर्तानां यत्र लोकानां दोषैः पार्थिवसंभवैः । पतंत्यश्रूणि भूपृष्ठे तत्र राजा स दोषभाक्

凡因国王之过而生诸患，使受苦之民泪落大地之处，彼处之王即成负罪之人，承担其罪。

Verse 19

कुश उवाच । प्रसादः क्रियतां विप्रा न मया ज्ञातमीदृशम् । राक्षसेभ्यः समुत्पन्नो ब्राह्मणानां पराभवः

库沙说道：“愿诸位毗婆罗垂慈；我实不知竟有此事——从罗刹之中竟生出对婆罗门的羞辱与压迫。”

Verse 20

अद्यप्रभृति यः कश्चिद्विनाशं नीयते क्वचित् । ब्राह्मणो वाऽथवाऽन्योऽपि तद्भवेन्मम पातकम्

自今日起，若有任何人在任何处被引向毁灭——无论是婆罗门或他人——愿此皆归为我之罪业。

Verse 21

एवमुक्त्वा ततस्तूर्णं प्रेषयामास राघवः । विभीषणाय संक्रुद्धो दूतं भयविवर्जितम्

言毕，罗伽婆当即震怒，遣一无畏不动的使者，速往毗毗沙那处。

Verse 22

गच्छ दूत द्रुतं गत्वा त्वया वाच्यो विभीषणः । रामोचितस्त्वया स्नेहो मया सह कृतो महान्

去吧，信使——快去。你必须告诉毗湿奴（Vibhīṣaṇa）：‘你与我建立了如同罗摩般尊贵的深厚友谊。’

Verse 23

यद्राक्षसगणैः सार्धं मम भूमिं समंततः । त्वं क्लेशयसि दुर्बुद्धे मां विश्वास्य सुभाषितैः

然而，邪恶的人啊，你用动听的言语博取了我的信任，却与成群的罗刹一起，在各处蹂躏我的土地。

Verse 24

मम पित्रा कृतेयं ते प्रतिष्ठा राक्षसाधम । तेन नो हन्मि ते भ्राता यथा तातेन शातितः

噢，最卑鄙的罗刹！你的显赫地位正是由我的父亲确立的。因此，我现在要杀死你的兄弟，就像我的父亲曾经制服你的父亲一样。

Verse 25

विषवृक्षोऽपि यो वृद्धिं स्वयमेव प्रणीयते । कथं संछिद्यते सोऽत्र स्वयमेव मनीषिभिः

即使是一棵靠自身力量生长的毒树，如果它自行繁茂，智者又怎能在此将其砍伐呢？

Verse 26

तस्मादद्य दिनादूर्ध्वं यदि कश्चिन्निशाचरः । समुद्रस्योत्तरं पारं कथंचिदागमिष्यति

因此，从即日起，如果有任何夜游者（罗刹）设法到达大洋彼岸的北岸……

Verse 27

तदहं सत्वरं प्राप्य लंकां तव पुरीमिमाम् । ससैन्यो ध्वंसयिष्यामि तथा सर्वान्निशाचरान्

届时我将迅速抵达你的城池兰卡，率领大军将其摧毁，并消灭所有夜行罗刹。

Verse 28

त्वां च बद्ध्वा दृढैः पाशैर्निगडैश्च सुसंयतम् । कारासंस्थं करिष्यामि सद्य एव न संशयः

至于你，我必用坚固的绳索和镣铐将你紧紧捆绑，就在今日把你投入监牢，此事毫无疑问。

Verse 29

एवमुक्तस्ततो दूतो गत्वा सेतुं द्रुतं ततः । दृष्ट्वा रामेश्वरं देवं यावदग्रे व्यव स्थितः

听罢此言，使者匆忙赶往塞图。随后，他瞻仰神圣的拉梅斯瓦拉（Rāmeśvara），便伫立在那神像之前。

Verse 30

तावत्पृष्टो जनैः कैश्चित्कस्त्वं वत्स इहागतः । केन कार्येण नो ब्रूहि नात्र गच्छंति मानवाः

这时有些人问他：‘亲爱的孩子，你是谁，为何来到这里？告诉我们要办什么事？因为凡人通常不到此处。’

Verse 31

दूत उवाच । अहं कुशेन भूपेन विभीषणगृहं प्रति । प्रेषितः कार्यमुद्दिश्य तत्र यास्याम्यहं कथम्

使者回答说：‘我奉库沙王（King Kuśa）之命，身负重任，前往维比沙纳（Vibhīṣaṇa）的府邸。那么，我该如何去那里呢？’

Verse 32

जना ऊचुः । नातः परं नरः कश्चिद्गन्तुं शक्तः कथंचन । भग्नः सेतुर्यतो मध्ये रामेणाक्लिष्टकर्मणा

众人说道：“无论如何，没有任何人能越过此处；因为那座色都（Setu）之桥已在中段被功业不倦的罗摩折断。”

Verse 33

तस्मादत्रैव ते कार्यं सिद्धिं दूत प्रयास्यति । विभीषणकृतं सर्वं दर्शनात्तस्य रक्षसः

“因此，就在此地你的使命将得成就，哦使者。毗毗沙那所安排的一切，只要得见那位罗刹（毗毗沙那）便会圆满。”

Verse 34

सर्वदा राक्षसेन्द्रोऽसौ शुभं रामेश्वरत्रयम् । त्रिकालं पूजयत्येव नियमं समुपाश्रितः

那位罗刹之主恒常敬奉吉祥的罗摩湿伐罗三灵伽；依止清净戒律，于每日三时无间断地礼拜供养。

Verse 35

लंकाद्वारे स्थितो यो वै सेतुखण्डे महेश्वरः । प्रभाते कुरुते तस्य स्वयं पूजां विभीषणः

在色都之地、兰迦城门处安住的摩诃伊湿伐罗——毗毗沙那亲自于黎明时分为其行供养礼拜。

Verse 36

जलमध्यगतं यच्च सेतुखंडं द्वितीयकम् । तत्र रामेश्वरो यश्च मध्याह्ने तं प्रपूजयेत्

又有第二处色都圣所，位于水中中央；其处有罗摩湿伐罗安住，应于正午以殊胜恭敬而礼拜供养。

Verse 37

एनं देव निशीथे च सर्वदागत्य भक्तितः । संपूजयेन्न सन्देहः सत्यमेतत्प्रकीर्तितम्

即使在午夜时分，也应常以虔敬亲近此尊主宰，圆满供奉礼拜——毫无疑虑；此即所宣说的真实。

Verse 38

तस्मात्तिष्ठ त्वमव्यग्रः स्थानेऽत्रैव समाहितः । यावदागमनं तस्य राक्षसस्य महात्मनः

因此，你当在此处安住，不惊不扰，心神专一，直至那位大心的罗刹到来。

Verse 39

तेनैव सहितः पश्चात्स्वेच्छया तस्य मन्दिरम् । प्रयास्यसि गृहं वापि स्वकीयं तद्विसर्जितः

随后与他同行，你可随意前往——或至他的神庙；或在他准你退下后，回到你自己的家中。

Verse 40

अथ तेषां तदाकर्ण्य स दूतो हर्षसंयुतः । बाढमित्येव चोक्त्वाथ तत्र चैव व्यवस्थितः

听闻他们的话，那使者满怀欢喜，答道：“善哉，如是。”随后便仍驻立于彼处。

Verse 41

अथ प्राप्ते निशार्धे स राक्षसैः परिवारितः । विभीषणः समायातस्तस्मिन्नायतने शुभे

随后夜半已至，毗毗沙那在众罗刹簇拥之下，来到那吉祥的圣所。

Verse 42

विमानवरमारूढः स्तूयमानः समन्ततः । राक्षसैर्बंदिरूपैस्तैर्गीयमानस्तथा परैः

他乘坐最殊胜的天车（vimāna），四方皆称颂——由充当吟诵者的罗刹（Rākṣasa）歌咏赞叹，亦为他人所颂。

Verse 43

उत्तीर्य च विमानाग्र्यात्कृत्वाऽथ त्रिः प्रदक्षिणाम् । रामेश्वरं प्रणम्योच्चैः स्तोत्रमेतच्चकार सः

他从最上等的天车（vimāna）下来，继而绕行三匝作右绕礼；向罗摩主（Rāmeśvara）顶礼后，高声诵出此赞颂之偈。

Verse 44

नमस्ते देवदेवेश भक्तानामभयप्रद । सर्वतः पाणिपादं ते सर्वतोक्षिशिरोमुखम्

顶礼于您，诸天之主，赐予信众无畏者。您的手与足遍在一切处；您的眼、您的首、您的面亦遍在一切处。

Verse 45

त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वं चंद्रस्त्वं प्रभाकरः । त्वं विष्णुस्त्वं चतुर्वक्त्रः शक्रस्त्वं परमेश्वरः

您即是祭祀（yajña），您即是“vaṣaṭ”的献供呼声。您即是月；您即是日。您即是毗湿奴（Viṣṇu）；您即是四面梵天（Brahmā）；您即是释迦罗（Śakra，因陀罗）；您即是至上自在主。

Verse 47

यथा काष्ठगतो वह्निः संस्थितोऽपि न लक्ष्यते । मूढैः सर्वत्रसंस्थोपि तथा त्वं नैव लक्ष्यसे

如同火藏于木中，虽在其中却不为人所见；同样地，您虽遍住一切处，迷妄之人终不能识您。

Verse 48

यथा दधिगतं सर्पिर्निगूढत्वेन संस्थितम् । चराचरेषु भूतेषु तथा त्वं देव संस्थितः

正如酥油隐伏于凝乳之中，同样，噢天神，汝亦隐住于一切众生之内——动者与不动者皆然。

Verse 49

यथा जलं धरापृष्ठात्खनन्नाप्नोति मानवः । तथा त्वां पूजयन्नित्यं मोक्षमाप्नोत्यसंशयम्

正如人掘地而得水，同样，恒常礼敬汝者，必得解脱（moksha），毫无疑惑。

Verse 50

तावच्च दुर्लभः स्वर्गस्तावच्छूराश्च शत्रवः । यावदेव न सन्तोषं त्वं करोषि शरीरिणाम्

只要汝不赐予有身众生以知足，天界便难得，凶猛之敌亦将长存。

Verse 51

तावल्लक्ष्मीश्चला नॄणां तावद्रोगाः पृथग्विधाः । न यावद्देवदेव त्वं सन्तोषं संप्रयास्यसि

世人的吉祥与福泽（拉克希米）仍多变无常，诸般疾病亦不止息——直到，噢诸神之神，汝赐下知足。

Verse 52

तावत्पुत्रोद्भवं दुःखं तथा प्रियसमु द्भवम् । यावत्त्वं देव नायासि सन्तोषं देहिनामिह

由子女而生之苦，由所爱而生之苦，皆将延续——直到，噢天神，汝在此赐予有身者以知足。

Verse 53

एवं स्तुत्वा ततो लिंगं स्नापयित्वा यथाविधि । गन्धानुलेपनैदिव्यैर्मर्दयामास वै ततः

如是赞颂之后，他依仪轨为林伽沐浴；继而以天妙香料与圣膏涂抹摩拭。

Verse 54

पारिजातकपुष्पैश्च तथा सन्तानसम्भवैः । कल्पपादपसंभूतैस्तथा मन्दारजैरपि

他以波利阇多花，又以善檀那树所生之花；以如愿树所出之花，并以曼陀罗花一同供奉礼拜。

Verse 55

पूजां चक्रे सुविस्तीर्णा श्रद्धया परया युतः । दिव्यैराभरणैर्भूष्य दिव्यवस्त्रैस्ततः परम्

他具足至上信心，广设而周详地行供养；以天界宝饰庄严神体，继而又奉上妙衣圣服。

Verse 56

स च गीतं स्वयं चक्रे तालमादाय पाणिना । मूर्छातालकृतं रम्यं सप्तस्वरविराजितम्

随后他亲自谱作并歌唱，手执节拍；其曲优美，依诸旋法与节律而成，七音辉映，光彩灿然。

Verse 57

तानयुक्त्या समोपेतं ग्रामै रागैः स्वलंकृतम् । एवं कृत्वा स शुश्रूषा तस्य देवस्य भक्तितः

其歌以恰当的音韵转折为润饰，并以诸音阶与罗伽为庄严；如是他以虔敬之心，奉事彼神。

Verse 58

यावत्संप्रस्थितो भूयो लंकां प्रति विभीषणः । तावद्दूतोऽग्रतः स्थित्वा कुशवाक्यमुवाच ह

当毗毗沙那再度启程前往楞迦时，一位使者立于其前，转达了俱沙的言辞。

Verse 59

विशेषतस्तु तेनोक्तं यत्तस्य पुरतः पुरा । अतिकोपाभिभूतेन प्ररक्तनयनेन च

尤其是，他禀告了先前在他面前所说之语——出自一位被盛怒所制、双目因怒而赤红之人。

Verse 60

तच्छ्रुत्वाथ प्रणम्योच्चैर्दूतं प्राह विभीषणः । कृतांजलिपुटो भूत्वा विनयावनतः स्थितः

闻此，毗毗沙那先俯首礼敬，继而恭敬地对使者说道；他合掌作阿阇梨礼，谦卑而立。

Verse 61

यद्येवं विहितं राज्ये रामपुत्रस्य राक्षसैः । तन्नूनं तन्मया सर्वं विहितं दूतसत्तम

“若在罗摩之子之国度中，罗刹行此等事，那么这一切必定皆由我所为，噢，最上之使者。”（毗毗沙那言。）

Verse 62

तस्मान्महाप्रसादो मे कृतस्तेन महात्मना । कुशेन प्रेषितो यस्त्वं मम मूर्खस्य संनिधौ

“因此，大心的俱沙赐我大恩——因他遣你来到我这愚昧之人面前。”

Verse 63

एवमुक्त्वा स तान्सर्वाञ्छोधयामास राक्षसान् । ये गत्वा भूतले मर्त्यान्ध्वंसयंति सदैव हि

说罢此言，他便着手整肃并惩戒一切罗刹——那些下至人间、恒常压迫并毁灭凡人的恶类。

Verse 64

ततस्तत्रैव चानीय तस्य दूतस्य संनिधौ । प्रत्येकं तानुवाचेदं कोपादश्रूणि चोत्सृजन्

随后，他就在原处将他们带到那位使者面前，逐一训诫——言辞含怒，泪亦随之而落。

Verse 65

यैः कृतो जनविध्वंसो राक्षसैः सुदुरात्मभिः । राज्ये कुशस्य संप्राप्तैः प्रभोर्मम महात्मनः

“正是那些极其邪恶的罗刹——闯入俱舍之国、我那伟大尊主的国土——造成了民众的毁灭……”

Verse 66

ते सर्वे व्यंतरा रौद्राः प्रभवंतु सुदुःखिताः । लंकाद्वारगता नित्यं क्षुत्पिपासानिपीडिताः

“愿他们尽皆化为凶暴不宁的毗央多罗（vyaṃtara）之灵，苦恼至极——恒常守在楞迦之门，长受饥渴煎迫。”

Verse 67

सर्वभोगपरित्यक्ताः शीतातपसहि ष्णवः । श्लेष्ममूत्रकृताहारा निन्द्याः सर्वजनस्य च

“舍尽一切享乐，忍受寒暑，以痰与尿为食——愿他们为众人所鄙弃。”

Verse 68

एवं दत्त्वाथ तेषां स शापं राक्षससत्तमः । ततः प्राह च तं दूतं पुनरेव कृतां जलिः

他如此向他们宣下诅咒后，那位最卓越的罗刹便合掌致敬，再次对使者说道。

Verse 69

अद्यप्रभृति नो कश्चिद्राक्षसः संप्रयास्यति । तस्माद्वाच्यो रघुश्रेष्ठो मद्वाक्यात्स कुशस्त्वया । क्षम्यतामपराधो मे यदज्ञाना दयंकृतः

从今日起，再无任何罗刹敢来侵袭。故当依我之言，转告俱舍——罗睺族中最杰出者：“请宽恕我的过失；因无明而致伤害。”

Verse 70

राक्षसैर्दुष्टजातीयैर्महामांसस्यलोलुपैः । कृतश्च निग्रहस्तेषां प्रत्यक्षं तव दूत यः

那些罗刹——性情卑劣，贪恋大量血肉——已被制伏；此等镇压，使者啊，你已亲眼得见。

Verse 71

यदन्यदपि कृत्यं स्याद्दैवं वा मानुषं च वा । मम भृत्यस्य तत्सर्वं कथनीयमशंकितम्

若另有任何当办之事——无论属天神之事或属人间之事——都当毫不迟疑地尽数告知我的仆从。

Verse 72

दूत उवाच । यानि तत्र च लिंगानि राक्षसैर्निर्मितानि च । तानि गत्वा स्वयं शीघ्रं त्वमुत्पाटय राक्षस

使者说道：“至于罗刹在彼处所造的诸林伽，你当亲自速往，将其尽皆拔除，罗刹啊。”

Verse 73

एतदेव परं कृत्यं सर्वलोकसुखावहम् । स्थापितानि च यान्येव मंत्रै राक्षससंभवैः

唯此乃至上之责，能致诸界安乐：即处置那些以源自罗刹之咒力所安立的林伽。

Verse 74

संपूजितानि रक्षोभिश्चतुर्वक्त्राणि राक्षस । अजानन्मानवः कश्चिद्यदि पूजां समाचरेत्

罗刹啊，那四面之相（林伽）已为群魔尽心供奉；若有凡人不知其性而行祭拜……

Verse 75

तत्क्षणान्नाशमायाति एतद्दृष्टं मया स्वयम् । एतस्मात्कारणाद्वच्मि त्वामहं राक्षसाधिप । तैः स्थितैर्भूतले लिंगैः स्थिताः सर्वे निशाचराः

就在那一刹那便遭毁灭——此事我亲眼所见。故我告汝，罗刹之主：由那些安立于大地之上的林伽，一切夜行之众皆被系缚而滞留于此。

Verse 76

विभीषण उवाच । मया पूर्वं प्रतिज्ञातं रामस्य पुरतः किल । रामेश्वरमतिक्रम्य न गतव्यं धरातले

毗毗沙那曰：昔日我确曾在罗摩面前立誓：“既至罗摩湿伐罗，于大地之上不当再越其境。”

Verse 77

अन्यच्च कारणं दूत प्रोक्तमत्र मनीषिभिः । दुःस्थितं सुस्थितं वापि शिवलिंगं न चालयेत्

又有一因，信使啊，此处智者所说：无论湿婆林伽安置不当或安置得当，皆不可移动。

Verse 78

तत्कथं तत्र गत्वाऽथ लिंगभेदं करोम्यहम् । स्वयं माहेश्वरो भूत्वा प्रतिज्ञाय च वै स्वयम्

既然如此，我到了那里之后，怎能犯下毁裂林伽的罪？我已亲自成为大自在天（Maheśvara）的虔信者，也已亲口立下誓愿。

Verse 79

तस्मात्प्रसादनीयस्ते मद्वाक्यात्स नराधिपः । यद्युक्तं मया प्रोक्तं तत्त्वं कुरु विनिग्रहम्

因此，依我之言，你当去安抚那位国王。若我所说合乎正理，就应依其真实而行——当自制，行克己之道。

Verse 80

एवमुक्त्वाथ तं दूतं रत्नैः सागरसंभवैः । प्रभूतैर्भूषयित्वाऽथ विससर्ज नृपं प्रति

说罢，他以大量出自大海的珍宝装饰那使者，随后遣他前往国王那里。

Verse 81

अथ ते राक्षसास्तेन शप्ताः प्रोचुः सुदुःखिताः । कुरु शापस्य मोक्षं नः सर्वेषां राक्षसेश्वर

随后，那些被他诅咒、极其痛苦的罗刹说道：“罗刹之主啊，愿赐我们众人脱离此咒的解脱。”

Verse 82

विभीषण उवाच । नाहं करोमि भूयोऽपि युष्माकं राक्षसाधमाः अनुग्रहं प्रशप्तानां वंचकानां विशेषतः

毗毗沙那说道：“你们这些最卑劣的罗刹，我不会再施恩于你们——尤其是那些已受诅咒者，更何况是欺诳之徒。”

Verse 83

तस्मात्सोऽपि रघुश्रेष्ठः प्रसादं वः करिष्यति । मम वाक्याद संदिग्धं कालः कश्चित्प्रतीक्ष्यताम्

因此，那位罗伽族中最卓越者也将赐予你们恩泽。凭我之言，此事确凿无疑——且再等待片刻。

Verse 84

एवमुक्त्वाऽथ रक्षेन्द्रः प्रेषयामास सत्वरम् । दूतं कुशमहीपस्य मानुषं देवपूजकम्

说罢，罗刹之主便急速遣一使者往见俱沙王——那使者乃人身，虔敬奉神、礼拜诸天。

Verse 85

गत्वा ब्रूहि कुशं भूपं सत्वरं वचनान्मम । एतेषां मत्प्रशप्तानां राक्षसानां दुरात्मनाम् । अनुग्रहं कुरु विभो दीनानां भोजनाय वै

“速去，将我之言转告俱沙王：这些被我诅咒的恶心罗刹，正乞求解脱。噫，大能者啊，愿你垂怜他们；他们困苦凄惶，只为求得食物。”

Verse 86

एवमुक्तस्ततस्तेन इतो दूतेन संयुतः । कुशस्तेन विनिर्यातः सत्वरं द्विजसत्तमाः

俱沙王既闻那使者如此禀告，便与使者同往，立刻启程——噫，最胜婆罗门啊。

Verse 87

ततो गत्वा द्रुतं दूतः कुशं प्रोवाच सादरम् । प्रणिपत्य यथा न्यायं विनयावनतः स्थितः

随后使者疾行而至，恭敬地对俱沙说道；依礼稽首礼拜，谦卑俯顺而立。

Verse 88

विभीषणो मया दृष्टो देवे रामेश्वरे विभो । पूजार्थं तत्र चायातो राक्षसैर्बहुभिर्वृतः

噢，大能者，我在神圣的罗摩湿伐罗（Rāmeśvara）见到了毗毗沙那（Vibhīṣaṇa）。他为礼拜而来，周围簇拥着许多罗刹（rākṣasa）。

Verse 89

प्रोक्तो मया भवद्वाक्यमशेषं रघुनन्दन । श्रुतं तेनापि तत्सर्वं विनयावनतेन च

噢，罗伽族之喜的罗伽难陀那（Raghunandana），我已将你的话语毫无遗漏地转告。那人也尽皆听闻，并以谦恭俯首。

Verse 90

अजानतः प्रभो तस्य राक्षसैः सुदुरात्मभिः । प्रजैवं पीडिता भूमौ महामांसस्य लोलुपैः

噢，主宰，在他不知情之时，大地上的众生竟被那些极其邪恶的罗刹压迫折磨；他们贪恋大量血肉。

Verse 91

तच्छ्रुत्वा मन्मुखात्तेन सर्वेषां निग्रहः कृतः । यैः कृतं कदनं भूमौ तव पार्थिव सत्तम । कृतास्ते व्यन्तरा सर्वे पापाहारविहारिणः

他从我口中亲闻此事后，便制止并约束了他们所有。那些在大地上制造屠戮者——噢，诸王之最——尽皆被变作“毗安多罗”(vyantara)，以罪食为生、四处游荡的幽类。

Verse 92

भविष्यथ तथा यूयं क्षुत्पिपासानिपीडिताः । तैः सर्वैः प्रार्थितः सोऽपि भूयोभूयः प्रणम्य तम्

“你们将如此——为饥与渴所逼恼。”于是他们众皆向他哀求；而他也一次又一次向那位至上者俯首顶礼，陈述祈请。

Verse 93

शप्ताः सर्वे वयं तावत्प्रसादं कुरु तद्विभो । ते तेनाथ ततः प्रोक्ता नाहं वो राक्षसाधमाः

“我们众人都遭了诅咒；因此，哦大能者，请赐予我们恩典！”随后他对他们说：“卑劣的罗刹们啊，不是我来赐给你们。”

Verse 94

अनुग्रहं करिष्यामि न दास्यामि च भोजनम् । कुशादेशान्मया सर्वे यूयं पापसमन्विताः

“我会赐你们些许恩惠，但不会给你们食物。奉俱娑王之命，你们众人——罪业缠身——必须如此承受。”

Verse 95

निगृहीताः स युष्माकं प्रसादं प्रकरिष्यति । तदर्थं प्रेषितो दूतस्त्वत्सकाशं महीपते

“既已被制伏，他将求取你的慈恩。正为此事，哦大王，已遣使者来到你面前。”

Verse 96

रक्षसा तेन यद्युक्तमखिलं तत्त्वमाचर । किं वा ते बहुनोक्तेन नास्ति भक्तस्तथा विधः । भक्तिशक्तिसमोपेतो यथा ते स विभीषणः

“若那罗刹所嘱之事合乎正当，便当依其真义尽行无遗。何必多言？世间再无如你之毗毗沙那那般——具足奉爱（bhakti）之力的信徒。”

Verse 97

अद्यप्रभृति नो भूमौ विचरिष्यंति राक्षसाः । तस्य वाक्यादसंदेहं त्वं राजन्सुख भाग्भव

“自今日起，罗刹将不再在我土上游荡。凭他之言，毫无疑虑，哦国王，你当共享安乐（安然太平而居）。”

Verse 98

लिंगानां च कृते राजन्विज्ञप्तं तेन रक्षसा । न मया चात्र राजेंद्र आगन्तव्यं कथंचन । रामदेवस्य वाक्येन जंबुद्वीपे न मे गतिः

“至于诸灵伽（liṅga），大王，那罗刹已呈上请求。然而，诸王之主，我无论如何都不可到此；奉罗摩尊主之命，我在阎浮提（Jambūdvīpa）之内无路可行、不得移动。”

Verse 99

अत्र स्थितस्य यत्कृत्यं दैवं वा मानुषं च वा । तवादेशं करिष्यामि यद्यपि स्यात्सुदुष्करम्

“凡我在此所当行之事——无论天界之事或人间之事——我必奉行你的命令，即便艰难至极。”

Verse 100

तस्मात्तेन महाराज रामेश्वरप्रपूजकः । मनुष्यः प्रेषितो दूतो यस्तं पश्य महीपते

“因此，大王，他派来一位人间使者——虔诚礼敬罗摩伊湿伐罗（Rāmeśvara）者。大地之主啊，请看此人。”

Verse 101

अथ तस्य समादेशाड्ढौकनीयैः पृथग्विधैः । सहितः स समायातो दूतो रक्षेंद्रनोदितः

“随后，奉其命令，那使者携带种种适于进献的礼物而来——乃罗刹之王所遣。”

Verse 102

धात्रीफलप्रमाणानां तेन प्रस्थास्त्रयोदश । मौक्तिकानां समानीताः कृते तस्य महीपतेः

“为那位国王之故，他带来十三钵罗萨他（prastha）珍珠；每一颗珍珠皆如余甘子（dhātrī/āmalaka）之大。”

Verse 103

वैडूर्याणां मरकतानां मणीनां च द्विजोत्तमाः । जात्यानां षोडश द्रोणाः समानीताः सुनिर्मलाः

噢，最胜的婆罗门啊，已运来十六陀罗那的无瑕真宝——吠琉璃（猫眼石）、摩罗迦多（祖母绿）及诸般宝珠，皆极清净。

Verse 104

अग्निशौचानि वस्त्राणि तथा देवमयानि च । असंख्यातानि वै हेम जात्यं संख्याविवर्जितम्

又备有经火净化之衣与天成之衣，数量不可胜数；并且真纯之金亦无量无边，超越一切计数。

Verse 105

तत्सर्वं दर्शयित्वाथ कुशाय सुमहात्मने । कृत्वा प्रदक्षिणं पश्चात्प्रणाममकरोद्द्विजाः

将这一切呈示于大心的库沙之后，那位二生者（婆罗门）遂行右绕礼（pradakṣiṇā），继而俯首顶礼致敬。

Verse 106

एष पार्थिवशार्दूल राक्षसेन्द्रो विभीषणः । प्रणामं कुरुते भक्त्या मन्मुखेनेदमब्रवीत्

“噢，王中之虎，此乃毗毗沙那，罗刹之主；他以虔敬奉上顶礼。”他借我之口如此说罢，继而又说道如下之言。

Verse 107

प्रसादात्ते पितुः क्षेमं मम राज्ये मही पते । एष तिष्ठाम्यहं नित्यं पूजयंस्ते पितुर्हरम्

“噢，大地之主，承你父之恩，我国得以安泰。我恒常住于此，绵绵不绝地礼敬供奉你父——诃罗（湿婆）。”

Verse 108

मम राजन्नविज्ञातैर्यदि तैः सुदुरात्मभिः । महीतले कृतं किंचिद्विरुद्धं क्षम्यतां मम

大王啊，若那些恶徒在我不知情之下，于大地之上做了任何不当之事，愿因我之故而蒙赦宥。

Verse 109

एते ये राक्षसाः शप्तास्तवार्थाय मया प्रभो । एतेषां प्रेतरूपाणां त्वमाहारं प्रकीर्तय

主宰啊，这些罗刹是我为你的缘故而加以诅咒的。对于如今呈现饿鬼（preta）之相的他们，请你宣示他们应受何种食供以为资养。

Verse 110

कुश उवाच । ममादेशात्समागत्य तेऽत्र लिंगानि कृत्स्नशः । पूरयंतु प्रयत्नेन पांसुभिः सर्वतोदिशम्

库沙说道：“奉我之命，他们来到此处，当竭力以四方之沙，将此地一切林伽尽皆填满。”

Verse 111

ततस्तु भोजनं तेषां यद्भविष्यति भूतले । तद्वक्ष्यामि स्थिरो भूत्वा शृणु देवप्रपूजक

随后，至于他们在大地上将得何种食物，我将安住而宣说。你当心志坚定而聆听，噢，虔敬礼拜诸天者。

Verse 112

तुलागते सदादित्ये तैरागत्य धरातले । विहर्तव्यं प्रयत्नेन यावद्वृश्चिकदर्शनम्

当太阳进入图拉（天秤宫）之时，他们应降至人间，竭力游行，直至弗里什奇迦（天蝎宫）显现。

Verse 113

तत्र यैर्न कृतं श्राद्धं प्रेतपक्षे नराधमैः । कन्यास्थे वा रवौ यावन्न तुलांतगतिर्भवेत्

在那段时期，那些人中最卑下者，若不在亡灵半月（Pretapakṣa）行施祖祭（śrāddha），或在太阳行至处女宫（Kanyā）时不作此礼，便将一直如此，直到太阳到达天秤宫（Tulā）之末。

Verse 114

ज्वररूपैस्तदंगस्थैर्भक्ष्यमन्नं पृथग्विधम् । ममादेशादसंदिग्धं मासमेकं निशाचरैः

他们化作诸般热病，栖居于人的肢体之中；那些夜行之众，奉我之命，毫无疑惑，将在一月之内吞食种种饮食。

Verse 115

विधिहीनं च यैर्दत्तं भुक्तं च विधिवर्जितम् । श्राद्धं वा मानुषैः सेव्या ज्वररूपैश्च ते सदा

凡施与而失其仪者，凡饮食而违其法者，或以不如法之方式受用施祖祭（śrāddha）者——此等之人，常为化作热病的诸苦恼所随侍不离。

Verse 116

एवं वाच्यास्त्वया सर्वे प्रेतास्ते मद्वचोऽखिलम् । तस्मादागत्य कुर्वंतु कार्तिके मासि मद्वचः

如是，你当告诫一切彼等饿鬼（preta），将我之言尽皆传达。是故，令他们前来，并于迦尔提迦月（Kārtika）奉行我的命令。

Verse 117

तथा दूत त्वया वाच्यो मम वाक्याद्विभीषणः । प्रमादाद्यन्मया प्रोक्तं परुषं वचनं तव

又，噢使者，你也当奉我之言告知毗毗沙那（Vibhīṣaṇa）：我先前对你所说的严厉之语，不过是一时疏忽而出。

Verse 118

जानाम्यहं महाभाग न तेऽस्ति विकृतिः क्वचित् । परिक्लिष्टं जनं दृष्ट्वा मयैतद्व्याहृतं वचः

我知晓，噢尊贵者，你毫无过失。见众人困苦忧惧，我才说出此言。

Verse 119

राक्षसेन्द्रे स्थिते भूमौ त्वयि जानाम्यहं सदा । तिष्ठते जनको मह्यं रामः शस्त्रभृतां वरः

只要你这罗刹之主仍安立于大地之上，我便恒常知晓：罗摩——诸持兵者之最胜——仍如慈父般护佑于我。

Verse 120

एवमुक्त्वा ततो दूतं पूजया मास राघवः । वस्त्रैर्बहुविधै रत्नैर्नद्युत्थैश्च पृथग्विधैः

言毕，罗伽婆便以礼敬供养使者，赐予多种衣服与各类珠宝，其中亦有取自江河之珍。

Verse 121

विभीषणकृते पश्चात्प्रेषयामास राघवः । ढौकनीयान्यनेकानि यानि संति च तत्र वै

随后，为了毗毗沙那之故，罗伽婆遣送许多相称的礼物——凡彼处确有可供奉献之物，皆悉数送出。

Verse 122

सूत उवाच । एवं स सुखसंयुक्तान्कृत्वा सर्वान्द्विजोत्तमान् । एतत्सर्वं ददौ पश्चात्तेभ्यो मुक्तादिकं नृपः

苏多说道：如是，国王使一切最上婆罗门皆得欢喜，随后将这一切赐与他们——珍珠等诸般宝物。

Verse 123

ढौकनीयं तथाऽयातं तल्लंकायाः पृथग्विधम् । शासनानि तथान्यानि गजाश्वसहितानि च

又有来自楞伽的种种供献纷至沓来，各各不同；并且还有其他诏令与赐予，同携象马而至。

Verse 124

पत्तनानि विचित्राणि ग्रामाणि नगराणि च । यच्चान्यद्वांछितं येन तद्दत्तं तेन तस्य वै

他赐予华美的港埠、村落与城邑；凡人所愿求者，亦皆由他如实赐与其人。

Verse 125

ततः कुशेश्वरं देवं विधाय च लवेश्वरम् । स्वां तनुं च महाभागौ भ्रातरौ तौ रघूत्तमौ

其后，那两位最为有福的兄弟——罗俱族的高贵后裔——建立了库舍湿伐罗神与拉韦湿伐罗神，仿佛在彼处奉献并安立了他们自身的具身临在。

Verse 126

निवेद्य ब्राह्मणेन्द्राणां कृत्वा वृत्तिं यथोचिताम् । अयोध्यां नगरीं तूर्णं कृतकृत्यौ विनिर्गतौ

在向最尊贵的婆罗门献上应供之礼，并为其妥善安排供养之后，那二位——既已功德圆满——便迅速启程前往阿约提亚城。

Verse 495

यथा तिलगतं तैलं गूढं तिष्ठति सर्वदा । तथा त्वं सर्व लोकेषु गूढस्तिष्ठसि शंकर

正如油恒常隐伏于芝麻之中，如是，噢商羯罗，你亦遍住诸世界——隐而常在。