Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 95

Devanagari script

यस्मात्क्रोधो भवत्युग्रो येन त्वं च वशीकृतः । तस्मात्कामं महादेव संबोधयितुमर्हसि

Transliteration

yasmātkrodho bhavatyugro yena tvaṃ ca vaśīkṛtaḥ | tasmātkāmaṃ mahādeva saṃbodhayitumarhasi

Translation

既由他生起猛烈之嗔怒，又由他连你亦被摄伏；是故，噢摩诃提婆，当令迦摩复苏觉醒（使其复归）。

Word by Word

• यस्मात्: from which/because of which
• यस्मात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; सर्वनाम

• क्रोधः: anger
• क्रोधः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• भवति: arises/becomes
• भवति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• उग्रः: fierce
• उग्रः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (क्रोधस्य)

• येन: by which/through which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; सर्वनाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वशीकृतः: subjugated/brought under control
• वशीकृतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वशीकृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वम्)

• तस्मात्: therefore/from that reason
• तस्मात्: Apadana (Cause/Reason/अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• कामम्: Kāma (the god of love)
• कामम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समासः महा + देव

• संबोधयितुम्: to awaken/rouse (to consciousness)
• संबोधयितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: सम् + बुध् (धातु) + णिच् + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), क्रियार्थक-भाव (purpose)

• अर्हसि: you ought/are fit
• अर्हसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Ṛṣis (sages) addressing Śiva (Mahādeva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sages, anxious for cosmic order, plead with Mahādeva to awaken Kāma; Śiva stands poised, wrath barely contained, the third eye hinted as a latent blaze.

Characters & Entities

• Śiva (Mahādeva)
• Kāma (Madana/Manmatha)
• Krodha (anger)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when divine power destroys a force, dharma may require restoration for cosmic balance and the welfare of beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The setting is Kedārakhaṇḍa (Kedāra region), framing the narrative in a Himalayan tīrtha milieu rather than praising a single spot in this line.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it is a petition within the narrative.