Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 83
Devanagari script
स च विप्रोऽपि तां दृष्ट्वा रूपलक्षणलक्षिताम् । स्वप्ने सदा भुज्यमानामात्मनो रतिदायिनीम्
Transliteration
sa ca vipro'pi tāṃ dṛṣṭvā rūpalakṣaṇalakṣitām | svapne sadā bhujyamānāmātmano ratidāyinīm
Translation
那位婆罗门见到她——具足美貌与吉祥相——也认出她正是他在梦中常常相会、令其心生欢喜的那位女子。
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; सर्वनाम
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक निपात (conjunction)
विप्रःthe brahmin
विप्रः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
रूपलक्षणलक्षिताम्distinguished by beauty and marks
रूपलक्षणलक्षिताम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरूप-लक्षण-लक्षित (प्रातिपदिक; रूप + लक्षण + लक्षित)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; बहुपद-तत्पुरुषसमास; विशेषण
स्वप्नेin a dream
स्वप्ने:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वप्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन
सदाalways
सदा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
भुज्यमानाम्being enjoyed/embraced
भुज्यमानाम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुज् (धातु) → भुज्यमान (कृदन्त, शानच्; कर्मणि)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle)
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी); एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
रतिदायिनीम्giving pleasure (to him)
रतिदायिनीम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति-दायिनी (प्रातिपदिक; रति + दायिनी)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषण
Speaker
Narrator (Purāṇic narrator; likely Sūta/Lomaharṣaṇa in Brahma-related khandas)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Gokarṇa
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: The brāhmaṇa, amid his dvija companions, sees Śāradā marked by beauty and auspicious signs and recognizes her as the woman of his recurring dreams—mutual eye-contact charged with wonder and longing.
Characters & Entities
V
vipra (brāhmaṇa)S
svapna (dream)FAQs
Subtle impressions (saṃskāras) can surface through dreams and later become clear in lived experience, reflecting karma’s continuity.
Gokarṇa (as the narrative locus where recognition occurs).
None explicitly.