Shukla Yajur Veda — Adhyaya 36, Mantra 11
Rishi: Śānti-series; Vājasaneyin ritual tradition.
Devata: Day/Night; Indra-Agni; Indra-Varuṇa; Indra-Pūṣan; Indra-Soma.
Chandas: Yajus with extended cadence; mixed.
Samhita Patha (Devanagari)
अहा॑नि॒ शं भव॑न्तु न॒: शᳪ रात्री॒: प्रति॑ धीयताम् । शं न॑ इन्द्रा॒ग्नी भ॑वता॒मवो॑भि॒: शं न॒ इन्द्रा॒वरु॑णा रा॒तह॑व्या । शं न॑ इन्द्रापू॒षणा॒ वाज॑सातौ॒ शमिन्द्रा॒सोमा॑ सुवि॒ताय॒ शं योः
Transliteration
ahā́ni śáṃ bhavantu naḥ śáṃ rā́trīḥ práti dhīyatām | śáṃ na indrāgnī bhavatām ávobhiḥ śáṃ na indrā́varuṇā rātáhavyā | śáṃ na indrāpū́ṣaṇā vājásātau śám indrā́sómā suvitā́ya śáṃ yóḥ
Translation
愿白昼为我们带来吉祥；愿黑夜为我们的吉祥而安置得当。愿因陀罗与阿耆尼以护佑使我们吉祥；愿受供献者因陀罗与伐楼那使我们吉祥。愿因陀罗与普尚在赢得力量之战中使我们吉祥；愿因陀罗与苏摩为善行、为安乐而赐我们吉祥与福祉。
Padapatha (Word Analysis)
अहानि । शम् । भवन्तु । नः । शम् । रात्रीः । प्रति । धीयताम् । शम् । नः । इन्द्राग्नी । भवताम् । अवोभिः । शम् । नः । इन्द्रावरुणा । रातहव्या । शम् । नः । इन्द्रापूषणौ । वाजसातौ । शम् । इन्द्रासोमा । सुविताय । शम् । योः
Word by Word
अहानिdays
अहानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
शम्auspiciously; for welfare
शम्:
विशेषणभाव (मङ्गल/कल्याणार्थ)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
भवन्तुmay they be
भवन्तु:
विधेय (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नःof us; for us
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/हित)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शम्auspiciously
शम्:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
रात्रीःnights
रात्रीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in return; each
प्रति:
क्रियाविशेषण (दिशा/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
धीयताम्let it be placed/ordained
धीयताम्:
विधेय (क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
शम्for welfare
शम्:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
नःto us; for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्राग्नीIndra and Agni
इन्द्राग्नी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
भवतम्may you two be
भवतम्:
विधेय (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
अवोभिःwith protections; with helps
अवोभिः:
करण
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
शम्for welfare
शम्:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रावरुणाIndra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र + वरुण (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
रातहव्याwhose oblations are granted/bestowed
रातहव्या:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootरात + हव्या (कृदन्त/समास; √दा/√रा? + हव्या)
शम्for welfare
शम्:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रापूषणाIndra and Pūṣan
इन्द्रापूषणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र + पूषन् (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
वाजसातौin the winning of prize/strength; in the contest
वाजसातौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाजसाति (प्रातिपदिक)
शम्for welfare
शम्:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
इन्द्रासोमाIndra and Soma
इन्द्रासोमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र + सोम (प्रातिपदिक-द्वन्द्व)
सुवितायfor good passage/prosperity
सुविताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुवित (प्रातिपदिक)
शम्for welfare
शम्:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय)
योःfor well-being; for comfort
योः:
विशेषणभाव
TypeIndeclinable
Rootयोस्/योः (अव्यय; Vedic)
Entities Mentioned
A
Ahāni (Days)R
Rātrayaḥ (Nights)I
Indra–AgniI
Indra–VaruṇaI
Indra–PūṣanI
Indra–SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes