Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 46
Rishi: Vājasaneyin tradition (unspecified).
Devata: Indra; Viśve Devāḥ; Ādityas; Maruts.
Chandas: Triṣṭubh (dominant; requires metrical audit).
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒मा नु कं॒ भुव॑ना सीषधा॒मेन्द्र॑श्च॒ विश्वे॑ च दे॒वाः । आ॒दि॒त्यैरिन्द्र॒: सग॑णो म॒रुद्भि॑र॒स्मभ्यं॑ भेष॒जा क॑रत् । य॒ज्ञं च॑ नस्त॒न्वं॒ च प्र॒जां चा॑दित्यै॒रिन्द्र॑: स॒ह सी॑षधाति
Transliteration
imā́ nu kaṃ bhúvanā sīṣadhā́m índraś ca víśve ca devā́ḥ | ādityáir índraḥ ságaṇo marúdbhir asmábhyaṃ bheṣajá karat | yajñáṃ ca nas tanvàṃ ca prajā́ṃ cādityáir índraḥ sahá sīṣadhāti
Translation
愿今此诸世界得以安置而有序——因陀罗与一切诸天。因陀罗与阿底提耶众同在，率其眷属，与摩卢特众同来，愿为我们成就医药与疗愈。又愿因陀罗与阿底提耶众同在，为我们安置并调和祭祀、我们的身躯与我们的子嗣。
Padapatha (Word Analysis)
इ॒माः । नु । क॒म् । भुव॑नानि । सी॒ष॒धा॒म् । इन्द्रः॑ । च॒ । विश्वे॑ । च॒ । दे॒वाः । आ॒दि॒त्यैः । इन्द्रः॑ । सग॑णः । म॒रुद्भिः॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । भे॒ष॒जाः । क॒र॒त् । य॒ज्ञम् । च॒ । नः॒ । त॒न्व॑म् । च॒ । प्र॒जाम् । च॒ । आ॒दि॒त्यैः । इन्द्रः॑ । स॒ह । सी॒ष॒धा॒ति
Word by Word
इमाःthese
इमाः:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नुnow/indeed
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु
कम्how?/why? (interrogative particle-like)
कम्:
—
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds/creatures/realms
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; √भू)
सीषधामmay I set in order/establish
सीषधाम:
Kartā
TypeVerb
Root√सीषध् (सीषधति) / वैदिक-धातु
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
विश्वेall
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
देवाःgods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आदित्यैःwith the Ādityas
आदित्यैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सगणःtogether with his troop/company
सगणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस-गण (प्रातिपदिक)
मरुद्भिःwith the Maruts
मरुद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भेषजानिremedies/medicines
भेषजानि:
Karma
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
करत्may he make/provide
करत्:
Kartā
TypeVerb
Root√कृ (करोति)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
नःour
नः:
—
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तन्वम्body/person
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
प्रजाम्offspring/progeny
प्रजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
आदित्यैःwith the Ādityas
आदित्यैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सहtogether with
सह:
Karaṇa
TypeIndeclinable
Rootसह
सीषधातिsets in order/establishes
सीषधाति:
Kartā
TypeVerb
Root√सीषध् (सीषधति) / वैदिक-धातु
Entities Mentioned
I
IndraV
Viśve DevāḥĀ
ĀdityasM
MarutsRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes