Shukla Yajur Veda — Adhyaya 19, Mantra 1
Rishi: Vājasaneyin transmission (Soma-kāṇḍa tradition; specific ṛṣi not explicit here).
Devata: Soma (primary), with allocations to the Aśvins, Sarasvatī, and Indra (Sutrāman).
Chandas: Yajus-formula with internal parallelism; liturgically Yajus.
Samhita Patha (Devanagari)
स्वा॒द्वीं त्वा॑ स्वा॒दुना॑ ती॒व्रां ती॒व्रेणा॒मृता॑म॒मृते॑न । मधु॑मतीं॒ मधु॑मता सृ॒जामि॒ सᳪ सोमे॑न । सोमो॑ऽस्य॒श्विभ्यां॑ पच्यस्व॒ सर॑स्वत्यै पच्य॒स्वेन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व
Transliteration
svā̱dvīṃ tvā̍ svā̱dúnā tīv̱rāṃ tīv̱réṇā̱mṛ́tām a̱mṛ́tena | mádhumatīṃ mádhumatā sṛ̱jā́mi sáṃ sómena | sómo 'sy aśvíbhyāṃ pacyasva sárasvatyai pacyasvéndrāya su̱trā́mṇe pacyasva
Translation
我以甘美使汝甘美；以锐烈使汝锐烈；以不死使汝不死。以蜜润使汝蜜润；我令汝与苏摩（Soma）同出而行。汝即苏摩：愿汝为阿湿毗尼双神（Aśvins）而烹；为萨拉斯瓦蒂（Sarasvatī）而烹；为善护之因陀罗（Indra，su-trāman）而烹。
Padapatha (Word Analysis)
स्वा॒द्वीम् । त्वा॒ । स्वा॒दुना॑ । ती॒व्राम् । ती॒व्रेण॑ । अ॒मृता॑म् । अ॒मृते॑न । मधु॑मतीम् । मधु॑मता । सृ॒जामि॑ । सम् । सोमे॑न । सोमः॑ । अ॒सि॒ । अ॒श्विभ्याम् । प॒च्य॒स्व॒ । सर॑स्वत्यै । प॒च्य॒स्व॒ । इन्द्रा॑य । सु॒त्राम्णे॑ । प॒च्य॒स्व॒
Word by Word
स्वाद्वीम्sweet (f.)
स्वाद्वीम्:
कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्वाद्वी (प्रातिपदिक; स्वादु-स्त्रीलिङ्ग-रूप) अथवा स्वादु (विशेषण) → स्त्री.
त्वाyou (as object)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्वादुनाwith (something) sweet
स्वादुना:
करण
TypeAdjective
Rootस्वादु (विशेषण/प्रातिपदिक)
तीव्राम्sharp/strong (f.)
तीव्राम्:
कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतीव्र (विशेषण/प्रातिपदिक)
तीव्रेणwith (something) strong
तीव्रेण:
करण
TypeAdjective
Rootतीव्र (विशेषण/प्रातिपदिक)
अमृताम्immortal/nectar-like (f.)
अमृताम्:
कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअमृता (स्त्रीलिङ्ग; अमृत-सम्बद्ध) / अमृत (विशेषण) → स्त्री.
अमृतेनwith nectar/ambrosia
अमृतेन:
करण
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
मधुमतीम्honeyed, full of sweetness (f.)
मधुमतीम्:
कर्म (त्वा इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमधुमत् (विशेषण/प्रातिपदिक)
मधुमताwith (something) honeyed
मधुमता:
करण
TypeAdjective
Rootमधुमत् (विशेषण/प्रातिपदिक)
सृजामिI release/let flow/produce
सृजामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
सम्together, completely (prefix)
सम्:
—
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
सोमेनwith Soma
सोमेन:
करण
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ (पच्यस्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
अश्विभ्याम्for the Aśvins (two)
अश्विभ्याम्:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; द्विवचन-देवता)
पच्यस्वbe cooked / cook yourself (imperative)
पच्यस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
सरस्वत्यैfor Sarasvatī
सरस्वत्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
पच्यस्वbe cooked
पच्यस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्राम्णेfor the well-protecting (Indra)
सुत्राम्णे:
सम्प्रदान (इन्द्राय इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसुत्रामन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
पच्यस्वbe cooked
पच्यस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootपच् (धातु)
Entities Mentioned
S
SomaA
AśvinsS
SarasvatīI
Indra (Sutrāman)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes