Shukla Yajur Veda — Adhyaya 10, Mantra 9
Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurveda school attribution)
Devata: Agni (Gṛhapati), Indra, Mitra-Varuṇa, Pūṣan, Dyāvā-Pṛthivī, Aditi
Chandas: Yajus (prose with anaphoric repetition)
Samhita Patha (Devanagari)
आ॒विर्म॑या॒ आवि॑त्तो अ॒ग्निर्गृ॒हप॑तिरावि॑त्त॒ इन्द्रो॑ वृ॒द्धश्र॑वा॒ आवि॑त्तौ मि॒त्रावरु॑णौ धृ॒तव्र॑ता॒वावि॑त्तः पू॒षा वि॒श्ववे॑दा॒ आवि॑त्ते॒ द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वश॑म्भुवा॒वावि॒त्तादि॑तिरु॒रुश॑र्मा
Transliteration
āvír mayā ā́vittaḥ agnír gr̥hápatir ā́vitta índro vŕ̥ddhaśravā ā́vittau mitrā́váruṇau dhr̥tavrátāv ā́vittaḥ pūṣā́ viśvávedā ā́vitte dyā́vāpr̥thivī́ viśváśambhūvāv ā́vittā́ditir uruśármā
Translation
愿在我之中显现——已得、已现者：阿耆尼（Agni），家主之神；已得者：因陀罗（Indra），声名日益增长；已得者：密多罗与伐楼那（Mitra-Varuṇa），持守坚固誓法；已得者：普尚（Pūṣan），遍知者；已得者：天与地，普遍吉祥；已得者：阿底提（Aditi），广阔庇护者。
Padapatha (Word Analysis)
आविः । मया । आवित्तः । अग्निः । गृहपतिः । आवित्तः । इन्द्रः । वृद्धश्रवाः । आवित्तौ । मित्रा-वरुणौ । धृतव्रतौ । आवित्तः । पूषा । विश्ववेदा । आवित्ते । द्यावा-पृथिवी । विश्वशम्भुवौ । आवित्तः । अदितिः । उरुशर्मा ।
Word by Word
आविःmanifestly, openly
आविः:
—
TypeIndeclinable
Rootआविस् (अव्यय)
मयाby me
मया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootअस्मद्
आवित्तःfound, obtained
आवित्तः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootआ + √विद् (विदँ ज्ञाने) → क्त (कृदन्त)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि
गृहपतिःlord of the house
गृहपतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootगृहपति
आवित्तःfound, obtained
आवित्तः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootआ + √विद् (विदँ ज्ञाने) → क्त
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र
वृद्धश्रवाःof increased fame
वृद्धश्रवाः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootवृद्ध-श्रवस् (बहुव्रीहि)
आवित्तौ(the two) found/obtained
आवित्तौ:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootआ + √विद् → क्त; द्विवचन
मित्रावरुणौMitra and Varuṇa
मित्रावरुणौ:
Kartā
TypeNoun (dual deity)
Rootमित्र-वरुण (द्वन्द्व)
धृतव्रतौwhose vows are firm/held
धृतव्रतौ:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootधृत-व्रत (बहुव्रीहि)
आवित्तःfound, obtained
आवित्तः:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootआ + √विद् → क्त
पूषाPūṣan
पूषा:
Kartā
TypeNoun
Rootपूषन्
विश्ववेदाall-knowing
विश्ववेदा:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-वेदस् (बहुव्रीहि)
आवित्ते(the two) found/obtained
आवित्ते:
Kartā
TypeAdjective/Participle
Rootआ + √विद् → क्त; द्विवचन
द्यावापृथिवीHeaven and Earth
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun (dual)
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व)
विश्वशम्भुवाbringing universal welfare
विश्वशम्भुवा:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-शम्भु (बहुव्रीहि)
आवित्तात्from (being) found/obtained; upon being found
आवित्तात्:
Apādāna
TypeAdjective/Participle
Rootआ + √विद् → क्त; पञ्चमी
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun
Rootअदिति
उरुशर्माof wide protection/comfort
उरुशर्मा:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootउरु-शर्मन् (बहुव्रीहि)
Entities Mentioned
A
Agni (Gṛhapati)I
Indra (Vṛddhaśravas)M
MitraV
VaruṇaP
Pūṣan (Viśvavedā)D
Dyāvā-PṛthivīA
Aditi (Uruśarmā)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes