पञ्चाक्षर-षडक्षरमन्त्र-माहात्म्यम् | The Greatness of the Pañcākṣara/Ṣaḍakṣara Mantra

Verse 1

श्रीकृष्ण उवाच । महर्षिवर सर्वज्ञ सर्वज्ञानमहोदधे । पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

圣克里希纳说道：“噢，最胜大圣者，噢，全知者，噢，一切智海——我愿依真实义理，聆听五音节真言的荣耀。”

Verse 2

उपमन्युरुवाच । पञ्चाक्षरस्य माहात्म्यं वर्षकोटिशतैरपि । अशक्यं विस्तराद्वक्तुं तस्मात्संक्षेपतः शृणु

优波摩纽说道：“五音节真言的伟大，即使历经百亿万年也难以详尽宣说；因此，请听我略说其要。”

Verse 3

वेदे शिवागमे चायमुभयत्र षडक्षरेः । सर्वेषां शिवभक्तानामशेषार्थसाधकः

在《吠陀》与湿婆《阿伽摩》中，同样教授此六音节真言。对一切湿婆的奉献者而言，它成就诸般所求——既得世间安泰，亦达至高解脱之旨。

Verse 4

तदल्पाक्षरमर्थाढ्यं वेदसारं विमुक्तिदम् । आज्ञासिद्धमसंदिग्धं वाक्यमेतच्छिवात्मकम्

此一言辞，虽寥寥数音而义蕴丰厚；乃诸吠陀之精髓，能赐解脱。由神圣权威所确立，毫无疑惑——此语即具湿婆自性。

Verse 5

नानासिद्धियुतं दिव्यं लोकचित्तानुरंजकम् । सुनिश्चितार्थं गंभीरं वाक्यं तत्पारमेश्वरम्

那至上主宰（Parameśvara）之语，神圣殊胜，具足种种成就之力（悉地），悦乐一切众生之心；其义旨确立无疑，而意趣深邃。

Verse 6

मन्त्रं सुखमुकोच्चार्यमशेषार्थप्रसिद्धये । प्राहोन्नमः शिवायेति सर्वज्ञस्सर्वदेहिनाम्

为使一切义理与所求之果皆得圆满显明，他宣说了易于诵持的真言：“唵 那摩ḥ 湿婆耶（Oṃ Namaḥ Śivāya）。”此乃全知之主的圣音，亦是一切有身众生内在之自性。

Verse 7

तद्बीजं सर्वविद्यानां मंत्रमाद्यं षडक्षरम् । अतिसूक्ष्मं महार्थं च ज्ञेयं तद्वटबीजवत्

此即一切诸学之种子——六字之本初真言。虽极其微妙，却含摄广大义趣；当如榕树之种而悟：形虽甚小，潜能无量。

Verse 8

देवो गुणत्रयातीतः सर्वज्ञः सर्वकृत्प्रभुः । ओमित्येकाक्षरे मन्त्रे स्थितः सर्वगतः शिवः

主超越三德（guṇa），全知且为万行之自在因。安住于一音真言“唵（Om）”之中，湿婆遍满一切，处处现前。

Verse 9

मंत्रे षडक्षरे सूक्ष्मे पञ्चब्रह्मतनुः शिवः । वाच्यवाचकभावेन स्थितः साक्षात्स्वभावतः

在微妙的六字真言中，湿婆——其身即五梵（五婆罗门相）——依自性而住，亲自现前，既为所表之义（vācya），亦为能表之声（vācaka）。

Verse 10

वाच्यश्शिवोप्रमेयत्वान्मंत्रस्तद्वाचकस्स्मृतः । वाच्यवाचकभावो ऽयमनादिसंस्थितस्तयोः

由于湿婆作为所表之义（vācya）不可度量，故真言被忆念为能表其义之声（vācaka）。二者之间“所表”与“能表”的关系，自无始以来即已安立。

Verse 11

यथा ऽनादिप्रवृत्तोयं घोरसंसारसागरः । शिवो ऽपि हि तथानादिसंसारान्मोचकः स्थितः

正如这可怖的轮回大海自无始以来奔流不息，同样，湿婆亦自无始以来安住为解脱者，救度众生出离此轮回。

Verse 12

व्याधीनां भेषजं यद्वत्प्रतिपक्षः स्वभावतः । तद्वत्संसारदोषाणां प्रतिपक्षः शिवस्स्मृतः

正如药物依其本性为疾病之对治，同样，湿婆被忆念为轮回（世缚）诸过患的天然对治之力。

Verse 13

असत्यस्मिन् जगन्नाथे तमोभूतमिदं भवेत् । अचेतनत्वात्प्रकृतेरज्ञत्वात्पुरषस्य च

若宇宙之主不真实，则此整个世界必沉入黑暗；因为普拉克里蒂（原质）无知无觉，而普鲁沙亦仅凭自身并无真实的觉知。

Verse 14

प्रधानपरमाण्वादि यावत्किंचिदचेतनम् । न तत्कर्तृ स्वयं दृष्टं बुद्धिमत्कारणं विना

从普拉达那（原初自然）直到原子以及一切无觉之物——从未见其在没有智慧因的情况下自作其主、自成其因；因此，主宰——具觉知的帕提——超越惰性物质，是真正的能作之因。

Verse 15

धर्माधर्मोपदेशश्च बंधमोक्षौ विचारणात् । न सर्वज्ञं विना पुंसामादिसर्गः प्रसिद्ध्यति

关于达摩与非达摩的教诲，以及对系缚与解脱的辨明，若无全知的主，便不能为世人所确立；同样，离开祂，原初创造的真实义理亦不得显明。

Verse 16

वैद्यं विना निरानंदाः क्लिश्यंते रोगिणो यथा । तस्मादनादिः सर्वज्ञः परिपूर्णस्सदाशिवः

如病者无医则无乐而受苦，众生离开祂亦同样困厄。故萨达希瓦无始、全知，且圆满具足。

Verse 17

अस्ति नाथः परित्राता पुंसां संसारसागरात् । आदिमध्यांतनिर्मुक्तस्स्वभावविमलः प्रभुः

确有一位主宰——护佑者——能使众生渡脱轮回之海。超越始、中、终，至尊本性清净，无垢无染。

Verse 18

सर्वज्ञः परिपूर्णश्च शिवो ज्ञेयश्शिवागमे । तस्याभिधानमन्त्रो ऽयमभिधेयश्च स स्मृतः

在湿婆派《阿伽摩》圣典中，应当了知湿婆为全知且圆满具足者。此真言是祂的名号真言，而祂自身即被忆念为此真言所指之本体。

Verse 19

अभिधानाभिधेयत्वान्मंत्रस्सिद्धः परश्शिवः । एतावत्तु शिवज्ञानमेतावत्परमं पदम्

由于真言与其所指之义如“名”与“所名”般不可分离，故此真言本身即是成就的至上湿婆。唯此才是湿婆之真知；唯此才是无上境地、最高归处。

Verse 20

यदोंनमश्शिवायेति शिववाक्यं षडक्षरम् । विधिवाक्यमिदं शैवं नार्थवादं शिवात्मकम्

“唵 那摩湿婆耶”乃湿婆自身的六字圣言。此为湿婆派的修持法令（vidhi），并非仅是赞颂之辞；其本性即是湿婆。

Verse 21

यस्सर्वज्ञस्सुसंपूर्णः स्वभावविमलः शिवः । लोकानुग्रहकर्ता च स मृषार्थं कथं वदेत्

湿婆全知、圆满具足，本性清净；又是施恩于诸世界的护佑者。如此圣者，怎会怀着虚妄之意而发言，或说出不真实之语呢？

Verse 22

यद्यथावस्थितं वस्तु गुणदोषैः स्वभावतः । यावत्फलं च तत्पूर्णं सर्वज्ञस्तु यथा वदेत्

万事万物都应如其所是而宣说——依其本性，兼陈其德与过——并且把它所结之果报完整道出，正如全知者所宣示一般。

Verse 23

रागाज्ञानादिभिर्दोषैर्ग्रस्तत्वादनृतं वदेत् । ते चेश्वरे न विद्येते ब्रूयात्स कथमन्यथा

众生因被贪著（rāga）与无明（ajñāna）等过失所缠，或会说出虚妄之言；然而此等缺失在自在主（Īśvara，湿婆）中并不存在。既如此，祂又怎会说出非真之语？

Verse 24

अज्ञाताशेषदोषेण सर्वज्ञेय शिवेन यत् । प्रणीतममलं वाक्यं तत्प्रमाणं न संशयः

凡由湿婆所宣成的清净无垢之教言——祂不染任何过失，且知一切所知——此言本身即为权威之量（pramāṇa），对此毫无疑惑。

Verse 25

तस्मादीश्वरवाक्यानि श्रद्धेयानि विपश्चिता । यथार्थपुण्यपापेषु तदश्रद्धो व्रजत्यधः

因此，智者应当信受主宰（自在天）的圣言，因为它如实宣说功德与罪业；而不信者便会堕落下沉。

Verse 26

स्वर्गापवर्गसिद्ध्यर्थं भाषितं यत्सुशोभनम् । वाक्यं मुनिवरैः शांतैस्तद्विज्ञेयं सुभाषितम्

当知：为成就天界之乐，并超越其上而得究竟解脱，诸寂静而卓越的圣仙所宣说的那美妙教诲，名为“善说”。

Verse 27

रागद्वेषानृतक्रोधकामतृष्णानुसारि यत् । वाक्यं निरयहेतुत्वात्तद्दुर्भाषितमुच्यते

凡随顺贪著与憎恶、虚妄、嗔怒、欲望与渴爱之言；由于它成为堕入地狱的因缘，故称为“恶语”。

Verse 28

संस्कृतेनापि किं तेन मृदुना ललितेन वा । अविद्यारागवाक्येन संसारक्लेशहेतुना

言语又有何益——纵然辞藻精雅、柔和婉丽——若由无明与执著所驱使，便成轮回世间诸苦恼之因？

Verse 29

यच्छ्रुत्वा जायते श्रेयो रागादीनां च संशयः । विरूपमपि तद्वाक्यं विज्ञेयमिति शोभनम्

凡是听闻之后能生起福祉，并令对贪染、执著等情欲起疑而渐得松脱的教诲，即使言辞表达似有不圆满，也应当认定为真实、值得了知；此乃正当而吉祥的准则。

Verse 30

बहुत्वेपि हि मंत्राणां सर्वज्ञेन शिवेन यः । प्रणीतो विमलो मन्त्रो न तेन सदृशः क्वचित्

纵然真言无量无数，然由全知的主宰湿婆所宣制的无垢真言，处处皆无与伦比。

Verse 31

सांगानि वेदशास्त्राणि संस्थितानि षडक्षरे । न तेन सदृशस्तस्मान्मन्त्रो ऽप्यस्त्यपरः क्वचित्

诸吠陀及其支分学科，并一切经教之义，皆安立于六字真言之中；因此，世间无有任何别的真言能与之等同。

Verse 32

सप्तकोटिमहामन्त्रैरुपमन्त्रैरनेकधा । मन्त्रः षडक्षरो भिन्नस्सूत्रं वृत्यात्मना यथा

纵以七俱胝大真言与无数随真言而千般宣说，六字真言在本体上仍是一味；正如一根丝线，因用途与编织方式不同，便显现为种种形相。

Verse 33

शिवज्ञानानि यावंति विद्यास्थानापि यानि च । षडक्षरस्य सूत्रस्य तानि भाष्यं समासतः

一切关于湿婆的诸般智慧，以及一切学问之处与修学之法——总而言之——皆是对六字真言之纲要教诲的简要注释。

Verse 34

किं तस्य बहुभिर्मंत्रैश्शास्त्रैर्वा बहुविस्तरैः । यस्योन्नमः शिवायेति मन्त्रो ऽयं हृदि संस्थितः

当此咒——“唵 那摩 湿婆耶”（Om Namaḥ Śivāya）——已牢固安住于其心中时，他又何必另求众多真言，或依赖卷帙浩繁的经典与繁复阐释呢？

Verse 35

तेनाधीतं श्रुतं तेन कृतं सर्वमनुष्ठितम् । येनोन्नमश्शिवायेति मंत्राभ्यासः स्थिरीकृतः

由他而成就：一切所学皆已圆满，一切应闻皆已听闻，一切本分皆已如法奉行——正是由他，令“唵 那摩ḥ 湿婆耶”(Oṃ Namaḥ Śivāya)之真言修持得以坚固恒常。

Verse 36

नमस्कारादिसंयुक्तं शिवायेत्यक्षरत्रयम् । जिह्वाग्रे वर्तते यस्य सफलं तस्य जीवितम्

若有人舌尖恒住与恭敬礼拜“那摩ḥ”(namaḥ)相连的三音“湿—婆—耶”(śi-vā-ya)，其生命实为蒙福而圆满；以真言忆念，使主宰(Pati)湿婆常现于心。

Verse 37

अंत्यजो वाधमो वापि मूर्खो वा पंडितो ऽपि वा । पञ्चाक्षरजपे निष्ठो मुच्यते पापपंजरात्

无论出身卑下或被视为下劣，无论愚昧或乃至博学——凡于五音真言之持诵(japa)坚住不退者，皆得脱离罪业之牢笼。

Verse 38

इत्युक्तं परमेशेन देव्या पृष्टेन शूलिना । हिताय सर्वमर्त्यानां द्विजानां तु विशेषतः

于是，至上主、执三叉戟的湿婆，为答女神之问而宣说此言——为一切凡人之福祉，尤为“二次出生者”（婆罗门等）而说。