Shloka 29

वैशम्पायन उवाच । बाहोर्व्यसनिनस्तात हृतं राज्यमभूत्किल । हैहयैस्तालजंघैश्च शकैस्सार्द्धं विशांपते

vaiśampāyana uvāca | bāhorvyasaninastāta hṛtaṃ rājyamabhūtkila | haihayaistālajaṃghaiśca śakaissārddhaṃ viśāṃpate

毗舍摩波耶那说道:“亲爱的啊,确有传说:巴呼王遭逢厄运、势弱之时,他的国土被海诃耶族与多罗阇伽族,并同释迦族一并夺取了,噢,人中之主。”

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaiśampāyana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
बाहोःof Bāhu
बाहोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootbāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
व्यसनिनःafflicted, in distress
व्यसनिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeAdjective
Rootvyasanin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (बाहोः)
तातO dear one
तात:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Roottāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
हृतम्was taken away
हृतम्:
Kriyā (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Root√hṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘राज्यम्’ इति विशेष्यस्य विधेय-विशेषणम्
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrājya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
किलindeed, it is said
किल:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootkila (अव्यय)
Formनिपात (particle), प्रसिद्ध्यर्थ/श्रुत्यर्थ (‘indeed/it is said’)
हैहयैःby the Haihayas
हैहयैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roothaihaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तालजंघैःby the Tālajaṅghas
तालजंघैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottālajaṃgha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
शकैःby the Śakas
शकैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्धम्together with
सार्धम्:
Sahakāraka (सह/साकम्)
TypeIndeclinable
Rootsārdham (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (adverb/preposition-like)
विशाम्-पतेO lord of the people
विशाम्-पते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootviś + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विशाम् पतिः)

Vaiśampāyana

Tattva Level: pasha

V
Vaiśampāyana
B
Bāhu
H
Haihayas
T
Tālajaṅghas
Ś
Śakas

FAQs

It frames worldly sovereignty as unstable when a ruler falls into vyasana (calamity, weakness, or moral decline). In Shaiva understanding, such reversals prompt vairāgya (detachment) and a return to dharma and refuge in Pati (Lord Shiva), the true Lord beyond changing fortunes.

Though the verse is historical, its thrust supports the Shiva Purana’s theme that external power is impermanent; stability comes through devotion to Saguna Shiva (as the protective Lord) and inner alignment with dharma—often expressed through Linga-worship as a daily anchor amid political upheaval.

In times of loss or संकट, the practical Shaiva takeaway is steady japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and simple Linga-pūjā with bhasma (Tripuṇḍra) and Rudrākṣa remembrance, cultivating humility and inner steadiness.