Shiva Purana — Satarudra Samhita, Shloka 13

एकादशरुद्रावतारकथनम् / Account of the Eleven Rudra Manifestations

Rudrāvatāras

Devanagari script

कश्यप उवाच । देवदेव महेशान शरणागतवत्सल । सर्वेश्वरः परात्मा त्वं ध्यानगम्योद्वयोऽव्ययः

Transliteration

kaśyapa uvāca | devadeva maheśāna śaraṇāgatavatsala | sarveśvaraḥ parātmā tvaṃ dhyānagamyodvayo'vyayaḥ

Translation

迦叶波说道：“噢，诸神之神，噢，摩诃伊舍那，慈爱护念归依者！你是一切之主、至上真我——由禅观可证——不二而不朽。”

Word by Word

• कश्यपः: Kaśyapa
• कश्यपः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: कश्यप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद

• देवदेव: O God of gods
• देवदेव: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (देवानां देवः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• महेशान: O Maheśāna
• महेशान: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: महेशान (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• शरणागतवत्सल: O lover of those who seek refuge
• शरणागतवत्सल: सम्बोधन-विशेषण (Vocative epithet)
• Type: Adjective
• Root: शरणागत (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (उपपद/षष्ठीभाव: शरणागतानां वत्सलः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सर्वेश्वरः: Lord of all
• सर्वेश्वरः: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष (सर्वेषाम् ईश्वरः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• परात्मा: Supreme Self
• परात्मा: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: पर (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (परः आत्मा), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• ध्यानगम्यः: attainable by meditation
• ध्यानगम्यः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: ध्यान (प्रातिपदिक) + गम्य (गम् धातु + यत्)
• Form: तत्पुरुष (ध्यानena गम्यः/ध्यानात् ज्ञेयः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त

• अद्वयः: non-dual
• अद्वयः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अद्वय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अव्ययः: imperishable
• अव्ययः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अव्यय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Kashyapa

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Mantra Metadata

Mantra: देवदेव महेशान शरणागतवत्सल । सर्वेश्वरः परात्मा त्वं ध्यानगम्योद्वयोऽव्ययः

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It declares Shiva as Pati—the Supreme Self and Lord of all—who is realized by dhyāna and approached through śaraṇāgati (surrender), affirming his non-dual, imperishable nature.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Shiva is described as non-dual and beyond change, he is lovingly approached as “Devadeva” and “Śaraṇāgatavatsala,” supporting Saguna devotion (including Liṅga worship) as a valid doorway to realizing the Nirguna Supreme.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The verse points to dhyāna (meditative contemplation of Shiva) combined with śaraṇāgati; a practical takeaway is steady japa of the Panchākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) as a meditation-supporting discipline.