Shloka 47

हिमालयगृहे नारदस्य आगमनम् तथा विश्वकर्मनिर्मितवैभववर्णनम् — Nārada’s Arrival at Himālaya’s Palace and the Description of Viśvakarman’s Marvels

Devanagari script

ब्रह्मोवाच । तच्छ्रुत्वा तद्वचस्तात लोकाचारकरः प्रभुः । हर्षादीन्प्रहसञ्छम्भुरुवाच सकलान्सुरान्

Transliteration

brahmovāca | tacchrutvā tadvacastāta lokācārakaraḥ prabhuḥ | harṣādīnprahasañchambhuruvāca sakalānsurān

Translation

梵天说道：听闻那番言语，亲爱的啊，那位为诸世立法度之主——商婆（Śambhu）——含笑而起，带着欢喜等情，向一切诸天开口说道。

Word by Word

• ब्रह्म: Brahmā
• ब्रह्म: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (उवाच इत्यस्य कर्ता)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• तत्: that (thing)
• तत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• तत्-वचः: those words
• तत्-वचः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तस्य वचः = his words)

• तात: O dear/son
• तात: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• लोक-आचार-करः: upholder of worldly propriety
• लोक-आचार-करः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (लोकस्य आचारं करोति इति = one who maintains worldly conduct)

• प्रभुः: the Lord
• प्रभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• हर्ष-आदीन्: joy and the like (emotions)
• हर्ष-आदीन्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हर्ष (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (हर्षः आदिः येषां तान् = joys and the like)

• प्रहसन्: smiling/laughing
• प्रहसन्: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-हस् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावेन (while smiling/laughing)

• शम्भुः: Śambhu (Śiva)
• शम्भुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• सकलान्: all
• सकलान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन; विशेषणम् (सुरान्-विशेषणम्)

• सुरान्: gods
• सुरान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva
• Brahma
• Devas

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse presents Shiva as lokācārakara—Pati who upholds dharma and guides even the devas—showing that divine grace operates through right order, compassionate instruction, and auspicious joy.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Śambhu is depicted in a personal (saguṇa) mode—smiling and speaking—highlighting that devotees can approach Shiva as an accessible Lord who responds, instructs, and protects the cosmic order, which Linga-worship embodies as the living presence of Shiva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is to cultivate dharmic conduct with devotion: begin worship with calmness and a gentle, joyful mind, then recite Shiva’s mantra (especially the Panchakshara) while remembering him as the guide of all beings.