Home›Shiva Purana›Rudra Samhita›Kumara Khanda›Adhyaya 4›Shloka 43
←Previous Verse
Next Verse→

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 43

कार्त्तिकेयान्वेषण-नन्दिसंवाद-वर्णनम्

Search for Kārttikeya and the Nandī Dialogue

Devanagari script

कार्तिकेय उवाच । भयं त्यजत कल्याण्यो भयं किं वा मयि स्थिते । दुर्निवार्योऽस्मि बालश्च मातरः केन वार्यते

Transliteration

kārtikeya uvāca | bhayaṃ tyajata kalyāṇyo bhayaṃ kiṃ vā mayi sthite | durnivāryo'smi bālaśca mātaraḥ kena vāryate

Translation

迦尔蒂迦耶说道：“吉祥的诸母啊，舍弃恐惧吧；我在此处，何惧之有？我不可阻挡——纵然我仍是孩童，又有谁能约束诸母？”

Word by Word
कार्तिकेयःKārtikeya
कार्तिकेयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्तिकेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् लकार (Perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
भयम्fear
भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन
त्यजतabandon (you all)
त्यजत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलोट् लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd person); बहुवचन
कल्याण्यःO auspicious ladies
कल्याण्यः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकल्याणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; संबोधन विभक्ति (Vocative); बहुवचन
भयम्fear
भयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; प्रश्नवाक्ये पुनरुक्ति
किम्what? why?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया; एकवचन; प्रश्नार्थक
वाindeed/or
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive/particle: ‘indeed/else/or’)
मयिin me, when I am
मयि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति (Locative, 7th); एकवचन
स्थितेbeing present/standing
स्थिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past participle, क्त); पुंलिङ्ग; सप्तमी विभक्ति; एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute) — ‘मयि स्थिते’
दुर्निवार्यःhard to restrain, irresistible
दुर्निवार्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + निवार्य (निवार् धातु + यत्/ण्यत् कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; निवार्य (to be restrained) इत्यस्य नकारार्थे ‘दुर्-’ उपसर्गः; ‘अहम्’ (अस्मि) इति संबद्ध
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् लकार (Present); परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st person); एकवचन
बालःa child
बालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; विधेय-नाम (predicate noun)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मातरःmothers
मातरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन
केनby whom? by what?
केन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुं/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental, 3rd); एकवचन; प्रश्नार्थक
वार्यतेis restrained, is checked
वार्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवारय् (धातु, णिच्)
Formलट् लकार (Present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (is restrained/checked)
Speaker

Kartikeya (Skanda)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Characters & Entities
K
Kartikeya
M
Mothers (Matrikas)

FAQs

The verse teaches fearlessness through divine refuge: when a power aligned with Shiva’s will (Skanda) is present, anxiety dissolves, and even formidable cosmic forces (the Mothers) are understood as operating within the Lord’s ordained order.

Skanda’s assurance reflects Saguna Shiva’s protective grace expressed through Shiva’s divine family and attendants. Devotion to the Linga is devotion to that same sovereign Pati (Lord) whose power manifests as protection through his forms and agencies.

A practical takeaway is cultivating śaraṇāgati (taking refuge) by mentally repeating the Panchākṣarī—“Om Namaḥ Śivāya”—to dispel fear, alongside simple Shaiva observances like applying Tripuṇḍra (bhasma) as a reminder of Shiva’s protection and detachment.

←Previous Verse
Next Verse→