Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Kotirudra Samhita, Shloka 52

दशशैवव्रतप्रश्नः — Inquiry into the Ten Principal Śaiva Vratas

चन्दनेन विचित्रेण तण्डुलैश्चाप्यखण्डितैः । कृष्णैश्चैव तिलैः पूजा कार्या शंभोः परात्मनः

candanena vicitreṇa taṇḍulaiścāpyakhaṇḍitaiḥ | kṛṣṇaiścaiva tilaiḥ pūjā kāryā śaṃbhoḥ parātmanaḥ

以芬芳而多彩的檀香膏,以完整不碎的米粒,并以黑芝麻,当为商布——至上自性、内住之主——而行供养礼拜。

चन्दनेनwith sandalwood
चन्दनेन:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootचन्दन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
विचित्रेणvariegated, fine
विचित्रेण:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविचित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘चन्दनेन’ इत्यस्य विशेषण
तण्डुलैःwith rice grains
तण्डुलैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतण्डुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also)
अखण्डितैःunbroken
अखण्डितैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअखण्डित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘तण्डुलैः’ इत्यस्य विशेषण
कृष्णैःblack
कृष्णैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘तिलैः’ इत्यस्य विशेषण
and
:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
तिलैःwith sesame seeds
तिलैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootतिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पूजाworship
पूजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कार्याshould be performed
कार्या:
Vidhi (विधि/Obligation predicate)
TypeAdjective
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formकृ-धातोः यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done)
शंभोःof Śambhu
शंभोः:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
परात्मनःof the Supreme Self
परात्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive apposition)
TypeNoun
Rootपर + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (‘परः आत्मा’); पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘शंभोः’ इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

S
Shiva

FAQs

The verse teaches that simple, sattvic offerings—sandal paste, unbroken rice, and black sesame—become vehicles of bhakti when directed to Śambhu as the Paramātman, emphasizing Shiva as both the worshiped form (saguṇa) and the indwelling Supreme Reality.

These are standard upacāras used in Śiva-liṅga pūjā: sandal paste for auspiciousness and cooling grace, akṣata (unbroken rice) for wholeness and sanctity, and tilas for purification—honoring Saguna Shiva while remembering Him as the Supreme Self.

Perform Śiva pūjā using sandal paste, akṣata (whole rice), and black sesame; while offering, contemplate Shiva as the inner Lord and support the act with japa such as the Pañcākṣarī mantra, “Om Namaḥ Śivāya.”